مناظره درباره اثبات نبوت پیامبر: مناظره امام با جاثلیق مسیحی

صبح شد و طبق قرار داد، امام در آن مجلس فوق‌العاده مهم حضور یافت. مامون رو به ( جاثلیق ) ریاست دانشمندان مسیحی کرد و امام را به او معرفی نمود و از او خواست که با امام مناظره کند و ضمناً انصاف را در بحث از دست ندهد. جاثلیق: من چگونه می‌توانم با کسی بحث کنم، که بر اساس کتابی (قرآن) که منکر آن هستم، و پیامبری که به او ایمان ندارم، با من مناظره می‌کند؟ امام: اگر بر اساس گفته‌های انجیل خودت، با تو بحث کنم قبول داری؟ ۲. ۱ - خبر دادن عیسی به نبوت محمد جاثلیق: آیا می‌توانم آنچه را انجیل گفته، و قبول نکنم؟ آری می‌پذیرم، هر چند به زیانم تمام شود. امام: اکنون هر چه می‌خواهی بپرس تا جواب دهم؟ جاثلیق: شما درباره نبوت عیسی ، و کتاب او چه می‌گوئید؟ امام: من آن عیسی را به پیامبری قبول دارم که به نبوت محمد اعتراف کرده، و به ظهور او مژده داده، و منکر نبوت آن عیسی هستم که اعتراف به نبوت محمد و کتاب او نکرده و مژده ظهور او را به امتش نداده. جاثلیق: آ‌یا برای پذیرفتن اخبار ، و حکم کردن بر طبق آن، دو گواه مورد اطمینان لازم نیست؟ امام: چرا. جاثلیق: شما از کجا می‌گوئید که عیسی به نبوت محمد اعتراف کرده و به پیروانش مژده ظهور او را داده؟ بر اساس اعترافی که همین الان کردید شما باید اثبات پیشگوئی عیسی از نبوت محمد، دو گواه غیر مسلمان که مورد تایید مسیحی‌ها باشد بیاورید شما هم می‌توانید عین همین تقاضائی را که کردم، از ما بنمائید. امام: منصفانه سخن گفتی، اگر گواهی شخصی عادل و مورد اطمینانی را که پیش عیسی از دیگران مقدم بود، برنبوت محمد، اثبات کنم، می‌پذیری؟ جاثلیق: مقصودت از آن شخص عادل کیست؟ امام: یوحنّای دیلمی . جاثلیق: به‌به نام کسی را بردی که محبوب‌ترین افراد مسیح بوده. امام: تو را سوگند می‌دهم، آیا در انجیل این هست که یوحنا گفته: «مسیح، از آئین محمد عربی مرا خبر داد، و به من مژده داد که پس از او محمد می‌آید، و من هم این مژده را به حواریون دادم، و آنها به محمد ایمان آوردند؟» جاثلیق: یوحنا به نبوت مردی، به خاندان و وصی او مژده داده ولی روشن نکرده چه موقعی ظهور می‌کند، و نام آنها را بیان نکرده. امام: اگر کسی را بیاورم که نام محمد و خاندان و پیروانش را از انجیل بخواند به او ایمان می‌آوری؟ جاثلیق: آری، ایمان محکم. امام رو به نسطاس رومی کرد، و فرمود: سفر سوم انجیل را چگونه حفظی؟ نسطاس: کاملاًً آن را از بر دارم. باز امام رو به « راس الجالوت » کرد، وفرمود: تو نمی‌توانی انجیل را بخوانی؟ چرا می‌توانم. امام: سفر سوم را بیاور، و گوش کن تا من بخوانم، اگر به جایی رسیدم که از محمد و خاندان و پیروانش یاد شده بود، شما همگی گواهی دهید، و گرنه هیچ. جاثلیق: آری. سپس امام نام محمد و خاندان و پیروانش را از انجیل قرائت نمود.(برای آشنا شدن کامل با پیشگوئی‌های انجیل از نبوت پیامبر اسلام به کتاب نوشته یکی از دانشمندان مسیحی که مسلمان شده، مراجعه فرمائید.) و بعد جاثلیق فرمود: چه پاسخی داری؟ «یا باید بگوئی آن چه خواندم انجیل نیست، یا باید بگوئی انجیل دروغ است، اما احتمال اول که بطلانش ثابت شد، بنابراین یا باید به نبوت محمد طبق اخبار انجیل اعتراف کنی، و یا کشتنت واجب می‌شود چون خدا و پیامبر و کتاب خود را منکر شده‌ای؟» جاثلیق: آن چه وجودش در انجیل برایم ثابت و روشن شد انکار نمی‌کنم و به آن اعتراف دارم. امام حاضران مجلس را بر اعتراف او گواه گرفت، سپس به او گفت هر چه می‌خواهی بپرس. جاثلیق: حواریین عیسی، و اولین دانشمندان انجیل چند نفر بودند؟ امام: حواریین عیسی، دوازده نفر بودند و از همه بهتر و داناتر الوقا بود. و اما دانشمندان نصاری سه نفر بودند: یوحنای اکبر که در بأج (نام مکانهائی است که در آنجا زندگی می‌کرده‌اند.) بود، و یوحنا در قرقیسا (نام مکان‌هائی است که در آنجا زندگی می‌کرده‌اند.) و یوحنای دیلمی در زجار (نام مکانهائی است که در آنجا زندگی می‌کرده‌اند.) و نزد همین یوحنا از پیامبر اسلام و خاندان و پیروانش یاد شده بود، و او همان کسی است به امت عیسی، و بنی‌اسرائیل مژده ظهور پیامبر اسلام را داده است. سپس به او فرمود: به خدا سوگند ما به آن عیسی که ایمان به محمد آورد ایمان داریم، و تنها عیبی که عیسای شما داشت این است که او مردی ضعیف و ناتوان بود و روزه کم می‌گرفت، و نماز کم می‌خواند. جاثلیق با ناراحتی گفت: علم خود را تباه کردی، و ناتوانی خود را از نظر علمی آشکار نمودی، پیش از این سخن، من فکر می‌کردم که شما داناترین مسلمان هستی. امام: برای چه؟ جاثلیق: چون عیسی را مردی ناتوان و کم نماز و روزه معرفی نمودی، درصورتی‌که او هیچ روزی را افطار نکرد، و هیچ شبی را نخوابید، همه روزها روزه، و همه شبها مشغول عبادت بود؟ امام: بنابراین او «که خود خدا است.» برای که، آن همه روزه می‌گرفت و نماز می‌خواند؟ جاثلیق: در پاسخ فروماند. ۲. ۲ - مخلوق بودن عیسی امام: اکنون من، سئوالی از تو می‌کنم؟ جاثلیق: بفرمائید، اگر بتوانم پاسخ می‌دهم؟ امام: چرا نمی‌پذیری که عیسی، مرده‌ها را بفرمان خداوند عزوجل زنده می‌کرد؟ جاثلیق: چون کسی که مرده‌ها را زنده نموده، و کور و پیس را شفا داده، او خود (پروردگار) است، و سزاوار پرستش. امام: پیامبران دیگری هم مانند یسع و حزقیل کار‌های عیسی را انجام داده‌اند پس چرا کسی آنها را به عنوان خدائی نپرستید؟ و همچنین پیامبر، کارهائی مانند عیسی انجام داد ولی ما قائل به خدائی او نشدیم. گر بنا باشد که هر کس مرده را زنده کرد و یا کور و پیس را شفا داد، خدا باشی، سپس همه اینها را خدا حساب کن؟ (این قسمت خیلی مفصل بود و تلخیص شد.) جاثلیق: سخن شما صحیح است، و جز الله خدای دیگری وجود ندارد. در اینجا امام رو به بزرگترین دانشمندان یهودی کرد، و فرمود: توجه کن، تو را به آیات ده‌گانه‌ ایکه بر موسی نازل شد سوگند، آیا خبر ظهور محمد و امتش را در تورات با این عبارت، یافته‌ای: هنگامی که آخرین امت ، پیروان شتر سوار بیابند، خدا را با جدیت تسبیح می‌گویند، تسبیحی جدید در کنیسه‌های نو «ظهور، در آن وقت بنی‌اسرائیل باید به آنها پناهنده شوند، و به حکومت آن‌ها تن در دهند تا آرامش یابند، زیرا در دست آنان شمشیرهائی است که در نقاط مختلف زمین ازتمام ملتهای کافر انتقام مظلومین را می‌گیردند.» آیا همین‌طور در تورات نوشته نشده است؟ دانشمند: چرا همین‌طور است. امام رو به جاثلیق کرد و فرمود: علم تو نسبت به کتاب ( شعیا ) چگونه است؟ جاثلیق: حرف به حرف آن را می‌دانم. امام: هر دو دانشمند را مخاطب قرار داده فرمود: این مطلب که می‌خوانم ببینید از کتاب (شعیا) است یا نه، «من در خواب دیدم صورت کسی را که سوار بر دراز گوش، و پوششهائی از نور او را فرا گرفته بود، و دیدم کسی را که سوار بر شتر، و همانند ماه می‌درخشید؟» هردو گفتند که (شعیا) چنین مطلبی را گفته است. امام: روبه نصرانی کرد: و فرمود آیا این مطلب در انجیل هست که عیسی گفته: «من به سوی پروردگار شما، و خویش می‌روم و (پارقلیطا) خواهد آمد و او همان کسی است که حقانیت مرا تصدیق می‌کند، همان طور که من به حقانیت او گواهی دادم، و اوهمان کسی است که همه چیز را برای شما تفسیر می‌کند و او همان کسی است که از رسوائی‌های امت‌های گذشته پرده برمی‌دارد و او همان کسی است که ستون کفر را می‌شکند؟» جاثلیق: از انجیل چیزی نقل نکردی مگر اینکه ما به آن معترفیم. امام: آنچه گفتم در انجیل هست؟ جاثلیق: آری. ۲. ۳ - جریان نوشتن انجیل فعلی امام: ببینم، انجیل اول را وقتی که از دست دادید، نزد که آن را یافتید؟ و انجیل موجود را چه کسی برای شما آورد؟ جاثلیق: ما بیش از یک روز انجیل را گم نکردیم، تا اینکه به وسیله (یوحنا) و ( متی ) تازه و نو بدست ما رسید. امام: چقدر شناخت تو نسبت به انجیل و دانشمندان آن ناقص است؟ اگر چنین بود که تو می‌گوئی معنی نداشت که شما درباره انجیل دچار آن همه اختلاف شوید. وقتی که انجیل اول مفقود شد، نصارا نزد دانشمندان جمع شدند و گفتند که عیسی بن مریم کشته شد، و انجیل مفقود گردید، و شما دانشمند هستید، نزد شما چیست؟ ( الوقا ) و ( مرقابوس ) با آنها گفتند که انجیل در سینه ما است، وما آن را در روزهای شنبه، بخش بخش، برای شما بیان می‌کنیم، از این جهت‌ اندوهناک نباشید، و کنیس‌ها نکنید، که ما «به ترتیبی که گفته شد آن را برای شما می‌خوانیم.» تا تمام آن را جمع کنیم. پس از این مذاکرات (الوقا) و (یوحنا) و (مرقابوس) و (متی) نشستند و انجیل فعلی را بوجود آوردند، و این چهار نفر شاگردهای شاگردان عیسی بودند، فهمیدی؟ جاثلیق: این مطلب را تا کنون نمی‌دانستم و اکنون فهمیدم، و پایه شناخت شما نسبت به انجیل برایم معلوم گردید، و چیزهائی شنیدم که قلبم به حق بودن آنها گواهی می‌دهد، و بینشم فزونی یافت. امام: گواهی این چهار نفر نزد تو چگونه است؟ جاثلیق: گواهی آنها نافذ است، اینان دانشمندان انجیلند، و به هر چه گواهی دهند حق است. امام: رو به اهل مجلس کرد و فرمود: گواه باشید بر او، گفتند: گواهیم. سپس به جاثلیق فرمود: سوگند به پسر، و مادرش، می‌دانی که (متی) گفته مسیح فرزند داود فرزند ابراهیم فرزند اسحاق فرزند یعقوب فرزند یهودا ، فرزند حضرون ، است؟ و (مرقابوس) درباره نسب عیسی گفته: او کلمه خدا است که خداوند او را در کالبد آدمی قرار داده و انسان گردیده. و (الوقا) گفته که عیسی بن مریم و مادرش دو نفر انسان بودند از گوشت و خون که روح‌القدس در آنها داخل شده. سپس تو می‌گوئی ازگواهی عیسی بر خویش این است: «به حق به شما می‌گویم‌ ای گروه حواریین، به آسمان بالا نمی‌رود مگر آنکه از آسمان پائین آمده، مگر سوار شونده برشتر، خاتم پیامبران که به آسمان می‌رود و پائین می‌آید.» چه می‌گوئی درباره این سخن؟ جاثلیق: این سخن عیسی است، منکر نیستم. امام: در مورد گواهی الوقا، و مرقابوس، و متی درباره نسب عیسی چه نظری داری؟ جاثلیق: آنها بر عیسی دروغ بسته‌اند. امام: مردم! هم اکنون این دانشمند آنها را ستایش نکرد، و گواهی داد که آنها از دانشمندان انجیل‌اند و گفته آنها حق است؟ جاثلیق: ‌ای دانشمند مسلمان، دوست دارم که مرا در مورد اینان عفو فرمائی؟ امام: بسیار خوب هر چه می‌خواهی بپرس. جاثلیق: دیگری از شما سئوال کند، نه، سوگند که در دانشمندان مسلمان مانند تو نیست. منبع: انیس الاعلام، ج۵ · بحارالانوار، ج۱۰ ص۳۰۳ · بحارالانوار، ج۱۰، ص۳۰۳ · انیس الاعلام، ج۱، ص۸ · انیس الاعلام، ج۲، ص۶۱