شناسایی طرف های پیمان — یک طرف پیمان

استعمال لفظ نفر» در ماده مزبور مبتنی بر مسامحه است زیرا واژه ی نفر برای شخص حقیقی (طبیعی) استعمال میشود حال آنکه قرارداد بین اشخاص حقوقی هم منعقد می شود. پس بهتر بود در آن ماده نوشته میشد یک یا چند شخص در مقابل یک یا چند شخص دیگر که واژه ی شخص جامع تر از واژه ی «نفر» است. زیرا، در دانش حقوق شخص بر دو قسم است: ۱ - شخص حقیقی طبیعی) ۲- شخص حقوقی. پیشتر گفتیم نتیجه ی توافق دو یا چند شخص در برابر هم ایجاد تعهد متقابل است. از طرفی ایجاد تعهد بر یک شخص مساوی است با ایجاد حق برای شخصی که آن تعهد به سود او برقرار شده است. یعنی هر جا تعهدی است، قطعاً حقی برای دیگری است. این دو تعهد و حق دو روی یک سکه اند. در پیمان کارفرما به عنوان شخص حقوقی در مقابل پیمانکار به عنوان شخص حقیقی یا حقوقی تعهدات متقابل در برابر هم دارند که مورد قبول هر دو طرف قرار گرفته و پیمان را امضا کرده اند. یک طرف پیمان، کارفرما و سوی دیگر آن پیمانکار است. کما اینکه مقدمه و مطلع سند موافقت نامه چنین آغاز می شود: برخی تصور میکنند که مهندس … از طرفهای پیمان است. این تصور نادرست را بند (۷۱) دستورالعمل نحوه ی تکمیل و تنظیم موافقت نامه، شرایط عمومی و شرایط خصوصی پیمانها و مقررات مربوط به آنها متأسفانه دامن میزند و می گوید: «مهندس … که مسئولیت نظارت بر اجرای کار را به عهده می گیرد، باید تمام صفحه های موافقت نامه را امضا و مهر کند!! این کار از نظر حقوقی غلط و در عین حال عبث است. زیرا مهندس … بر اجرای پیمان نظارت دارد و مهر و امضای هر شخص ذیل هر سند به منزله ی قبول تعهدات ناشی از آن سند است. در پیمان مهندس … راجع به اجرای موضوع پیمان یا پرداخت مبلغ آن بر عهده ندارد. حقوق و تعهدات در اسناد پیمان منحصراً مربوط به دو طرف پیمان کارفرما و پیمانکار است. مهندس … بر اجرای موضوع پیمان قرارداد جداگانه ای با کارفرما دارد که تحت عنوان قرارداد همسان خدمات مشاوره» از سوی سازمان برنامه و بودجه تدوین و تنظیم شده است. اگر مقصود از امضای مهندس … موافقت نامه این است که او به عنوان مهندس …» برای دو طرف پیمان کارفرما و پیمانکار معرفی میشود ب. ت. ب. مفاد ماده ۹ شرایط عمومی پیمان که به موجب آن مهندس … از سوی کارفرما به پیمانکار معرفی میشود نیازی به امضای صفحات موافقت نامه توسط مهندس …. لذا دستورالعمل مورد اشاره در بند (۱) راجع به مکلف کردن مهندس … به امضای تمام صفحه های موافقت نامه از لحاظ منطق حقوقی پذیرفتنی نیست. در مورد مهندس … در جای خود بحث خواهیم کرد.