شرط فعل: مقدور بودن انجام شرط توسط شخصی دیگر

هرگاه فعلی در ضمن عقد شرط شود و اجبار ملتزم به انجام‌ آن غیرمقدور ولی انجام آن به وسیله شخص دیگری مقدور باشد، حاکم می‌تواند به خرج ملتزم موجبات انجام آن فعل را فراهم کند. ب. ت. ب. اینکه لزوم اجرای قرارداد به حکم قانون ، لزوم وضعی است نه تکلیفی ، لذا حاکم می‌تواند به متعهدٌله اذن دهد تا شخص دیگری غیر از متعهد ، موضوع تعهد را اجرا نماید. در زمینه اجرای تعهدات، حاکم، قائم مقام شخص ممتنع خواهد بود، در واقع حاکم، به عنوان ولی شخص ممتنع، می‌تواند به متعهدٌله اذن دهد تا شخصی را جهت اجرای تعهد استخدام نماید؛ و هزینه آن را از متعهد دریافت نماید، بنابراین اگر تعهد مشروطٌ علیه، قائم به شخص نباشد و او با وجود صدور اجراییه ، از عمل به شرط مزبور خودداری نماید؛ در این صورت دادگاه می‌تواند با هزینه وی، انجام شرط را به شخص دیگری محول نماید، لذا چنانچه مشروطٌ علیه، قدرت انجام شرط را نداشته باشد ولی بتواند انجام شرط مزبور را به دیگران محول نماید؛ اشکالی ندارد. منبع: ماده 238 قانون مدنی · اندیشه‌های حقوقی (مجموعه مقالات حقوقی)، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1387 · مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)، گنج دانش، 1388 · شرح قانون مدنی (جلد اول)، گنج دانش، 1386 · دوره مقدماتی حقوق مدنی (جلد دوم) (قواعد عمومی قراردادها)، میزان، 1389