دکترین
عدم امکان فرار به عنوان شرط اباحه دفاع کشنده؛ با نگرشی تطبیقی به نظام حقوقی ایالات متحده آمریکا (مقاله علمی وزارت علوم)
عدم امکان فرار به عنوان شرط اباحه دفاع کشنده؛ با نگرشی تطبیقی به نظام حقوقی ایالات متحده آمریکا (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: حسن قاسمی مقدم زکیه سادات میرسیدی
منبع: حقوقی دادگستری سال هشتاد و پنجم تابستان 1400 شماره 114
چکیده
ارتکاب جرم در مقام دفاع مشروع، در صورتی جایز است که آن جرم برای «دفع خطر یا تجاوز»، ضرورت داشته باشد و نه «دفع مهاجم». در صورتی که فرد مورد تهاجم، امکان فرار داشته باشد، به علت انتفای ضرورت دفع خطر، ممنوعیت ایراد جرح و قتل بدون اذن حاکم در نهی از منکر، و رعایت حرمت جان مهاجم، توسل به «دفاع کشنده» جایز نیست. منظور از «دفاع کشنده» رفتاری تدافعی است که به واسطه ایراد صدمات شدید بدنی، و یا استفاده از سلاح سرد و یا گرم، جان مهاجم را در معرض خطر قرار می دهد. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی به بررسی حکم دفاع کشنده در فرض امکان فرار پرداخته است. نتیجه تحقیق نشان می دهد که اگر به رغم امکان فرار، مدافع از «دفاع کشنده» در برابر مهاجم استفاده نماید و بدین وسیله، مرتکب جنایت عمدی شود. ب. ت. ب. مبانی فقهی تبصره 2 ماده 302 قانون مجازات اسلامی و تفسیر حقوقی آن، و رویه قضایی دیوان عالی کشور، وی مشمول حکم این تبصره، یعنی پرداخت دیه و تعزیر است. مطالعه تطبیقی نظام حقوقی ایالات متحده آمریکا درباره این موضوع، نیز نشان می دهد که رعایت «تکلیف عقب نشینی» مانع از جواز به کارگیری دفاع کشنده در آن نظام است.
موارد مرتبط 37
آرای مرتبط 31
-
رأی
هماستناد
وضعیت خاص متهم جهت تعلیق اجرای مجازات
ماده 302 از قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دو
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار می گیرد و طبق بند ت ماده 302
-
رأی
هماستناد
دفاع در منازعه منتهی به قتل
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مطرح گردید که در آن ادعا شده بود قت
-
رأی
هماستناد
شرط تعیین مجازات از باب جنبه عمومیِ بزه ایراد ضرب و جرح عمدی توسط دادگاه
مواد 302 ، 480 ، 48 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اخلال در نظم عمومی ناشی از نزاع دسته جمعی
مواد 302، 367، 480، 481، 484، 615 و 618 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
محکومیت متهمان به حبس و دیه بهدلیل اخلال در نظم و نزاع دستهجمعی با تایید دادگاه تجدیدنظر
مواد 302، 480، 614، 615 و 617 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام فروش مال غیر
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم رعایت تناسب در دفاع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
ایراد ضرب وجرح عمدی با قمه در منازعه
مواد 302، 480، 614، 615 و 617 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تأثیر جنسیت در میزان دیه در تصادفات
ماده 302 از قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تجاوز از یا به مرزهای کشور
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 حکم به پرداخت دیه کامل مرد مسلمان ت
-
رأی
هماستناد
دفاع مشروع در قتل عمد
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
محکومیت و تجدیدنظر در پرونده سرقت و جرح عمدی: تبدیل حبس به جزای نقدی و حذف بخش تضامنی دیه
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 168 مورخ 1379/05/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 مجمع تشخیص مصلحت نظام نگذرد چنین حک
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دادگاه بخش در یک استان
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
رأی
هماستناد
مصداق اعتقاد قاتل به مهدور الدم بودن مقتول
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 به خوبی و صراحتا به این موضوع پرد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به اتهام کلاهبرداری
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
-
رأی
هماستناد
محکومیت به ایراد ضرب و جرح عمدی و برائت از فحاشی و ترک انفاق در مرحله تجدیدنظر
مواد 302، 313، 480، 481، 484، 608 و 642 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام زنای به عنف از طریق تهدید به انتشار فیلم آن
مواد 302، 306 و 373 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظرخواهی
مواد 302، 480، 481، 415، 442 و 614 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام متهم در صورت عدم کشف محل وقوع جرم
مواد 302، 480، 48 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم رعایت تناسب در دفاع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مصداق اعتقاد قاتل به مهدور الدم بودن مقتول
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 به خوبی و صراحتا به این موضوع پرد
-
رأی
هماستناد
ملاک تعیین دادگاه صالح برای رسیدگی به بزه کلاهبرداری
قانون مجازات اسلامی و مواد 302
-
رأی
هماستناد
تجاوز از یا به مرزهای کشور
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 حکم به پرداخت دیه کامل مرد مسلمان ت
-
رأی
هماستناد
مرجع حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دو
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قرار می گیرد و طبق بند ت ماده 302
-
رأی
هماستناد
حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
دفاع مشروع در قتل عمد
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 302
-
رأی
هماستناد
اعتراض بدون ذکر موجبات و جهات موجه به نظریه کارشناسی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1027 مورخ 1396/05/04
ماده 302 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1175 مورخ 1396/05/25
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/2072 مورخ 1392/11/01
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 نیز مدت پرداخت دیه در قتل عمد یک سا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/664 مورخ 1400/06/22
ماده 302 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نباشد
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 302 — قانون مجازات اسلامی
ماده 302 قانون مجازات اسلامی و تفسیر حقوقی آن
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
مرجع صالح حل اختلاف در صلاحیت میان دادگاه کیفری یک و دادگاه بخش در یک استان
قانون مجازات اسلامی و ماده 302
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
