دعاوی مربوط به خانواده / ۴۳۱ استرداد هدایای دوران نامزدی — در نفقه اقارب فقر نفقه گیرنده شرط

۱۵- در صورتی که در سند نکاحیه حق انتخاب مسکن با زوجه باشد و زوجه برای مثال ساکن جنوب تهران باشد ولی تمکین خود را منوط به تهیه مسکن توسط زوج در شمال تهران مانند منطقه نیاوران نماید آیا زوج مکلف به تهیه مسکن در شمال تهران است؟ به نظر زوجه موظف است محلی را انتخاب نماید که متناسب با شأن زندگی سابق وی و هم تراز با محله سکونت پیشین او باشد. به دلیل اینکه آنچه به نظر می رسد به صورت ضمنی در قصد مشترک طرفین قرار گرفته همین امر است. در غیر این صورت فردی که برای مثال کل درآمدش معادل اجاره بهای مسکن در شمال تهران است بعید است چنین قصدی داشته باشد، مگر آنکه خلاف آن به اثبات برسد اداره حقوقی قوه قضاییه نیز به این پرسش پاسخ منفی داده است. این اداره در نظریه مشورتی شماره ۱۴۳۰/۹۹/۷ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۲۰ اشعار داشت اولاً هر چند زوجه میتواند در قالب شرط موضوع ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی حق تعیین شهر روستا و یا حتی کشور محل سکونت را نیز تحصیل کند، اما اطلاق شرط تعیین محل سکونت و امثال آن، انصراف به شهر محل سکونت مشترک یا سکونت زوجه در زمان ازدواج داشته و در هر حال تفسیر شرط و احراز اراده مشترک و دامنه شرط با مرجع رسیدگی کننده است. ثانیاً، واگذاری اختیار تعیین منزل به زوجه فی نفسه به معنای نادیده گرفتن حکم مقرر در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی از حیث تناسب منزل با شوون زوجه نیست؛ بنابراین در فرض سوال چنانچه دادگاه احراز کند که تعیین شهر محل سکونت نیز به زوجه واگذار شده است، متعاقب تعیین شهر وی باید با لحاظ ضابطه مندرج در ماده یادشده، منزل مورد نظر را تعیین کند و زوج نیز ملتزم به تهیه آن است و در صورتی که قادر به تهیه آن نباشد، احکام مقرر برای عدم قدرت زوج به تأمین نفقه زوجه مجرا خواهد بود. نفقه اقارب فرزند پدر مادر، اجداد، نوه) ۱ - پرداخت نفقه اقارب فقط در خط عمودی یا مستقیم اعم از صعودی یا نزولی تکلیف قانونی است یعنی بین اجداد والدین اولاد و نوه، بنابراین خواهر و برادر یا برادرزاده و عمو و غیره ملزم به انفاق هم نیستند. ۲ نفقه اقارب نسبت به گذشته قابل مطالبه نیست و از تاریخ تقدیم دادخواست محاسبه میشود برخلاف نفقة زوجه). در نفقه اقارب تمکن مالی منفق نفقه دهنده شرط است برعکس نفقه زوجه. در نفقه اقارب فقر نفقه گیرنده شرط است برخلاف نفقة زوجه زیرا زوجه حتی اگر ثروتمند هم باشد مرد مکلف به پرداخت نفقه است. قانون گذار ایران پرداخت نفقه بین اجداد و آباء و اولاد را در صورت نداری و فقیر بودن نفقه گیرنده و ملائت نفقه دهنده یک تکلیف و الزام قانونی برشمرده است. بر اساس ماده ۱۲۰۴ قانون مدنی نفقه اقارب عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث البیت به قدر رفع حاجت با در نظر گرفتن درجه استطاعت منفق دکتر کاتوزیان آنچه به عنوان اجزای نفقه در این ماده آمده را نمونه ای از مهمترین نیازمندیهای زندگی دانسته که جنبه انحصاری ندارد. پس هزینه بهداشت و درمان و رفت و آمد و سوخت را باید بر آن افزود (کاتوزیان، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی زیرنویس ۱ ماده ۱۲۰۴).) به دلالت ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی، کسی مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم نماید.