مالکیت مافی‌الذمه: در حقوق تطبیقی

در قوانین مدنی مصر و آلمان و نیز در چند نظام حقوقی دیگر، مالکیت مافی الذمه ، چندان مورد اهمیت قرار نگرفته‌ است. به نظر برخی حقوقدانان مصری، مالکیت مافی الذمه، منجر به متوقف گردیدن نفوذ تعهد می‌گردد؛ نه سقوط آن، در حالی که به موجب ماده ۳۷۰ قانون مدنی این کشور ، اثر مالکیت مافی الذمه، زوال تعهد است. در حقوق مصر، در فرضی که مدیون، وارث داین است؛ تردیدی در پذیرش مالکیت مافی الذمه وجود ندارد؛ اما در فرضی که متوفی ، به وارث خود بدهکار باشد؛ مانند حقوق ایران، در قائل گردیدن به مالکیت مافی الذمه، اختلاف نظرهایی وجود دارد. برابر با رویه قضایی مصر و آرای صادر شده از دادگاه‌ ها، تا زمانی که دیون متوفی تأدیه نگردیده؛ تا بتوان قائل به مالکیت مافی الذمه شد، در حقوق عراق نیز، همین ایده رایج است. به موجب ماده ۲۸۸ قانون مدنی مصر ، اگر در مسئولیت تضامنی ، میان داین و یکی از بدهکاران، اتحاد ذمه به وجود آید؛ فقط همان بدهکار، بری الذمه گردیده و ذمه سایرین، همچنان مشغول خواهد بود. در حقوق کشورهای عربی، ارث ، شایع‌ترین نمونه مالکیت مافی الذمه است. مالکیت ما فی الذمه در ماده ۱۳۴۹ قانون مدنی جدید فرانسه بدین نحو است که این امر در نتیجهٔ جمع اوصاف دائن و مدیونِ تعهد واحد در یک شخص تحقق می‌یابد. در حقوق فرانسه، ارث، شایع‌ترین نمونه مالکیت مافی الذمه است و تفاوتی نمی‌نماید که وارث، طلبکار متوفی باشد یا بدهکار او. منبع: مسئولیت تضامنی قراردادی، دانشگاه مفید، 1384 · شرح قانون مدنی فرانسه، میزان، 1401