شهادت ( گواهی) ۱۱ — نکته دیگری که بعضی در تعریف شهادت

نکته دیگری که بعضی در تعریف شهادت آورده اند و در ماهیت آن دخالت ندارد، بیان شفاهی آن در جلسه دادگاه است. در این گروه از تعریف ها نیز میان استماع شهادت و ماهیت آن خلط شده است. اعلام شاهد اگر کتبی و خارج از دادگاه هم باشد شهادت است و شیاع تأیید آن در دادگاه بیشتر به دلیل شنیدن ایرادهای دو طرف و جرح شهادت و حصول اطمینان از اصالت شهادتنامه است و نباید فرایند استماع شهادت را از ارکان تعریف آن شمرد. ماده ۱۲۸۵ ق.م. نیز مؤید این استدلال است و در آن می خوانیم شهادتنامه سند محسوب نمی شود و فقط اعتبار شهادت را خواهد داشت. شهادت کتبی به طور معمول مقدمه شهادت در محضر دادگاه قرار می گیرد و فایده مهم آن ابلاغ هویت شاهدان به طرف دعوا و دادگاه و آماده ساختن شرایط استماع شهادت و جرح شهود است. گاه نیز تقدیم استشهاد برای آغاز رسیدگی در امور حسبی اجباری است. اعلام های مأموران رسمی در اسناد معامله و سجلی را نیز باید در زمره شهادت های کتبی آورد.