دعوای ابطال معامله به قصد فرار از دین

۲۵۸۱ - مطابق ماده ۱۱۶۷ قانون مدنی طلبکاران میتوانند به نام خود اعمال حقوقی] به عمل آمده توسط بدهکارشان را که به گونه ای متقلبانه در مورد حقوق آنها منعقد شده است ابطال نمایند ریشه این دعوا در حقوق روم یافت می شود و از زمان Moyen Age) توسط شارحین متون رومی به دعوای پل ۱۰۲۵ معروف شد زیرا دعوای مذکور توسط یکی از صاحب منصبان قضایی حقوق روم به نام پل ۱۰۲۷ ارایه شده است. اشاره تاریخی به این دعوا امری لازم و ضروری است هر چند در قانون به صورت قاعده وار مشخص و روشن نشده است. با در نظر گرفتن تاریخ این دعوا نتیجتاً قانون مدنی، راه حل های موجود در حقوق روم را در مورد مسایل و مشکلات بسیار این دعوا که پیش از این وجود داشته است مورد تأیید قرار می دهد. هدف این دعوا حمایت از طلبکاران در برابر اعمال بدهکاری است که به صورت متقلبانه نسبت به حقوق آنها اقدام میکند. بی درنگ باید اشاره کرد که دعوای پل علیه بدهکار که بنا به فرض عاجز از پرداخت دیون است اقامه نمی شود بلکه علیه اشخاص ثالثی طرح می گردد که با تقلب نسبت به طلبکاران مالی را از سوی بدهکار به دست آورده اند. هدف این دعوا ابطال این گونه نقل و انتقالات لااقل تا حدی که حقوق طلبکاران را حفظ نماید م. ب.. ۲۵۸۲ ماهیت حقوقی دعوای پل مورد اختلاف است. طبق یک نظر این دعوا نوعی دعوای بطلان ۱۰۲۹ است. اما خواهیم دید برخی از ویژگیهای دعوای پل، با این تحلیل مطابقت ندارد. مطابق نظر دیگری نوعی دعوای جبران خسارت ۱۰۴ تلقی می شود که از عمل متقلبانه به وجود آمده است: «جبران خساراتی که به صورت عین و نفس تعهد ۱۰۳۱ بوده و به معنای عدم قابلیت استناد ۱۰۳۲ اعمال متقلبانه در برابر طلبکاران م. ب.. ۱۰۳۴ واقع این است که دعوای پل ویژگی های خاص خود را دارد و قرار دادن آن در چارچوبی از پیش تعیین شده دشوار است. البته ممکن است به مقایسه این دعوا با دعاوی بطلان و جبران خسارت پرداخت بدون این که به صورت دقیق و واقعی در صدد یافتن و اشاره به وجود تمایز آنها بود. ۱۰۳۴ ما شرایط و آثار دعوای پل را به صورت متوالی مورد بررسی قرار خواهیم داد.