معسر و حد عسرت در منابع دینی

در برخی از منابع دینی که خواستگاه نهاد اعسار است، حد عسرت و تنگدستی نداشتن بیش از قوت متوسط بدهکار و خانواده اش تعیین گردید. با این حال رویه قضایی برپایه گواهی گواهان (مواد ۸ و ۹ ق.ن.ا.م. م) بدهکار داد باخته ای که توان پرداخت محکوم به را به جهت نداشتن دارایی و اموال درخور بازداشت ندارد، برخوردار از حکم تقسیط در پرداخت می نماید. صدور حکم اعسار کامل و معافیت از پرداخت محکوم به به درستی و ۱ - <a class="artref" href="/ماده/ماده-1-a_090409471845">ماده ۱ قانون اعسار</a> مصوب ۱۳۱۳ منسوخه) مقرر میداشت: «معسر کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود قادر به تادیه مخارج محکمه یا دیون خود نباشد. روایات منسوب به امام صادق (ع) نقل از طبرسی، فضل بن حسن. مجمع البیان. جلد نخست. دارالعرفه. ۱۹۸۸ م. ص ۳۹۳ نیز رف: نجفی، محمد حسن جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام المجلد الرابع. ص ۳۶۵.