مفاد و مضمون قاعده نفی سلطه (فقه سیاسی): موارد قاعده در قانون اساسی جمهوری اسلامی

کاربرد قاعده را در قانون اساسی می‌توان در اصول زیر مورد بررسی قرار داد: ۵. ۱ - اصول مربوط به استقلال و طرد استعمار ۱. در اصل دوم بند ج: به نفی هر گونه سلطه‌پذیری تصریح شده که از مصادیق قاعده م. ب.. ۲. در اصل سوم بند ۵: طرد کامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب به مقتضای قاعده است. ۳. در اصل نهم: آزادی، استقلال و تمامیت ارضی تفکیک‌ناپذیر و حفظ آنها وظیفه دولت و آحاد ملت اعلام شده. ۵. ۲ - اصول ناظر به قراردادها و روابط بین‌الملل ۴. در اصل ۷۷: کلیه عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی به تصویب مجلس شوای اسلامی موکول شده تا در صورتی که مصداق قاعده تشخیص داده شد از آن جلوگیری شود. ۵. در اصل ۷۸: تغییرات جزئی مرزی با رعایت مصالح کشور، مشروط به لطمه نزدن به استقلال و تمامیت اراضی کشور شده است. ۶. در اصل ۸۰: گرفتن وام یا کمک‌های بدون عوض خارجی موکول به بررسی و تصویب مجلس شده تا در صورتی که موجب استیلا و سلطه بیگانگان گردد، از آن ممانعت شود. ۵. ۳ - اصول منع نفوذ بیگانه در نیروهای مسلح و منابع ملی ۷. در اصل ۸۱: دادن امتیاز تشکیل شرکت‌ها و مؤسسات تجارتی و صنعتی کشاورزی و معادن و خدمات به خارجیان مطلقاً ممنوع گردیده است. ۸. در اصل ۸۲: استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع اعلام شده، مگر در مواردی که با تصویب مجلس شورای اسلامی باشد. ۹. در اصل ۱۴۳: ارتش جمهوری اسلامی ایران پاسدار استقلال و تمامیت ارضی معرفی شده است. ۱۰. در اصل ۱۴۵: استخدام فرد خارجی به عضویت ارتش و نیروهای نظامی ممنوع اعلام شده است. ۱۱. در اصل ۱۴۶: استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور ممنوع گردیده است. ۱۲. در اصل ۱۵۲: سیاست جمهوری اسلامی ایران بر اساس نفی هرگونه سلطه‌پذیری و حفظ استقلال همه جانبه و تمامیت ارضی کشور و دفاع از حقوق همه مسلمانان و عدم تعهد در برابر قدرت‌های سلطه‌گر اعلام شده است. ۱۳. در اصل ۱۵۳: هرگونه قرارداد که موجب سلطه بیگانه بر منابع طبیعی، اقتصادی، فرهنگی، ارتش و دیگر شئون کشور گردد، ممنوع گردیده است. ۱۴. در اصل ۱۵۴: در عین خودداری کامل از هرگونه دخالت در امور داخلی ملت‌های دیگر از مبارزه حق‌طلبانه مستضعفین در برابر مستکبرین در هر نقطه از جهان اعلام حمایت شده است. ۶ - پانویس ۱. ۲. ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۱. ۳. ↑ مائده/سوره۵، آیه۱. ۴. ۵. ↑ نساء/سوره۴، آیه۳۴. ۶. ۷. ۸. ۹. ۱۰. ۱۱. ۱۲. ۱۳. ۱۴. ۱۵.