ضمان پزشک: شرایط ضمان پزشک

بر اساس این ماده، هرگاه پزشک موجب نقص عضو بیمار یا هلاک شدن وی شود، ضامن است، چرا که به اعتقاد برخی، فعل او را باید جنایت شبه عمد دانست که در آن دیه بر عهده خود مرتکب است نه عاقله ، البته این امر معمول است که پیش از معالجه، با رضایت خود بیمار یا اولیاء او ضمان را ساقط می‌نمایند، برخی از حقوقدانان در این اسقاط، ایرادی نمی‌بینند، اما اگر طبیب قبل از اقدامات درمانی خود از بیمار برائتی اخذ ننموده باشد، در فرض منجر شدن اقدامات وی به مرگ یا جرح بیمار، باید ثابت کند که این نتایج ، مستند به اعمال وی نبوده‌است، البته اذن بیمار به انجام عمل پزشکی یا جراحی مشروع، مسقط ضمان پزشک نخواهد بود، بلکه صرفاً در فرض بری نمودن پزشک از سوی بیمار عاقل و بالغ یا ولی او، ضمان ساقط می‌شود. شرط عدم مسئولیت را باید مانع ضمان پزشک در فرض عدم تقصیر دانست. به هر حال تعهد پزشک را باید تعهد به احتیاط و مراقبت و مواظبت دانست، در غیر این صورت و در فرض وارد شدن ضرر به بیمار در نتیجه عدم رعایت این تعهد، وی ضامن است، لذا نباید اعمال طبیب را جرم و او را مستحق قصاص تلقی کرد، به‌طور کلی طبیبی که با اذن قانون و رعایت مقررات قانونی و نیز با رضایت بیمار، فعالیت طبابت را انجام می‌دهد، مادام که خطایی از او سر نزده‌است، نباید در مقابل زیان‌های ناشی از شغل خود، ضامن شناخته شود. اساساً مقنن اجازه فعالیت‌های پزشکی را به افرادی داده‌است که صلاحیت علمی لازم برای اشتغال به طبابت را داشته باشند، در غیر این صورت اقدام مرتکب را باید مداخله غیرمجاز در امور پزشکی دانست. تعهد پزشک را تعهد به وسیله دانسته‌اند که تحقق مسئولیت او منوط به اثبات تقصیر است، لذا بر اساس قواعد عمومی، گروهی معتقدند بیمار یا زیان دیده هستند که باید تقصیر پزشک را در راستای ضمان وی ثابت کنند. امروزه بیشتر کادر درمان به ویژه پزشکان تمایل به بیمه نمودن مسئولیت حرفه ای خود دارند، در همین راستا بهتر است مراکز درمانی نیز ضمن تشویق کارمندان خود به این امر، استفاده از مزایای بیمه را تسهیل نمایند، گروهی معتقدند تعهد بیمارستان‌ها به درمان، تعهد به وسیله است نه تعهد به نتیجه . منبع: مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد اول)، گنج دانش، 1388 · حقوق جزای عمومی (جلد اول)، میزان، 1389 · حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)، میزان، 1389 · حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه تمامیت جسمانی- شخصیت معنوی- اموال و مالکیت- امنیت و آسایش عمومی) (علمی-کاربردی)، دانشگاه تهران، 1386 · مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد سوم)، گنج دانش، 1388 · بایسته‌های حقوق جزای عمومی (جلد اول دوم سوم)، میزان، 1389