شرایط و ویژگی های خواسته — در این بخش در نظر داریم شرایط

خواسته و موضوع دعوای خواهان از چنان اهمیتی برخوردار است که به باور نگارنده جوهر دعوا و دادرسی را می سازد. خواهان نمی تواند دست به جعل و ساختن غیرقانونی خواسته بزند. اما از این حق و اختیار برخوردار است که در پرتو قانون و رابطه ی حقوقی که با خوانده ۱ فریدون نهرینی مقاله متفرعات دعوا و ویژگی های آن، ص ۵۷۰ و همان نویسنده دستور موقت در حقوق ایران و پژوهشی در حقوق تطبیقی، ص ۳۶۹. فریدون نهرینی دستور موقت در حقوق ایران و پژوهشی در حقوق تطبیقی، ص ۳۶۹. یا خواندگان دعوا دارد، خواسته ی خویش را بسازد و بپرورد. در میان همه ی شرایط دادخواست و همچنین شرایط اقامه ی دعوا خواسته و موضوع دعوا را باید مهمترین آنها شمرد. هیچ شرط دیگری به اندازه ی خواسته، از قدر و ارزش دادخواهی و منزلت دادرسی برخوردار نیست خواسته نیز مانند هر نهاد قانونی و قضایی دیگر دارای شرایطی است که باید آن را در میان قواعد حقوقی شکلی و ماهوی کاوید و برجسته کرد. نادیده گرفتن این شرطهای قانونی و حقوقی خواسته دادرسی را از سامان خود خارج میکند و به بن بست می کشاند و در نهایت هم چیزی را عاید و نصیب خواهان نمی سازد. خواسته و به ویژه سبب آن عنصری والا و سازنده ی دعوا و دادرسی است که اگر نباشد، چیزی برای دادرسی و رسیدگی دادگاه باقی نمی گذارد. افزون بر آن با بودن خواسته است که سایر شرایط دادخواست و دعوا، ارج و ارزش می یابد و به چشم می آید. به سخنی دیگر و همانطور که گفته ایم پس از تعیین خواسته و سبب آن است که سایر شرایط دادخواست و دعوا مانند خواهان و ذینفعی وی خوانده و توجه دعوا به او تناسب و توان اثباتی ادله اثباتی دعوا و مانند آن جایگاه خود را در دادخواست و دعوا پیدا میکنند و به درستی در جای خود می نشینند. در این بخش در نظر داریم شرایط و ویژگی های خواسته را برشماریم و سپس به شرح و توضیح هر یک از آنها بپردازیم تنجیز و استواری خواسته حال بودن خواسته، خاستگاه خواسته از قوانین ماهوی روشن و معلوم بودن خواسته یکبارگی خواسته و طرح نشدن آن در گذشته یکپارچگی و تمامیت خواسته و در پایان نیز استقلال یا خود ایستایی خواسته در شمار این ویژگی ها می آیند. در این بخش میتوان گفت که ویژگی های خواسته به شرایط آن بسیار نزدیک است و برخی از این عناوین را هم می توان ویژگی خواسته شمرد و هم در شمار شرایط آن آورد. در شمارش شرایط یک نهاد حقوقی، مجموعه بخش ها و عناصری مد نظر است که از گردآوری آنها نهاد مزبور آفریده می شود و به وجود می آید مانند شرایط دادخواست (ماده ۵۱ ق.آ.د. م) و شرایط اقامه ی دعوا (از جمله مواد ۲ و ۸۴ ق.آ.د. م). اما در بیان و آوردن ویژگی ها همواره نگاه و نظر به وجوه ممیزه و عناصری است که باعث بازشناسی یک نهاد از سایر نهادهای حقوقی می شود. در اینجا نیز کوشش نگارنده بر این است تا به این جنبه های وابسته به خواسته که شناسایی و تمیز آن را آسان می سازد و در همان حال به عنوان شرطی از شرایط خواسته است، نگاه تازه ای بیندازیم.