شیوه های فروش مال غیر منقول — افزون بر فروش عادی و متعارف به

در مورد برخی اموال منقول تصور فساد و از بین رفتن با گذر زمان وجود دارد. اما در مورد مال غیر منقول وصف ضایع شدن و فساد متصور نیست. بنابراین اگرچه اموالی چون: مواد غذایی خوردنی آشامیدنی دارو، گیاهان و گلهای زینتی با گذر زمان ارزش و کاربرد آنها از بین می رود و از اینرو به موجب بند ۲ ماده ۴۵ و ماده ۶۶ ق.ا.ا.م قانونگذار برخلاف اصل، اجازه فروش فوری آنها را بدون رعایت تشریفات راجع به توقیف و مزایده صادر نموده است، اما در مورد مال غیر منقول چون خانه مغازه و زمین نمیتوان چنین برداشتی را منطقی دانست. بنابراین فروش فوری در مورد مال غیر منقول منتفی است. در بین گونه های دیگر فروش یعنی فروش عادی و متعارف از سوی داد باخته بر پایه ماده ۵۹ ق.ا.ا.م می توان چنین امکانی را برای داد باخته فراهم نمود. چه حکم ماده مزبور نمی تواند اختصاص به مال منقول داشته باشد. زیرا اولا در متن ماده مال به نحو اطلاق بکار رفته است. ثانیا حکمت جواز فروش از سوی خود داد باخته در هر دو مال منقول و غیر منقول یکسان جاری است. هدف رهایی دایره اجرا از دغدغه و هزینه فروش و واگذاری مال به مباشرت صاحب آن با نظارت دادورز به کیفیت بهتر و آسانتر بوده است. افزون بر فروش عادی و متعارف به مباشرت داد باخته یا صاحب مال، فروش توافقی بدون مباشرت دادورز و با برنامه هماهنگ دو سوی اجرا در مورد مال غیر منقول هم امکان پذیر است. برابر ماده ۴۰ و مستنبط از مواد ۱۱۳، ۱۳۰، ۱۳۱، ۱۳۲ و ۱۴۴ ق.ا.ا.م طرفین اجرا می توانند چه پیش از ورود به فرآیند مزایده، چه حین آن و چه پس از مزایده در صورت ناکامی از فروش به خریدار در مورد فروش مال غیر منقول و آیین و ترتیب واگذاری خود توافق نمایند و برنامه توافقی و واگذاری را به دایره اجرا ارائه دهند. گونه دیگر واگذاری مال غیر منقول در فرض عدم فروش عادی و توافقی فروش رقابتی تشریفاتی یا مزایده است که برابر مواد ۱۳۷ به بعد ق.ا.ا.م و ب. ر. م. مشترک در فروش اموال منقول مواد ۱۱۳-۱۳۶ ق.ا.ا. م) معمول میشود.