قاعده فقهی غرور»؛ قاعده «لاضرر و لاضرار — عنوان قواعد عمومی خیارات آورده ایم

عنوان قواعد عمومی خیارات آورده ایم. لذا از تکرار آن مطالب پرهیز می شود و خوانندگان را به آن بخش ارجاع میدهیم. ۲- تدلیس در معامله ممکن است وصف کیفری نیز داشته باشد و در صورت جمع شدن ارکان جرم کلاهبرداری فروشنده می تواند به اتهام جرم مذکور تحت تعقیب قرار گیرد، زیرا ارکان جرم کلاهبرداری شباهت بسیار نزدیک با ارکان خیار تدلیس دارد، زیرا در جرم کلاهبرداری سه شرط برای تحقق کلاهبرداری در بخش اوضاع و احوال جرم ضرورت دارد (۱) متقلبانه بودن وسایل مورد استفاده (۲) اغفال و فریب قربانی ( ۳) بردن مال غیر. اشتباه در وصف اساسی اگر تدلیس موجب اشتباه در وصف اساسی کالا شود، به دلیل اشتباه در خود موضوع معامله مستند به <a class="artref" href="/ماده/ماده-200-a_0815110235845">ماده ۲۰۰ قانون مدنی</a> عقد را باطل می کند مانند اینکه دستبند یا گردنبند مصنوعی و بدلیجات را به عنوان طلا بفروشند. پس با این اوصاف تدلیس هنگامی موجب خیار فسخ است که سبب اشتباه در وصف فرعی و غیر اساسی باشد. خیار تدلیس در مال کلی فی الذمه راه ندارد، چراکه در صورت عدم مطابقت کالا با واقع فروشنده ملزم است کالایی که دارای ویژگی مورد نظر است را تسلیم نماید. مثلاً برنج خارجی را به جای برنج ایرانی بفروشد مگر اینکه تدلیس مربوط به اوصاف مشترک تمام مصادیق کالا باشد. خیار تدلیس مختص بیع نیست و سایر عقود نیز راه دارد. خیار تدلیس فوری است و به محض اطلاع باید اعمال شود. سؤال آیا فروشنده حتماً باید در تدلیس عمد و سوءنیت داشته باشد یا صرف تدلیس حتی به اشتباه و غیر عمد نیز برای خریدار حق فسخ ایجاد میشود؟ هر چند برخی ها ب. ت. ب. سیاق <a class="artref" href="/ماده/ماده-438-a_0815110236085">ماده ۴۳۸ قانون مدنی</a> ظاهراً فریب خوردن یک طرف معامله براثر عملیات طرف دیگر را کافی می دانند چون در ماده اشاره ای به قصد عامل برای فریب طرف نکرده است احیاء تحولات حقوق خصوصی، ص ۳۵۶) اما دکتر … و دکتر … دارند و معتقدند برای تحقق تدلیس سوءنیت و عمد و قصد فریب لازم است و توصیف غیر واقعی کالا به اشتباه تدلیس به شمار نمی آید. دکتر … می نویسد، اگر هر فریب خوردگی سبب خیار فسخ شود در نتیجه نه تنها نظریه تدلیس بیهوده میشود و باید آن را از فروع اشتباه یا عیب شمرد، حکم تدلیس با آنچه درمورد