مبانی نظری و اثر شرط سقوط حق در قرارداد بیمه (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: محمد کربلایی پازکی
منبع: قضاوت سال 24 بهار 1403 شماره 117
چکیده
سقوط حق ضمانت اجرای عمومی تعهدات بیمه گذار قبل، حین یا پس از حادثه موضوع قرارداد است، اما از آنجا که این ضمانت اجرا معلق به نقض تعهد از سوی بیمه گذار است، به طور معمول پس از وقوع حادثه موضوع قرارداد بیمه فعلیت می یابد. سقوط حق بیمه گذار نسبت به جبران خسارات یا دریافت حقوق بیمه ای بر مبنای امری که نوعاً نقض تعهد از سوی بیمه گذار است، واقع می گردد. قانونگذار فرانسوی در قانون بیمه موارد سقوط حق را مقرر نداشته، لیکن حق بیمه گر را جهت درج شرط سقوط حق را به رسمیت شناخته است. شرط سقوط حق در نظام کامن لا بیشتر در قالب «شروط وارانتی» مورد بحث قرار گرفته است. در حقوق ایران در ماده 15 قانون بیمه، این حکم در مورد تعهد اطلاع رسانی وقوع حادثه و تلاش در جهت مقابله با خسارت، پیش بینی شده است. این پژوهش درصدد توصیف، تحلیل و تبیین مبانی نظری و شرایط تأثیر شرط سقوط حق در قرارداد بیمه است. در این تحقیق از روش کتابخانه ای، توصیفی و تحلیلی استفاده شده و نتیجه آن شد که مبنای فقهی شرط سقوط حق «قاعده اقدام به زیان» و مبنای حقوقی آن، مجازات خصوصی است. اثر این ضمانت اجرا نسبت به طرفین قرارداد بیمه را باید میان نقض تعهد عمدی یا اثبات نقض تعهد و رابطه سببیت میان نقض تعهد و ورود زیان جست وجو کرد.
Theoretical Foundations and the Effect of the Forfeiture Clause in Insurance Contracts
The forfeiture of rights serves as a general remedy for the policyholder's obligations before, during, or after the insured event. However, since this remedy is contingent upon a breach of obligations by the policyholder, it typically becomes effective only after the occurrence of the event that is the subject of the insurance contract. The insured’s right to claim compensation or receive insurance benefits is forfeited based on an act typically constituting a breach of obligation by the insured. The French legislator has not explicitly stipulated cases of forfeiture of rights within insurance law; however, it has recognized the insurer's right to include a forfeiture clause. In the common law system, forfeiture clauses are mainly discussed in the form of "warranty clauses."In Iranian law, Article 15 of the Insurance Law provides provisions regarding the obligation to notify the occurrence of an incident and to take measures to mitigate damages. This research aims to describe, analyze, and elucidate the theoretical foundations and conditions affecting the waiver of rights in insurance contracts. In this research, library-based, descriptive, and analytical methods were employed, resulting in the conclusion that the jurisprudential basis for the condition of the forfeiture of rights is the "rule of acting to harm," while its legal basis is private punishment. The effect of this enforcement mechanism on the parties to the insurance contract must be examined in light of the distinction between intentional breach of obligation or proof of breach of obligation and the causal relationship between the breach of obligation and the resulting damage.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 6
-
رأی
هماستناد
رای شماره 900 تا 902 مورخ 1393/05/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 15 قانون بیمه مصوب 1316
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002426750 مورخ 1403/10/11 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 15 قانون بیمه مصوب 1316 ماده 15 - بیمه گذار باید جلوگیری از خسارت مر
-
رأی
هماستناد
دادنامه 140331390002426750 هیات تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعی دیوان عدالت اداری — 1403/10/11 — ابطال قسمتی از ماده 4 و بند 7 ماده 5 آیین نامه شماره 53 شورای عالی بیمه مصوب 1384 و قسمتی از تبصره 2 ماده 20…
ماده 15 قانون بیمه مصوب 1316 ماده 15 – بیمه گذار باید جلوگیری از خس
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 806 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص عدم مسؤولیت بیمه گر برای پرداخت خسارت بدنی به راننده مسبب حادثه فاقد گواهینامه رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 15 قانون بیمه اجباری در خصوص مواردی است که زیان دیده شخص دیگری به جز
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۶۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۱۹ هیأت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 15 قانون بیمه اجباری مصوب 1395 است
-
رأی
هماستناد
مهلت شرکت بیمه در پرداخت دیه و ضمانت اجرای آن
بر اساس ماده 15 قانون بیمه مکلف بوده که پس از دریافت مدارک ظرف مدت 15 روز از تاری
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/116 مورخ 1400/06/15
مواد 15 و 19 قانون بیمه مصوب 1316 اقدام به طرح دعوی برای دریافت خسارت کند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/175 مورخ 1403/07/02
قانون بیمه مصوب 1316 و ماده 15
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
اخذ خسارت احتمالی جهت صدور قرار تامین خواسته در خصوص تبصره 2 ماده 15 قانون بیمه اجباری
بر اساس تبصره 2 ماده 15 قانون بیمه اجباری بود
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان رجوع شرکت بیمه به مقصر حادثه جهت دریافت خسارت
بر اساس ماده 15 قانون بیمه اجباری خسارت وارده به اشخاص ثالث مصوب 1395 این بود که
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 15 — قانون بیمه (مصوب ۱۳۱۶/۰۲/۰۷)
ماده 15 قانون بیمه
مقرراتِ مرتبط 7
-
آییننامه
هماستناد
آیین نامه اجرایی ماده 26 الحاقی بقانون بیمه های اجتماعی روستائیان
ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی روستائیان خواهند بود و سازمان میتواند با ت
-
تصویبنامه
هماستناد
تمدید عضویت نمایندگان دولت در جلسات هیات نظارت با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی تصویب نمودند
-
تصویبنامه
هماستناد
تمدید عضویت جناب آقای … و آقایان … و دکتر … در هیئت نظارت سازمان بیمه های اجتماعی کارگران با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی کارگران تصویب نمودند عضویت جناب آقای منوچه
-
تصویبنامه
هماستناد
انتخاب آقایان … و دکتر … به عضویت هیات نظارت سازمان بیمه های اجتماعی کارگران
در اجرای ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی کارگران تصویب نمودند آقایان مهندس سیروس مج
-
تصویبنامه
هماستناد
تمدید عضویت نمایندگان دولت در جلسات هیات نظارت
به استناد ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی تصویب نمودند
-
تصویبنامه
هماستناد
تمدید عضویت جناب آقای … و آقایان … و دکتر … در هیات نظارت سازمان بیمه های اجتماعی کارگران
به استناد ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی کارگران تصویب نمودند عضویت جناب آقای منوچه
-
تصویبنامه
هماستناد
انتخاب آقایان سید محمد فاطمی و دکتر محمود اعتمادیان و محمد مشیری یزدی به سمت هئیت نظارت سازمان بیمه های اجتماعی کارگران
در اجرای ماده 15 قانون بیمه های اجتماعی کارگران تصویب نمودند آقایان سید محمد فاطمی
دکترین 22
-
مقاله
هماستناد
تاثیر قصور زیاندیده بر تعهدات بیمه گر
ماده 15 قانون بیمه مستفاد می شود مجموع تکالیفی است که قانونگذار بر عهده ب
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — اگر مرجع انتظامی پس از اخذ تست
ماده 15 قانون بیمه اجباری است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — اختلافات ناشی از این سؤال متأثر از
ماده 15 قانون بیمه اجباری است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — اختلافات ناشی از این سؤال متأثر از
ماده 15 قانون بیمه اجباری است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — خامساً
ماده 15 قانون بیمه اجباری است مست بودن راننده است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — مضافاً اینکه به این امر نیز می
ماده 15 قانون بیمه اجباری است مست بودن راننده است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — مضافاً اینکه به این امر نیز می
ماده 15 قانون بیمه اجباری است مست بودن راننده است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — هر چند شاید در جهت مخالفت با
ماده 15 قانون بیمه اجباری پاسخ مثبت است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — آیا راننده ای که گواهینامه مرتبط ندارد
ماده 15 قانون بیمه اجباری پاسخ مثبت است
-
مقاله
هماستناد
۵۵۵، ۵۵۷ و ۵۵۹ قانون مجازات اسلامی — آیا راننده ای که گواهینامه مرتبط ندارد
ماده 15 قانون بیمه اجباری پاسخ مثبت است
-
مقاله
هماستناد
ضمانت اجرای بیمه اجباری — منتقل الیه نه متعهد یا دارنده حق
ماده 15 قانون بیمه بیمه گذار موظف است حداکثر ظرف مدت 5 روز از تاریخ وقوع
-
مقاله
هماستناد
ضمانت اجرای بیمه اجباری — در دادنامه شماره ۱۰۰۶/۸۳ موضوع پرونده شماره
ماده 15 قانون بیمه بیمه گذار موظف است حداکثر ظرف مدت 5 روز از تاریخ وقوع
-
مقاله
هماستناد
ضمانت اجرای بیمه اجباری — در دادنامه شماره ۱۰۰۶/۸۳ موضوع پرونده شماره
ماده 15 قانون بیمه بیمه گذار موظف است حداکثر ظرف مدت 5 روز از تاریخ وقوع
-
مقاله
هماستناد
تحلیل فقهی ارث دیه و نقش بیمه گر — نوع مسئولیت حقوقی
ماده 15 قانون بیمه اجباری 1395 آمده است و در حالت عمد تعهد بیمه گر را به
-
مقاله
هماستناد
تحلیل فقهی ارث دیه و نقش بیمه گر — با اینکه چنین نگرشی به مسئولیت مدنی
ماده 15 قانون بیمه اجباری 1395 آمده است و در حالت عمد تعهد بیمه گر را به
-
مقاله
هماستناد
تحلیل فقهی ارث دیه و نقش بیمه گر — با اینکه چنین نگرشی به مسئولیت مدنی
ماده 15 قانون بیمه اجباری 1395 آمده است و در حالت عمد تعهد بیمه گر را به
-
مقاله
هماستناد
کاتوزیان دکتر ناصر مسئولیت مدنی، ص ۳۹ — در قانون بیمه اجباری ۱۳۹۵ اشخاص مورد
ماده 15 قانون بیمه مصوب 1316/2/7 که از لزوم اطلاع رسانی به بیمه گر ظرف 5
-
مقاله
هماستناد
کاتوزیان دکتر ناصر مسئولیت مدنی، ص ۳۹ — حق ثالث در حادثه رانندگی و اثر
ماده 15 قانون بیمه مصوب 1316/2/7 که از لزوم اطلاع رسانی به بیمه گر ظرف 5
-
مقاله
هماستناد
کاتوزیان دکتر ناصر مسئولیت مدنی، ص ۳۹ — حق ثالث در حادثه رانندگی و اثر
ماده 15 قانون بیمه مصوب 1316/2/7 که از لزوم اطلاع رسانی به بیمه گر ظرف 5
-
مقاله
هماستناد
قرارداهای بانکی و مبنای شروع خسارت تأخیر — مقاله سوم تفسیر قراردادهای بیمه ای در
ماده 15 قانون بیمه مصوب سال 1316 اشاره نمود که اذعان میدارد بیمه گذار مکل
-
مقاله
هماستناد
قرارداهای بانکی و مبنای شروع خسارت تأخیر — (۲) تفسیر شرایط قرارداد بیمه ای را
ماده 15 قانون بیمه مصوب سال 1316 اشاره نمود که اذعان میدارد بیمه گذار مکل
-
مقاله
هماستناد
قرارداهای بانکی و مبنای شروع خسارت تأخیر — (۲) تفسیر شرایط قرارداد بیمه ای را
ماده 15 قانون بیمه مصوب سال 1316 اشاره نمود که اذعان میدارد بیمه گذار مکل
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
