سلب مالکیت غیرمستقیم از حقوق مالکیت فکری در داوری سرمایه گذاری بین‌المللی

سلب مالکیت غیرمستقیم از حقوق مالکیت فکری در داوری سرمایه گذاری بین‌المللی نویسندگان: اسدلو, مرتضی، اسدلو, رضا نشریه: مجله حقوقی بین المللی، دوره 42، شماره شماره 80 (زمستان)، 2026/01/21 چکیده: دولت میزبان تعهدات مختلفی را در برابر سرمایه‌گذار خارجی برعهده دارد که از مهمترین این تعهدات می‌توان به تعهد عدم مصادره‌ی اموال سرمایه‌گذاران و احترام به دارایی‌های آنان اشاره کرد. به‌همین‌خاطر تمامی معاهدات سرمایه‌گذاری دربردارنده‌ی مقرراتی در مورد سلب مالکیت می‌باشند. سرمایه‌گذار خارجی با انتقال اموال مادی و غیرمادی خود به کشور میزبان در اندیشه کسب سود و تولید ثروت است. در بسیاری از موارد دارایی‌های غیرمادی سرمایه‌گذاران خارجی به‌مراتب باارزش‌تر و مهم‌تر از دارایی‌های مادی وی می‌باشند و معمولاً اکثر امتیازاتی که سرمایه‌گذار خارجی در کشور میزبان بدست می‌آورد از نوع دارایی‌های فکری است. امروزه حقوق مالکیت فکری جزء لاینفک تجارت و سرمایه‌گذاری بین‌المللی محسوب می‌شود و عدم حمایت قوی از این دسته از حقوق قابل پذیرش هیچ نظام حقوقی نیست. لذا حمایت کشور میزبان از حقوق مالکیت فکری سرمایه‌گذار خارجی و عدم تعرض به آن همواره یکی از مهمترین مسایلی است که برای سرمایه‌گذاران مطرح است. در این مقاله ما بعد از ذکر مقدمه ای درخصوص مفهوم سلب مالکیت، در مورد شیوه‌های سلب مالکیت از حقوق مالکیت فکری و نحوه‌ی حمایت از سرمایه‌گذار خارجی در برابر مصادره‌ی دارائی‌های فکری آنان بحث خواهیم کرد. در آخر نیز رویه داوری دیوان‌های سرمایه‌گذاری را درخصوص این موضوع بررسی خواهیم نمود.