ترتیب توقیف مال غیر منقول — تفاوت ها بین اموال منقول و غیر

اجرای حکم و استیفای محکوم به محدود به مال منقول نیست. اگر داد باخته به میل و اراده تن به اجرای حکم ندهد مواد ۴۱ و ۴۹ ق.ا.ا. م) یا با داد برده در اجرای حکم توافق نماید مواد ۳۴، ۴۰ و ۴۹ ق.ا.ا. م) و همچنین اگر مال آسان برای بازداشت و تامین محکوم به چون وجه نقد از داد باخته بدست نیاید یا اینکه داد باخته در ارائه نقشه راه اجرا مال منقول و وسیله دیگری برای بازداشت و تامین محکوم به معرفی ننماید ماده ۳۷ ق.ا.ا. م) و در نهایت برای اجرای حکم مال غیر منقول یا آنچه در گونه و تعریف مال غیر منقول است معرفی شود، دایره اجرا با آیین و تشریفات مقتضی این نوع مال فرآیند توقیف را بر پا میدارد. معرفی مال غیر منقول برای استیفای محکوم به وابسته به ناامیدی در پیدایی مال منقول نیست. همینطور همواره یک شیوه تحمیلی به داد باخته نیست چه امکان دارد از همان آغاز دو سوی اجرا بر توقیف مال غیر منقولی تراضی و آن را به دادورز معرفی کنند یا شخص ثالث معرفی دارد. قانونگذار به موجب مباحث هشتم نهم و دهم در مواد ۹۹ تا ۱۱۲ ق.ا.ا.م احکام مربوط به فرآیندها و جریان کامل توقیف مال غیر منقول را برقرار ساخته است. بیشتر قواعد حاکم بر توقیف مال منقول در توقیف مال غیر منقول هم جاری است. قواعدی که از جمله؛ به منظور رعایت حقوق و مصالح داد باخته، حفظ سرعت و پیوستگی در اجرا، مراقبت از حقوق اشخاص ثالث و ترسیم یک شیوه منطقی و عقلانی در جریان توقیف بر پا شده است. با این وصف جنس دوگانه اموال منقول و غیر منقول پیچیدگی خاص مربوط به اموال غیر منقول، وضع ناهمگون مقررات ناظر بر این دو و شیوه تملک جابجایی، نقل و انتقال و بهره برداری متفاوت از این دو دسته اموال موجب می شود که در فرآیند توقیف از جهاتی بین این دو نوع مال تفاوت هایی دیده شود. تفاوت ها بین اموال منقول و غیر منقول در تمام فرآیند توقیف مشتمل بر صورت برداری، ارزیابی و نگهداری پس از بازداشت وجود دارد. شیوه های ناهمگون در صورت برداری، ارزیابی و نگهداری مال منقول و غیر منقول پیش تر یادآوری شد. در بحث ارزیابی و نگهداری تمایز بین دو نوع مال اندک و قابل درک است. به طوری که ماده ۱۱۰ ق.ا.ا.م شیوه ارزیابی مال غیر منقول را به همان ترتیب مقرر در مواد ۷۳ تا ۷۶ ق... ارجاع می دهد. با در موضوع نگهداری از مال غیر منقول؛ در انتخاب حافظ و امین و حدود اختیار و مسئولیت او و شیوه برقراری پیوند با دادورز برای ایفای مسئولیت نگهداری همان قواعد جاری در نگهداری مال منقول حاکم است. اما از جهت شیوه بازداشت بین دو مال منقول و غیر منقول تمایزها آشکارتر است. بدین منظور در این مبحث به گونه ای مستقل ترتیب و شیوه توقیف مال غیر منقول را مطرح می نمائیم.