دکترین
مطالبه وجه ناشی از کسر مساحت
مقدمه
مطالبه وجه ناشی از کسر مساحتپرسش
قراردادی بین دو نفر تنظیم شده که به موجب آن توافق میشود که متعهد آپارتمانی به مساحت حدود هشتاد متر برای متعهدٌله ظرف مدتی معین به مبلغ هشتاد میلیون ریال بسازد که چهل میلیون ریال آن وام و تسهیلات مأخوذ از بانک است.
پس از احداث بنا مساحت ملک هفتاد و چهار متر و بیست و پنج سانتیمتر درآمده است و در قرارداد نیز مبنای قیمت از قرار متر تعیین نشده است. آیا متعهدٌله میتواند فیالحال تقاضای استرداد تعهداتی از ثمن را بنماید؟ چنانچه اصل ملک به نام همسر متعهد باشد و تسهیلات بانکی هم به نام مشارالیها اخذ شده باشد ولیکن در اثنای اخذ وام و ... متعهد ملک را از همسرش خریداری نماید و به علت تأخیر در پرداخت وام به آن جریمه تعلق گیرد، آیا جریمه مزبور را متعهد باید بپردازد یا همسرش؟نظر هیئت عالی
1⃣نشست قضایی (4) مدنی: پاسخ سؤال اول: با توجه به توافق طرفین برای ساخت هشتاد متر مربع بنا و مبلغ پرداختی در وجه سازنده بنا که قابل تقسیم است و توافق نیز برای احداث هشتاد متر مربع بنا بوده به خوبی مستفاد میشود که برای هر متر مربع ساختمان، هزار تومان در نظر گرفته شده است. اکنون که مساحت بنا هفتاد و چهار متر و بیست و پنج سانتیمتر مربع میباشد، مقدار پنج متر و هفتاد و پنج سانتیمتر مربع کسری دارد. سازنده بنا باید مزد دریافتی را در حد نقصان متراژ به کارفرما مقرر دارد. پاسخ سؤال دوم: چون هنگام دریافت وام، ملک به متعهد منتقل شده جریمه ناشی از عدم پرداخت در وقت مقرر برعهده متعهد است و مالک قبلی ملک مسئولیتی در این مورد ندارد.
نظر اکثریت
2⃣موضوع معامله ملک به شرط مساحت معین، مورد تعهد و معامله قرار نگرفته است و از قید تقریباً به مساحت هشتاد متر چنین استنباط میشود که طرفین راجع به مقداری متعارف از کسری یا اضافه مساحت تراضی و مسامحاً توافق و پذیرش داشتهاند؛ عرفاً هم این مقدار کسری مساحت قابل اغماض و مسامحه است والا تقریب در قرارداد بیثمر بود. البته اگر کسر مساحت به حدی بود که قابل پیشبینی و اغماض نبود، خیار فسخ برای خریدار متعهدٌله ایجاد میکند. با توجه به اینکه همسر متعهد وام را برای احداث بنا به وسیله شوهرش و به علت اینکه سند به نام وی بـوده اخذ کرده است و ملک نیز به وی منتقل شده و بر این اساس قرارداد واگذاری با متعهدٌله و سایر خریداران منعقد شده است،
لذا متعهـد باید محکوم به پرداخت جریمه ناشی از تأخیر در پرداخت و قسطبندی تسهیلات مأخوذه شود.نظر اقلیت
کسر مساحت در یک آپارتمان هشتاد متری به میزان پنج متر و هفتاد و پنج سانتیمتر زیاد است و لذا حق مطالبه مابهالتفاوت ثمن ملک را دارد و میتوان ثمن را بر کل ملک یعنی هشتاد متر تقسیم کرد.
#کسری_مساحت_ملک_خیار_فسخ
درخواست ابطال مزایده بدلیل غیر واقعی بودن قیمت ارزیابی ملک توسط کارشناس:
چکیده:
درصورتیکه عملیات مزایده به پایان رسیده باشد دعوایِ ابطال آن به لحاظ غیرواقعی بودن قیمت ارزیابیشده توسط کارشناسرسمیدادگستری، قابلپذیرش نیست چراکه قانونگذار، فرصت اعتراض را قبل از برگزاری مزایده پیشبینی نموده است بنابراین ادعای مذکور در زمان بعد از انجام مزایده و صدور دستورتملیک قابلترتیباثر نیست.
تاریخ رای نهایی:
۱۳۹۳/۶/۲۴
شماره راینهایی: 500708
رایبدوی
درخصوص دعوی الف.خ. با وکالت آقای الف.خ. بهطرفیت خانم ث.خ. به خواسته ابطالمزایده مورخ ۱۳۹۱/۶/۲۰ درمورد پرونده کلاسه ۹۱۰۵۱۷ شعبه سوم حقوقی دادگاهعمومی شهریار به لحاظ غیرواقعیبودن قیمتارزیابی شده توسط کارشناس مقوم به ۵۱۰۰۰۰۰۰ ریال به انضمام کلیه هزینههایدادرسی و حقالوکاله نظر به اینکه دادگاه به استناد ماده ۱۴۳ قانون اجرای احکاممدنی با احراز صحت جریان مزایده اقدام به صدور دستور نموده و دادنامه بهموقع اجرا گذاشتهشدهاست و مواعدقانونی ایراد و اعتراض به نحوه قیمتگذاری و مزایده حتی انجامگرفته است لذا ادعای خواهان در این مرحله به نظر دادگاه قانونی نبوده و مستنداً به ماده ۱۹۷ قانون آییندادرسیمدنی حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام میگردد رأی صادره ظرف ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران میباشد .
رئیس شعبه ۳ دادگاه عمومیحقوقی شهریار
رای دادگاهتجدیدنظر
تجدیدنظرخواهی خانم الف.خ. بهطرفیت خانم ث.خ. نسبت به دادنامه شماره ۹۲۰۶۶۳ مورخ ۹۲/۱۲/۰۸ صادره از شعبهسوم دادگاهحقوقی شهریار که دلالت بر بطلاندعویبدوی خواهان مبنی بر ابطالمزایده دارد بهنظر دادگاه وارد نیست و به رسیدگی مرجع نخستین خدشه و ایرادی وارد نمیباشد چرا که ماهیت مزایده بیعتشریفاتی است که مورد مزایده به بالاترینرقمپیشنهادی واگذار میگردد و حتی طرفین اختلاف نیز میتوانند بالاتر از آخرین قیمت پیشنهادی آن را ابتیاع نمود منتقل نماید و در حقیقت آنچه که توسط کارشناس بهعنوان قیمت ملک ارزیابی و اعلام گردیده قیمتپایه و شروع عملیات مزایده است النهایه به کسی فروخته خواهد شد که بالاترینقیمت را پیشنهاد میدهد چهبسا ممکن است به دو برابر قیمت ارزیابیشده نیز بفروش برسد و یا برعکس لذا الزامی برای طرفین به واگذاری مورد مزایده به زیر قیمت واقعی آن وجود نداشته و خود میتواند رأساً آن را به قیمت مذکور درصورتیکه متقاضی قیمت بالاتر وجود نداشته باشد قبول و ابتیاع نماید مضاف بر آن ادعای فعلی تجدیدنظرخواه نسبت به نظریه کارشناس با توجه به اتمام عملیاتمزایده مبتنی بر هیچ دلیل و مدرک قانونی نبوده چرا که قانونگذار این امتیاز را در مراحل مقدماتی و قبل از برگزاری مزایده برای طرفین پیشبینی وضع نموده است لذا ادعای مذکور در زمان بعد از انجام مزایده و انتقال رقبه و صدور دستور تملیک نهتنها از هیچ جایگاه قانونی برخوردار نبوده و قابلترتیباثر نبوده بلکه برعکس پذیرش آن با توجه بهاینکه یک طرف عقد مذکور (هرچند در عقد یا ایقاع بودن آن اختلاف جاری است) مرجعقضایی و دولتی میباشد موجب بیاعتمادی عموم به اقدامات مرجعقضایی در جهت انتقال رقبه مورد مزایده و متعاقباً تزلزل معامله انجامشده خواهد گردید علیهذا بنا بهمراتب مرقوم دادگاه ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی مستنداً به ماده ۳۵۸ قانونآییندادرسیمدنی دادنامه معترضعنه را تأیید مینماید. این رأی قطعی است.
رئیس شعبه ۱۵ دادگاهتجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه؛/پژوهشگاه قوهقضاییه
حقوق مکتسبه چیست؟
یکی از حقوق مسلم افراد حقوق مکتسبه است و آن حقی است که تحت شرایط قانونی معین به دست آمده است. هرچند در شرایط جدید وضعیت قانونی گذشته تغییر کرده باشد، با تغییر هم آن حقوق به اعتبار شرایط زمان و مکان حدوث آن که منجر به ایجاد حق شده، معتبر است. موضوع حقوق مکتسبه در سرفصل قانونی یک اصل حقوقی، یعنی عطف به ماسبق نشدن قانون، مورد بحث قرار می گیرد. یعنی فردی که برابر قانون صاحب حقوقی می شود، مقنن نمی تواند حتی با وضع قوانین جدید حقوق به دست آمده سابق را از بین ببرد. ارزش و اعتبار عطف
به ماسبق نشدن قوانین از همین قاعده به دست می آید.
همان طور که درحقوق داخلی، بنا بر مستفاد از ماده ۱۹۵ قانون آیین دادرسی مدنی، آثار اعمال حقوقی تابع قانون حاکم در زمان انعقاد آن هامی باشد و آثار وقایع حقوقی تابع قانون حاکم در زمان طرح دعوا است (مستفاد از ماده ۱۹۶ ق. آ.د.
م) حقی که به صورت قانونی و طبق قانون صلاحیت دار به وجود آمده است (حق مکتسبه ) از نظر کمی دارای همان آثاری است که قانون به وجود آورندهی آن برایش شناخته است و از نظر کیفی نیز به همان صورتی که قانون ایجاد کننده ی حق برای آن شناخته، معتبر است.
پی نوشت
یکی از مبانی حقوق عمومی، عدالت و انصاف و احترام به حق مکتسب اشخاص است. مطابق این اصل حقوقی «حقوقی را که شهروندان طی زمان بهصورت مشروع و قانونی کسب کردهاند و تثبیت شده است نمیتوان با مصوبه جدید از بین برد و مقامات تصمیمگیر نباید در تصمیمات جدید حقوق مکتسبه افراد را نسخ، سلب یا محدود کنند.» شرع، عقل و عرف چنین حقی را بهرسمیت میشناسند.
مبنای فقهی و عقلی این اصل را میتوان در اصول استصحاب، لاضرر، قانون اهم، تزاحم حاکمیت قانون در زمان و عطفبماسبقنشدن قوانین جستجو کرد. این حق در رشتههای مختلف حقوق (مدنی، کیفری، اداری، شهرسازی و...) و از مشخصههای اصول دولتهای قانونمدار و حکمرانی خوب است.
برای مثال، در مباحث آیین دادرسی اگر حکمی به کسی ابلاغ شده است و ۲۰ روز فرصت تجدیدنظر دارد و این کار را برای روز آخر گذاشته است، حال قانونگذار در روز دهم، مدت ۲۰ روز را به ۱۰ روز کاهش دهد، در حقیقت مهلت وی سپری شده است، ولی، چون شخص حق مکتسب دارد، میتواند تا ۲۰ روز اعتراض کند و قانون جدید نمیتواند حق قدیم را زایل کند.
در حوزه موضوعات شهری نیز فرض کنید فردی قبل از طرح جامع و تفصیلی مشهد (سال ۱۳۵۲) به کسبوکار تجاری مشغول بوده و حال طرح جدید کاربری ملک را فضای سبز اعلام میکند. در واقع این طرح جدید نمیتواند حق مکتسب و تجاریبودن ملک مذکور را از بین ببرد. اساس این موضوع این است که مردم باید بدون نگرانی از تغییر طرحها، سرمایهگذاری کنند و بدانند که با فرض تغییر تصمیمات شهری، حقوق آنان از بین نمیرود. برای مثال، فرض کنید یک سرمایهگذار با طرح مصوب موجود املاکی را خریداری و تجمیع کرده و پروانه گرفته است که برج تجاری بسازد؛ حال اگر طرح تغییر کند و امکان بلندمرتبهسازی در آن منطقه سلب شود، این حق نباید حقوق این سرمایهگذار را سلب کند. در این صورت سرمایهگذاران به حاکمیت اعتماد نمیکنند. خوشبختانه دیوان عدالت اداری ایران نیز این حق را در آرای متعددی بهرسمیت شناخته است.
برای مثال در یکی از آرا، دیوان عدالت اداری تصریح کرده است: «نظر به حق مکتسبه ناشی از صدور پروانه ساختمانی و احداث بنا، جلوگیری از ادامه عملیات و ابطال پروانه از سوی شهرداری بدون ابراز دلیل با استناد به مبانی قانونی امکانپذیر نیست.» یا در رأی دیگری آورده است: «پروانه ساختمانی بر اساس درخواست شهروندان از سوی شهرداری که مالا موجد حقوق مکتسبهای برای اشخاص است، سلب یا تغییر آن بدون اجازه قانونگذار فاقد وجاهت و اعتبار است.» دیوان عدالت اداری با همین استدلال آن قسمت از بخشنامه معاونت شهرداری تهران را که نافی اعتبار کاربری مجاز اراضی و املاک و حقوق مکتسبه اشخاص نسبت به اراضی بوده است، لغو و اعلام کرد که بخشنامه نمیتواند حقوق مکتسبه اشخاص را اعم از اینکه واگذارشده یا نشده باشد با طرح جدید از بین ببرد. بر اساس حقوق مکتسب نیز فتوایی از رهبر معظم انقلاب صادر و بعدها بهصورت رأی وحدت رویه قضایی از دیوان عدالت اداری صادر شد که جریمه تخلفهای ساختمانی بر اساس زمان تخلف است و نه به قیمت روز.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
