قاعده تعیین مسئول جبران خسارت بر مبنای فعل زیان بار (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: علیرضا یزدانیان
منبع: حقوقی دادگستری تابستان 1395 شماره 94
چکیده
یکی از ارکان مسئولیت مدنی فعل زیان بار است، که در حقوق ایران ماده 1 قانون مسئولیت مدنی و در حقوق فرانسه ماده 1382 قانون مدنی فرانسه به آن اشاره داشته اند. فعل زیان بار در جهت تعیین متعهد جبران خسارت ضروری است. مسئول جبران در زنجیره اسباب، شخصی است که «فعل زیان بار» را انجام داده است که به طور سنتی این فعل باید تقصیرآمیز باشد. در کنار این مبنای سنتی، یعنی تقصیر، مبانی دیگری مانند نظریه خطر، نظریه مختلط، نظریه تضمین و نظریه تعهد ایمنی نیز ارائه شده است. با وجود این، نظرات در یک نکته اشتراک دارند و آن اینکه مسئولیت مدنی، نیازمند فعل زیان بار است و بنابراین در تعیین شخص مسئول، قاعده این است که اصولاً شخصی به عنوان مسئول جبران خسارت تعیین می گردد که مرتکب فعل یا ترک فعلی شده باشد. در اینجا این سئوال اهمیت پیدا می کند که آیا قاعده ضرورت فعل زیان بار، هنوز به قوت خود باقی است یا خیر؛ و با لحاظ تفکیک بین تقصیر و فعل زیان بار، آیا تقصیر هنوز مبنای مسئولیت است یا صرف فعل زیان بار کفایت می کند. از نظر تحلیلی نمی توان تقصیر را به کلی از حقوق مسئولیت مدنی حذف کرد، اما در عین حال، حقوق در این چارچوب نیز محصور نمی ماند. امروزه در کنار این قاعده، نظرات دیگری مطرح شده که بر دامنه قاعده نقش فعل در تعیین مسئول اثر گذاشته است. نظرات مزبور بیشتر در ادبیات حقوق تعهدات فرانسه قابل مشاهده است که در این مقاله به صورت تطبیقی مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.
موارد مرتبط 34
آرای مرتبط 30
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی پیش بینی شده است اما دادگاه با توجه به سیر قوا
-
رأی
هماستناد
تعدد اسباب در دعوای طلاق
مواد 1 و 2 و 3 و 4 قانون مسئولیت مدنی حکم به محکومیت شهرداری به پرداخت مبلغ دویست می
-
رأی
هماستناد
عدم تعلق خسارت تأخیر تأدیه به پول خارجی
مواد 1 و 3 قانون مسئولیت مدنی مصوب سال 1339 علاوه بر مطالبه کلیه خسارت عادی
-
رأی
هماستناد
مسئولیت تضامنی دارنده و راننده مقصر حادثه رانندگی در مقابل خسارت دیده نسبت به افت قیمت اتومبیل
ماده 1 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه م
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1330 مورخ 1398/07/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی موجبات تضییع حقوق حقه اینجانب فراهم نگردد
-
رأی
هماستناد
اثر تغییر دعوا بر ایراد اعتبار امر مختومه
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی مکلف به پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل
-
رأی
هماستناد
اثبات بیماری هپاتیت ث
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و نظر پزشکی قانونی
-
رأی
هماستناد
احراز رابطه سببیت در پرونده خون های آلوده و نحوه احراز طریق انتقال بیماری هپاتیت c و مطالبه خسارت مازاد بر دیه
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی پیش بینی شده است اما دادگاه با توجه به سیر قوا
-
رأی
هماستناد
خسارت ناشی از عدم دریافت ثمن از خریدار عین مستاجره به دلیل تخلف مستاجر از تخلیه
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و همچنین مواد 320 و 309 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
خسارت هزینه درمان و خسارت معنوی ناشی از صدمات جسمی
مواد 1 و 2 و 3 قانون مسئولیت مدنی حکم بر محکومیت خواندگان به پرداخت میزان 20 درص
-
رأی
هماستناد
توقیف اموال شرکت های دولتی
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و قواعد فقهی لا ضرر و تسبیت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 891 مورخ 1396/09/14هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی هیچ کس نباید به دیگری زیان برساند و هیچ ضرری ن
-
رأی
هماستناد
مسئولیت مالک زمین به جبران خسارت ثالث ناشی از اعمال پیمانکار ساختمانی
ماده 1 و 12 قانون مسئولیت مدنی مسبب خسارت مسئول جبران آن است نه شخص دیگر مستن
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت معنوی
مواد 1، 3 و 5 قانون مسئولیت مدنی و همچنین اصول فقهی لاضرر و تسبیب
-
رأی
هماستناد
مطالبه هزینه درمان علاوه بر دیه
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی خوانده را به پرداخت الف
-
رأی
هماستناد
رای شماره 176 مورخ 1393/10/17 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
مواد 1، 11 و 12 قانون مسئولیت مدنی می گردد
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از عدم انتقال سهام
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و قاعده فقهی «من له الغنم فعلیه الغرم»
-
رأی
هماستناد
محکومیت شهرداری تهران به پرداخت خسارت خودرو به دلیل عدم رعایت ایمنی در پل شیخ فضلالله نوری
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 18/000/00
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارات هزینه درمان و ازکارافتادگی علاوه بر دیه در مورد ایراد خسارت بدنی
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی مواد 2 و 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدن
-
رأی
هماستناد
نحوه طرح دعوای مطالبه محکوم به و خسارت تأخیر تأدیه آن توسط وکیل محکوم له
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی و دیگر اصول و موازین حقوقی برای تحقق مسئولیت م
-
رأی
هماستناد
رای شماره 43 مورخ 1396/01/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی کافی می داند و با اجازه حاصل از اصل 40 قانون ا
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از وجود نخاله در اتوبان
مواد 1 و 3 قانون مسئولیت مدنی و نظریه کارشناس خسارات
-
رأی
هماستناد
مطالبه هزینه درمان مازاد بر دیه
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی پیش بینی شده است اما دادگاه با توجه به سیر قوا
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارات معنوی علاوه بر دیه و ارش
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و نظریه پزشکی قانونی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 627 مورخ 1401/09/09 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی در صدور آنها رعایت نشده است دارم
-
رأی
هماستناد
حقوق راننده مقصر در بیمه شخص ثالث و بیمه سرنشین
ماده 1 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه م
-
رأی
هماستناد
اثبات بیماری هپاتیت ث
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی و نظریه پزشکی قانونی
-
رأی
هماستناد
مطالبه افت قیمت خودرو
ماده 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی خوانده را به پرداخت مبلغ 47/575/000 ریال بابت
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارات تاخیر تادیه از خسارت
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی 331 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 900 تا 902 مورخ 1393/05/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 1 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه م
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1476 مورخ 1398/09/26
مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی ماده 331 قانون مدنی قواعد فقهی تسبیب و لاضرر ب
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1827 مورخ 1398/12/24
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی اشاره دارد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/979 مورخ 1402/12/02
مواد 1 و 3 قانون مسئولیت مدنی قابل مطالبه است؟ ب
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 1 — قانون مسئولیت مدنی
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی و در حقوق فرانسه ماده 1382 قانون مدنی فرانسه ب
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
