ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده — اصل عدم تبرع به دلالت ماده ۲۶۵

عنوان دقیق خواسته میتواند مطالبه اجرت المثل باشد، اما خواسته مطالبه وجه را نیز محاکم مسامحتاً میپذیرند. مثلاً کسی به درخواست دیگری بدون تعیین مبلغ منزل وی را رنگ آمیزی میکند یا محموله ای را از نقطه ای به نقطه دیگر حمل می کند یا کسی خودرو یا منزل کسی را تعمیر میکند، در این گونه موارد دادگاه پس از جلسه رسیدگی و احراز شرایط مذکور موضوع را به کارشناسی ارجاع تا اجرت المثل انجام عمل یا استفاده از مال معین شود. اصل عدم تبرع به دلالت ماده ۲۶۵ قانون مدنی اصل بر عدم تبرع است. به بیانی ساده، یعنی اگر کسی کاری برای دیگری انجام می دهد یا مال خود را در اختیار دیگری می گذارد، ظاهر این است که قصد دریافت اجرت داشته و خلاف آن نیاز به اثبات دارد، زیرا مخالف اصل است. عمل یا وسیله ای که در اختیار دیگران قرار میگیرد باید مشروع و قانونی باشد تا شامل دریافت اجرت شود. برای مثال کسی که اینر غیرقانونی به دیگری می دهد تا از آن بیت کوین ارز دیجیتال استخراج کند مستحق اجرت نیست. یا کسی که برای دیگری شراب تولید می کند نمی تواند تقاضای اجرت داشته باشد. ماهیت استیفاء از کار یا مال دیگری همان طور که گفتیم دکتر صفایی و نیز دکتر امامی آن را شبه عقد می نامند، زیرا تراضی تمام ارکان لازم برای انعقاد قرارداد را در بر نمی گیرد امامی حقوق مدنی ج ۱، ص ۴۱۲؛ صفایی، مسئولیت مدنی ش ۲۹). دکتر لنگرودی به استناد مواد ۱۸۳ و ۵۰۱ قانون مدنی آن را عقد میداند ولی دکتر کاتوزیان نه آن را عقد میداند و نه شبه عقد زیرا قانون مدنی استیفاء را به صراحت در شمار ضمان قهری آورده است بنابراین تفسیر منطقی قانون مدنی ایجاب میکند که از این اختلاط که نتیجه آن نسبت دادن اشتباه به قانون گذار است پرهیز شود کاتوزیان دوره مقدماتی وقایع حقوقی و مسئولیت مدنی ش ۲۰۹).