ماهیت عقد صلح و استقلال آن

در فقه امامیه و عامه و نیز حقوق خارجی نظیر حقوق فرانسه در مورد ماهیت عقد صلح و هدف آن اختلاف نظر وجود دارد که این تفاوتها سبب اختلاف در آثار و احکام آن می شود. برخی از محققان نظیر شیخ طوسی در کتاب مبسوط صلح را عقدی فرعی می داند ۸۹۸ بابایی دکتر … صص ۱۶۹ الی ۱۹۴ و آنرا تابع پنج عمل حقوقی دیگر قرار می دهد. این اعمال عبارتند از بیع اجاره، هبه عاریه و ابراء، اما أکثر فقهای امامیه صلح را عقد مستقلی میدانند که هر چند نتیجه آن ممکن است مشابه نتیجه عقد دیگری مانند بیع باشد ولی تابع نیست و احکام آن را ندارد.۸۱۹ برای مثال صلح یک اتومبیل به قیمت معین مانند فروش آن به قیمت معین است اما این مشابهت و یکسانی نتایج آنها به معنی یکسان بودن ماهیت آنها نیست. <a class="artref" href="/ماده/ماده-752-a_0815110236399">ماده ۷۵۲ قانون مدنی</a> ایران نیز با پذیرش استقلال صلح می گوید: صلح ممکن است یا در مورد رفع تنازع موجود و یا جلوگیری از تنازع احتمالی یا در مورد معامله و غیر آن واقع شود و در ماده ۷۵۸ نیز بیان می دارد صلح در مقام معاملات، هر چند نتیجه معامله ای را که به جای آن واقع شده است می دهد، لیکن شرایط و احکام خاصه آن معامله را ندارد. بنابراین اگر مورد صلح، عین باشد در مقابل عوض نتیجه آن همان نتیجه بیع خواهد بود. بدون اینکه شرایط و احکام خاصه بیع در آن مجری شود. در حقوق فرانسه ماده ۲۰۴۴ قانون مدنی این کشور برای تحقق صلح وجود اختلاف و قصد پایان بخشیدن به این اختلاف و گذشتهای متقابل حاکی از آن است که آن گستردگی حقوق ایران را ندارد. ب. ت. ب. استقلال عقد صلح در حقوق ایران باید به هنگام تفسیر مفاد و شرایط آن متوجه این نکته بود و آن را از آثار و احکام دیگر قراردادها، مصون نگه داشت.