رشد (فقه)

رشد در مقابل ضلال و گمراهی در دو معنای توانایی حفظ مال و مصرف آن در راه درست و نمو به‌کار رفته است. از این عنوان در باب حج و به مناسبت در باب‌هایی نظیر نکاح ، وصیت و قضاء سخن گفته‌اند. آن‌چه در تحقّق مفهوم رشد ذکر شد باید ملکه‌ نفسانی قرار گیرد و در مدّت کوتاه زایل نگردد. در اینکه در تحقق رشد، علاوه بر توانایی حفظ مال، عادل بودن شرط است یا نه اختلاف است. به اتّفاق فقها، پایان محجوریت کودک و آغاز استقلال در اداره‌ امور و استیفای حقوق خود، با رسیدن به مرحله‌ رشد تحقّق می‌یابد. بعد از آن‌که کودک بالغ شد و رشد او احراز گردید از وی رفع حجر می‌شود و احراز آن از طریق اختبار و آزمون امکان‌پذیر‌ است. در صورتی که صغیر یا کسی که صغیر تحت ولایت یا قیمومت اوست، بعد از بلوغ و قبل از احراز رشد، مدّعی آن گردد و در این‌باره اقامه‌ دعوی نماید، لازم است با توجّه به موازین قضایی و فقهی، این مدّعا اثبات گردد. اثبات آن با شهادت شهود و خبر ثقه ثابت می‌شود.