قطعیت قرار امتناع از رسیدگی — در مواردی که قاضی در مراجع شبه

در مواردی که قاضی در مراجع شبه قضایی به عنوان عضو مرجع مزبور در ماهیت موضوع دعوای اقامه شده اظهار نظر کرده باشد، طبق بند د ماده ۹۱ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی در همان دعوی از رسیدگی مجدد به لحاظ جهت رد ممنوع موضوع: امتناع از رسیدگی قاضی عضو هیأت اداره ثبت و منابع طبیعی به لحاظ سابقه اظهار نظر قضایی در همان موضوع پرسش در پرونده ای قاضی در اداره ثبت و منابع طبیعی به عنوان عضو هیأت اظهار نظر کرده است و به آن اعتراض شده؛ این اعتراض در دادگاه همان قاضی عضو فوق الذکر مطرح شده ب. ت. ب. بند (د) آیا قاضی موصوف صلاحیت مطابق سال ۱۳۷۹، چنان چه دادرس سابقاً در موضوع دعوای اقامه شده به عنوان دادرس یا داور یا کارشناس یا گواه اظهار نظر کرده باشد، باید از رسیدگی امتناع کند. شرکت قاضی در هیأت ها و کمیسیون های قانونی و اظهارنظر و شرکت در رأی در خصوص مسایل مطروحه از مصادیق اظهارنظر قضایی در مراجع اختصاصی بوده رسیدگی به اعتراض نسبت به همان آرا و تصمیمات در دادگاه برای قاضی عضو هیات های مذکور، از موارد رد دادرس بوده و دادرس باید از رسیدگی امتناع نماید. به این ترتیب اتفاق نظر قضات دادگستری ارومیه با اصلاح ماده ۴۶ به ۱۳۷۹ تأیید می شود. تصمیم قاضی عضو کمیسیون ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ۵۶ قانون جنگل ها و مراتع مصوب ۱۳۶۷ به تصریح قانون رای تلقی شده است و ماهیت فضایی رسیدگی اقتضا دارد قاضی بدون پیش داوری در خصوص آن اتخاذ تصمیم نماید. لذا در فرض استعلام که قاضی در همان موضوعات قبلا اظهار نظر ماهوی نموده و ممکن است مداخله وی در رسیدگی های بعدی بی طرفی او را مورد سوال قرار دارد، از جهات رد است و قاضی که قبلاً در ماهیت قضیه رسیدگی به سوال نظر نموده و اصولا نمی تواند در رسیدگی به این پرونده ها دخالت نماید و باید با اعلام رد از رسیدگی امتناع نماید. در مواردی که قاضی از جایگاه منصب قضا در دادگاه یا هیئت یا کمیسیونی شرکت نموده و در ماهیت امری اظهار نظر قضایی کرده یا رای صادر نموده باشد طبق بند ۷ ماده ۲۰۸ مذکور در همان دعوا از رسیدگی مجدد به لحاظ جهت رد، ممنوع است و در مواردی که قاضی شرکت کننده در کمیسیون بدون اظهار نظر در ماهیت قضیه به صلاحیت مراجع عمومی اظهار نظر کند و با رعایت تشریفات مربوطه موضوع در دادگاه عمومی مطرح گردد موضوع از موارد رد محسوب نمی گردد و قاضی میتواند رسیدگی نموده حکم دهد.