خلع ید، قلع و قمع اجرت المثل نظر اقلیت — هنگامی که دادخواستی به عنوان تصرف عدوانی

هنگامی که دادخواستی به عنوان تصرف عدوانی، مزاحمت از حق یا ممانعت از حق به شعبه ارجاع شد، همچنان که در کتاب دستیار دادگاه حقوقی جلد اول مطرح شد اولین نکته ای که قاضی رسیدگی کننده به دعوا می بایست دقت نماید این است که آیا نسبت به رسیدگی به دعوا صلاحیت دارد یا خیر؟ حال اگر نسبت به دعوا صلاحیت داشت می تواند دستور تعیین وقت رسیدگی را صادر نماید، لذا اولین نکته ای که در خصوص دعاوی ثلاث قاضی می بایست دقت نماید مبحث صلاحیت است که به شرح ذیل در خصوص مبحث صلاحیت مباحثی ذکر می گردد. دادگاه انقلاب و دادگاه خانواده در خصوص دعاوی ثلاث طبعا صالح به رسیدگی نمی باشند و اختلاف بین دادگاه عمومی حقوقی، دادگاه کیفری دو و شورای حل اختلاف م. ب. که آیا دعاوی ثلاث در صلاحیت کدام یک از مراجع فوق الذکر خواهد بود. دادگاه کیفری دو و عمومی حقوقی صلاحیت را در دعاوی ثلاث از اراده خواهان (شاکی) اخذ می نمایند. بدین توضیح که اگر اراده متقاضی از طرح دعوای تصرف عدوانی شکایت کیفری باشد دادگاه کیفری دو صالح به رسیدگی خواهد بود. اما اگر اراده متقاضی طرح دادخواست حقوقی باشد در چنین صورتی دادگاه کیفری دو صالح به رسیدگی نمی باشد و اما در خصوص این موضوع که آیا دعاوی ثلاث، قابلیت طرح در شورای حل اختلاف را دارند یا خیر، ب. ت. ب. اینکه مطابق مواد ۱۵۸، ۱۵۹ و ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی دعاوی فوق الذکر مختص اموال غیر منقول می باشند و توجها به ماده ۹ قانون شورای حل اختلاف که بیان می دارد شورای حل اختلاف در مورد اموال غیر منقول صالح به رسیدگی نمیباشد، این نتیجه گرفته شود که دعاوی ثلاث در شورای حل اختلاف قابلیت رسیدگی را نداشته و فقط در محاکم حقوقی، مطرح و رسیدگی خواهد شد. همانطور که بیان شد دعاوی ثلاث در خصوص اموال غیر منقول مطرح می شود. در چنین صورتی طبق ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه صالح در دعاوی مربوط به اموال غیر منقول دادگاهی م. ب. که مال غیر منقول در حوزه آن واقع است. اگرچه خوانده در آن حوزه مقیم نباشد. به عنوان مثال خواهان دادخواست تصرف عدوانی نسبت به یک باب منزل مسکونی که در شهرستان سنندج واقع شده است را تقدیم می نماید و خوانده مطابق سامانه ثنا، اقامتگاه ایشان در شهرستان لنگرود بوده است، که طبق قاعده عمومی صلاحیت مندرج در ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دعوا می بایست در محل قامت خوانده که شهرستان لنگرود است مطرح میشد اما چون موضوع دعوا نسبت به یک مال غیر منقول (منزل مسکونی می باشد، لذا طبق ماده ۱۲ قانون اخیر الذکر، دادگاهی صالح به رسیدگی شده است که در فرض مثال مطروحه، دادگاه عمومی حقوقی سنندج صالح به رسیدگی م. ب.. در خصوص شرایط عمومی دادخواست دعاوی ثلاث در کتاب دستیار دادگاه حقوقی جلد دوم به تفصیل به این موارد اشاره شده است. فلذا جهت اطلاعات بیشتر به کتاب فوق الذکر مراجعه گردد. طبق رسیدگی به دعاوی ثلاث تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نبوده و خارج از نوبت به عمل می آید و در این خصوص به نشست قضایی و نظریات مشورتی به شرح ذیل اشاره می شود. موضوع نیاز به تقدیم دادخواست در فرمهای مخصوص در دعاوی تصرف عدوانی دادگاه داد؟ مستفاد از مواد ۲ و ۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی این است که طرح و اقامه دعاوی تصرف عدوانی و ممانعت از حق و رفع مزاحمت باید روی اوراق چاپی دادخواست و برابر ضوابط قانونی تنظیم شود. در نهایت نحوه رسیدگی به دعاوی مذکور از حیث ابلاغ اوراق اخطاریه و جریان دادخواست و دادرسی تابع تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی نبوده و باید با سرعت و خارج از نوبت رسیدگی شود همچنان که رسیدگی به شکایت تصرف عدوانی به طریق کیفری مذکور در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی هم باید به سرعت و خارج از نوبت انجام شود. رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی را در خصوص نحوه رسیدگی و حذف تشریفات دادرسی را لازم نمی دانند و ارایه دعوا در فرم دادخواست را لازم می دانند.