مفهوم اخبار

چنان که در تعریف ماده ۱۲۵۹ ق.م. به اختصار آمد اقرار در زمره اعمال ارادی است و مقر بدین وسیله تصمیم خود را درباره تصدیق امری که به زبان او است، اعلام می کند. منتها این اعلام اراده وصف خبری دارد نه انشایی بدین معنی که اعلام کننده از وجود رویدادی خبر می دهد که به زبان او آثار حقوقی دارد و تغییر وضع خود و رابطه با دیگران را نمی آفریند، در حالی که انشاء به مفهوم ایجاد و آفرینش در جهان اعتبار است. اراده انشایی رابطه ای را می آفریند و وضع موجود را تغییر می دهد و لازمه نفوذ آن صلاحیت قانونی اراده در این آفرینش است و به همین جهت اراده انشایی ممکن است کارگزار و نافذ باشد یا به دلیل عیب درونی و برخورد با موانع خارجی بی اثر بماند. ولی اراده خبری حاوی اعلام ساده امری است که پیش از آن رخ داده و حقی را ایجاد یا ساقط کرده است. به عنوان مثال زمانی که مالک اراده خود را بر انتقال حق خود اعلام می کند و می گوید فروختم یا اجاره می دهم بدین وسیله جابجایی حق مالکیت عین با منفعت را از دارایی خود به دارایی خریدار و مستأجر انشاء» می کند و قانون نیز اثر مطلوب او را با اعطای اختیار انتقال به مالک می پذیرد. اما در فرضی که همین مالک خبر از انتقالی می دهد که پیش از آن و به سبب دیگر انجام شده است، این جابجایی حق را اراده نمی کند و تنها از وقوع آن خبر می دهد و می گوید سند انتقال را در سال گذشته امضاء کرده ام یا اجاره را فسخ کرده ام. به همین جهت است که برای بیان نشان امتیاز «اخبار» از انشاء می گویند در اخبار احتمال صدق کذب وجود دارد و در انشاء سخن از بود و نبود است.