مرجع رسیدگی — حتی اگر تجدید نظر دعوا را به

رسیدگی به اعتراض ثالث نسبت به رأی داور با کدام مرجع دادگاه یا داور است؟ تردید نیست که مرجع رسیدگی هرگز داور نخواهد بود زیرا این اختیار برای داور وجود ندارد که در مورد اشخاص بدون توافق آنها نظر دهد و نمی توان حق اشخاص را در رجوع به دادگستری سلب نمود. این پرسش در کمیسیون حقوقی قضات دادگستری استان تهران مطرح و پاسخ هایی به شرح زیر ارایه شد: ب. ت. ب. اینکه در قانون به صراحت بیان شده که در اعتراض ثالث طاری اگر دادگاهی که دعوا در آن مطرح است درجه آن کمتر از دادگاه صادر کننده رأی معترض عنه باشد لزوماً به دادرسی توقف داده و منتظر رسیدگی رأی دادگاه مزبور خواهد شد. ب. ت. ب. اینکه دادگاه صلاحیتدار برای اصل دعوا یا دادگاهی که ارجاع به داوری داده است تعیین صلاحیت خواهد شد حال اگر دادگاه ارجاع دهنده رأی به داوری دادگاه تجدید نظر باشد آیا لزوماً بایستی دادرسی را متوقف کنیم یا اینکه رأی داوری را هم شان رأی دادگاه نداشته و در هر حال صالح به رسیدگی خواهد بود. دو استدلال به ذهن رسید: ۱- ب. ت. ب. اینکه قانون گذار بیان داشته ابطال رأی داور خواسته میشود و به نظر می رسد که رسیدگی به اعتراض به رأی داور رسیدگی شکلی است داور از مراجع دادگستری بالاتر نمیباشد و ۷۵۶- زندی دکتر … دادگاه های تجدید نظر استان تهران در امور مدنی، داوری انتشارات جنگل چاپ اول، ۱۳۸۸، صص ۳۴ الی ۳۷. حتی اگر تجدید نظر دعوا را به داوری ارجاع داده باشد نمی توانیم معتقد باشیم که اعتراض ثالث برای داور در دادگاه تجدید نظر به عمل آید نظر دیگری هم وجود داشت که اگر دادگاه تجدیدنظر ارجاع داده باشد بایستی آن دادگاه منتظر بماند»؛ «اگر موضوع داوری از سوی دادگاه ارجاع شده باشد شکی نیست که رسیدگی به دعاوی تبعی نیز در صلاحیت همان دادگاه است چه طاری و چه اصلی اگر داوری به موجب توافق طرفین قرارداد مستقل یا ضمن عقد باشد که در مورد طاری ماده ۴۲۱ تکلیف را مشخص نموده است. از طرفی به نظر می رسد که دادگاه های عمومی حقوقی از درجات متفاوتی برخوردار نیستند. اما در مورد اعتراض ثالث اصلی که قابل توجه نیز م. ب. داوری را فرآیند خاص خود می دانند و آیا میتوان امر ارادی طرفین را که قانون گذار بر مبنای حاکمیت مطلق ارادی طرفین قرارداد داده است در دادگاه محدود کرد؟ چطور است که دعوای میلیاردی اصلی را به موجب حاکمیت اراده در صلاحیت داور میدانید ولی دعوای تبعی آن را در صلاحیت داور نمی دانید؟ اصل داوری مقدس و قابل پذیرش است. حال اگر اصل داوری قواعد و اصول مبتنی بر آن را داریم به نظر می رسد که اگر رسیدگی به اعتراض ثالث اصلی را در صلاحیت داور یا هیأت داوری بدانیم بیراهه نرفته ایم ولی اگر در صلاحیت دادگاه بدانیم. از اصول آمره و اجتناب ناپذیر تخطی نموده ایم؛ نظریه قریب به اتفاق اعضای کمسیون قضات دادگستری استان تهران در جلسه (۸۶/۱۲/۱۶) به موجب ماده ۴۹۵ قانون رأی داور فقط درباره طرفین دعوا و اشخاصی که دخالت و شرکت در تعیین داور داشته اند و قایم مقام آنان معتبر است و نسبت به اشخاص دیگر تأثیری نخواهد داشت. حال اگر شخص شخص ثالثی مدعی شود که رأی داور به حقوق او خلل ایجاد کرده، می تواند نسبت به آن اعتراض کند. اعتراض به رأی داور میبایست در دادگاه عمومی حقوقی مطرح گردد؛ زیرا که دادگاه محل حل اختلاف است. بنابراین اگر شعبه دادگاهی موضوع را به داوری ارجاع کرده باشد رسیدگی به اعتراض ثالث با همین شعبه خواهد بود در غیر این صورت با ارجاع موضوع به یکی از شعب دادگاه عمومی حقوقی صالحه به اعتراض فوق رسیدگی خواهد شد؛ چرا که داوری یک امر استثنایی است و داور تعهد به رسیدگی به چنین اعتراضی را ندارد ضمن اینکه شخص ثالث هم الزامی به داوری ندارد.