Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

مثل علیا من قضاء الاسلامی محمد الباحی؛ صحی، ۷۴ به بعد. شیبانی صاحب کتاب السیر الکبیر است. چند سال قبل کنگره حقوق شناسی بین المللی این کتاب را از مبانی استوار در حقوق بین الملل شناخت رک حقوق روابط بین الملل در اسلام، سید مصطفی محلّق داماده نشر علوم اسلامی تهران) تقاضای خلیفه مخالفت کرد و امان نامه را معتبر شناخت و در مسئله مسیحیان تغلب که با خلیفه دوم پیمان بسته بودند بر خلاف نظر هارون که می خواست پیمان را فسخ و به بهانه احتمال بروز خیانت از طرف آنان در جنگ با روم به کشتار آنها بپردازد، رأی به اعتبار پیمان داد و بدین وسیله مسیحیان را از مرگ رهایی بخشید. (۱) از این نمونه ها در تاریخ قضای اسلامی فراوان است و همه حکایت از استقلال قضات در برابر زورمندان حتی خلفا دارد و از اینجا روشن میشود که چرا اسلام به دانش و تقوی و عدالت قضات این همه تأکید می نماید؛ چون تنها فقاهت و ایمان و عدالت میتواند قضاتی بپروراند که نه تنها در اجرای عدل و احقاق حق در قبال زورمندان پایداری کنند بلکه چنان چهره تابناکی از عدالت اسلامی ارائه دهند که پس از گذشت قرنها هنوز بر تارک تاریخ تمدن بشر بدرخشند. نمونه آن قضات جمیع ابن حاضر بلخی در زمان خلافت عمر بن عبدالعزیز است. به گفته ابن اثیر در الکامل وقتی شهر سمرقند توسط فرمانده قوای اسلام قتیبة بن مسلم بدون اخطار و آگاهی با حیله و خلاف مقررات جنگ تسخیر شد و مردم از این جهت به خلیفه شکایت بردند او بی درنگ به سلیمان بن ابی سرح کارگزار خویش در سمرقند نامه ای نوشت تا برای رسیدگی یک قاضی برگزیند و او آنان را به قاضی شهر، جمیع بن حاضر ارجاع نمود و قاضی مذکور با احراز حقانیت مردم شهر چنین حکم دارد: سپاهیان مسلمان بایستی بی درنگ شهر سمرقند را ترک گویند تا پیمان پیشین آنان پایان یابد. آنگاه اگر خواستند از در آشتی در آیند و اگر نخواستند به نبرد دست یازنده خلیفه آن حکم را پذیرفته و دستور داد حکم قاضی بی چون و چرا به مورد اجرا گذارده شود. سپاهیان اسلام در پی حکم قاضی خیمه و خرگاه خود را برچیدن و سمرقند را ترک گفتند و آن را به بومیان آن واپس دادند و مردم که این گونه عدالت و دادگستری را در اسلام دیدند از مسحیت بازگشته و اسلام آوردند. (۲) با وجود آن که هر چه از دوران صحابه و تابعین دورتر میشویم به همان اندازه الکامل فی التاریخ ابن اثیر، ج ۳، ص ۷۴ در قرن سکوت زرین کرب؛ ص ۱۷۶. نفوذ زورمندان در قضاوت فزونتر می شود ولی آنچه بطور قطع می توان گفت این است که در تاریخ داوری های جهانی، قضات اسلامی جایگاهی شایسته تکریم دارند و نمیتوان آنها را با قضات همزمان در سایر ادیان و ممالک در یک ردیف قرار داد در شمال آفریقا نیز چه در زمانی که خلافت فاطمیان برقرار بود و چه بعد یا قبل از آن، قضات از اعتبار مخصوص برخوردار بودند. قلقشندی در کتاب صبح الاعشی می نویسد: و قاضی القضات در دستگاه خلفای فاطمی مقام اول را داشت و از جلیل ترین و محترم ترین صاحبان مشاغل بود و در قیروان چند تن از قضات، انقلابی عظیم در دستگاه قضایی شمال آفریقا پدید آوردند از جمله آنان عبد السلام بن سعید بن حبیب مکنی به ابو سعید و معروف به ستون که در سال ۲۳۴ در زمان حکمرانی ابن العباس محمد بن اغلب حکمران اندلس از طرف خلیفه عباسی به قاضی القضاتی قیروان منصوب شد و در سال ۲۴۰ ه.ق در گذشت. سحنون دستگاه قضایی قیروان را نظمی نو بخشید و امور قضایی را تقسیم بندی کرده و صلاحیت دادگاهها را بر حسب میزان مدعی به و نوع دعاوی مشخص کرد که بی شباهت به تشکیلات قضایی امروزی نیست. (۱) آیین دادرسی (۲) آیین دادرسی به اعتبار طبیعت حق مورد دعوی و نوع مرجع رسیدگی آن به اقسامی از قبیل آیین دادرسی مدنی کیفری بازرگانی و اداری منقسم می شود که بازگشت همه این تقسیمات به دو تقسیم اصلی آیین دادرسی مدنی و کیفری است.(۲) آیین دادرسی مدنی به مجموع قواعد و تشریفاتی اطلاق میگردد که در رسیدگی به دعاوی و از طرف دادگاهها و اصحاب دعوی و سایر کسانی که به طریقی در رسیدگی دخالت دارند از قبیل منشیان و کارکنان دفاتر دادگاهها مأمورین ابلاغ و احضار شهود، کارشناس باید ملحوظ و مراعات گردد. آیین عدالت و قضا در اسلام، صدر الدین بلاغی صص ۱۳۳ ، ۱۲۶ ، ۱۳۷.

موارد مرتبط

برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین