مادتین ۳۲۷ و ۳۳۶ قانون امور حسبی اجمال ماده ۸۶۶ قانون مدنی

مادتین ۳۲۷ و ۳۳۶ قانون امور حسبی اجمال ماده ۸۶۶ قانون مدنی را برطرف کرده است. همچنین باید خاطرنشان ساخت ماده ۳۵۱ قانون امور حسبی اختصاص به اموال بلاوارث اتباع بیگانه دارد. به طور مختصر میتوان گفت قدر مسلم این است که بر مبنای مواد ۳۲۷ و ۳۲۶ قانون امور حسبی منظور از حاکم در ماده ۸۶۶ قانون مدنی، دادستان و دادگاه است. برخی از استادان از جمله دکتر امانی و دکتر کاتوزیان و دکتر لنگرودی حاکم را نه مالک و نه وارث، بلکه فقط مأمور اداره ترکه بدون وارث متوفی دانسته و نتیجه گرفته اند کسی که وارث ندارد، می تواند نسبت به تمام ترکه وصیت کند و نباید تصور شود ثلث ( وصیت، منوط به اجازه حاکم است. البته این موضوع بحث فراوان داشته و در فقه نیز اختلافی است. در خصوص موضوع مورد بحث ماده ۳ قانون تأسیس سازمان جمع آوری و فروش املاک و اموال تملیکی و اساسنامه مصوب ۱۳۷۰/۱۰/۲۴ آمده است: اموال مجهول المالک بلا صاحب به استثناء اموال قاچاق بلا صاحب و صاحب متواری ارث بلاوارث و اموالی که از باب تخمیس خروج از ذمه و اجرای اصل چهل و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و دیگر قوانین در اختیار ولی فقیه حاکم است. با اذن کلی ایشان در اختیار سازمان قرار می گیرد تا به طور جداگانه حسب دستور معظم له در جهت نگهداری اداره و فروش آنها اقدام نماید. پرداخت هر نوع وجهی از محل عواید حاصل از فروش و نیز هرگونه تصرف در این اموال موکول به اذن ولی فقیه یا نماینده خاص ایشان در تصرف این اموال خواهد بود.