فرآیند ابلاغ اجرائیه — برابر مواد ۶۹۶۸ و ۷۰ ق

در اجرای اجباری حکم مدنی ابلاغ سند اجرائیه به داد باخته ضروری است. درخواست کتبی داد برده دایر بر اجرای حکم و صدور اجرائیه و پذیرش درخواست از سوی دادگاه نخستین به منزله شروع به عملیات اجرا نیست. اجرائیه همانند رای قطعی موضوع اجرا باید به داد باخته ابلاغ شود تا شرط مقدماتی و ضروری آگاهی او از اراده ذی نفع و سازمان اجرا به اجرای حتمی حکم محقق شود. ماده ۳۴ ... م که در بردارنده مهمترین آثار اجرائیه و هشدار قانونی به داد باخته است، با این پیش شرط آغاز می شود: همین که اجرائیه به م. ع. ابلاغ شد..... -۱ ابلاغ اجرائیه به داد باخته ابلاغ واقعی و قانونی احکام قانون آیین دادرسی مدنی در برخی مناسبت ها مانند: ابلاغ اوراق قضایی، صلاحیت نهادهای دادرسی و مواعد قانونی و قضایی در تمام فرآیندهای دادرسی مدنی و کیفری جاری و حاکم است. ماده ۸ ق.ا.ا.م در قلمرو اجرا بر این اصل تصریح دارد: ابلاغ اجرائیه طبق مقررات آیین دادرسی مدنی به عمل می آید و آخرین محل ابلاغ به م. ع. د. پرونده دادرسی برای ابلاغ اجرائیه سابقه محسوب است. مقررات حاکم بر ابلاغ که در مورد اجرائیه نیز پیروی می گردد در مواد ۶۷ تا ۸۳ ق.آ.د.م آمده است. پرونده کلاسه اجرایی از حیث ابلاغ اوراق به داد باخته به گونه پرونده دادرسی جریان می یابد. در نتیجه اوراق اجرایی به همان نشانی برای داد باخته یا نماینده او تنظیم و ارسال میشود که پیشتر اوراق قضایی در پرونده دادرسی برای وی تنظیم و ارسال می شد. در این راستا همانطور که سابقه ابلاغ اخطاریه به خوانده در یک محل موجب میشد اخطاریه های بعدی برای وی به همان نشانی ارسال گردد، برگ اجرائیه نیز مانند اخطاریه های قبلی به نشانی دارای سابقه ابلاغ برای داد باخته ارسال میگردد. برابر مواد ۶۹۶۸ و ۷۰ ق..د.م؛ چنانچه داد باخته در نشانی مندرج در پرونده شناسایی شود، نسخه ای از اجرائیه در آن نشانی به او ابلاغ می شود و نسخه دوم با دریافت رسید برای پیوست در پرونده اجرایی قرار می گیرد. این گونه ابلاغ بهترین گونه آن است که ابلاغ واقعی تعریف می شود. در سیستم ابلاغ الکترونیک هم وصول اوراق قضایی در نشانی الکترونیکی ابلاغ واقعی به حساب می آید. ۱ - وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب می شود (ماده ۱۳ آیین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی اگر داد باخته در نشانی اعلامی در پرونده نباشد اما بستگان اعضای خانواده یا خدمتکار او در آن محل باشند به ترتیب یاد شده، سند اجرائیه به هر یک از ایشان ابلاغ و نسخه دوم با امضای ایشان و قید تاریخ به حروف به دایره اجرا برگردانده می شود. اما چنانچه هیچیک از ایشان در آن نشانی نباشند یا از گرفتن نسخه اجرائیه و دادن رسید خودداری ورزند، اجرائیه در محل الصاق میشود. این ترتیب ابلاغ سنتی در وضع فعلی ابلاغ الکترونیک برچیده شده و نزدیک به همه شهروندان در سیستم ثنا ثبت نام کرده و دارای نشانی الکترونیک هستند. بنابراین دایره اجرا مناسبات خود با اشخاص درگیر در پرونده اجرایی را به شیوه ابلاغ الکترونیک دنبال می کند (تبصره ماده ۹ مصوب ۱۳۹۵/۰۵/۲۴). برابر ماده ۷۸ ق.آ.د.م طرفین دعوا میتوانند بعد از ختم رسیدگی نشانی دیگری برای ابلاغ اجرائیه، به دادگاه اعلام نمایند یا اینکه نشانی الکترونیک خود در حساب کاربری الکترونیکی قضایی ثنا) را دگرگون نمایند. در این صورت برگ اجرائیه و سایر اوراق تنظیمی متعاقب آن به نشانی جدید ارسال خواهد شد. یا در سامانه الکترونیک در نشانی جدید الکترونیک بارگزاری می شود. اگر طرفین دعوا محلی را که در آن اوراق اولیه ابلاغ شده یا از محلی که خود برای ابلاغ اخطاریه به دادگاه اعلام کرده اند، جابجا شوند، باید نشانی محل تازه را به دادگاه اعلام کنند. در غیر این صورت برگ اجرائیه به همان محل پیشین ارسال می گردد و ادعای دادباخته مبنی بر جابجایی محل و ناآگاهی از مفاد اخطاریه از سوی دادگاه شنیده و پذیرفته نخواهد شد. ماده ۷۹ ق.آ.د.م مقرر میدارد: هرگاه ی. ا. ط. دعوا محلی را که اوراق اولیه در آن محل ابلاغ شده یا محلی را که برای ابلاغ اوراق انتخاب کرده تغییر دهد و همچنین در صورتی که نشانی معین در دادخواست اشتباه باشد باید فوری محل جدید و مشخصات صحیح را به دفتر دادگاه اطلاع دهد. تا وقتی که به این ترتیب عمل نشده است، اوراق در همان محل سابق ابلاغ می شود.