منجز یا مشروط بودن دعوا — همان

۸۳۷ در دادنامه شماره ۳۶۰ شعبه ۲ دادگاه عمومی حقوقی شهرضا موضوع پرونده شماره ۳۳۶/۸۳ از لزوم اثبات مسئولیت شخص و حضور او در دعوای مستقیم علیه بیمه گر دفاع شده است: در خصوص دعوای آقای... به طرفیت شرکت بیمه دانا به مدیریت... به خواسته الزام خوانده به پرداخت دیه وفق بیمه نامه و خسارت دادرسی ... بدین توضیح که خ. ا. د. اینجانب به موجب دادنامه شماره ۳۵۴-۸۳/۲/۲۱ به اتهام قتل غیر عمدی مرحوم... به پرداخت یک فقره دیه کامل د. ح. اولیاء دم محکوم گردیده ام و چون اتومبیل بر اساس بیمه نامه شماره ۵۵۵۲۵۸ بیمه بوده و اینجانب بیمه گذار و خوانده بیمه گر م. ب. علیرغم تعهد به پرداخت دیه امتناع نموده و جهت جلوگیری از اعمال ماده ۲ و بازداشت مجبور به معرفی منزل مسکونی جهت توقیف و پرداخت محکوم به شده ام تقاضای رسیدگی دارم صرف نظر از ایراد خ. م. ب. اینکه زبان دیده می تواند اقامه دعوا نماید نه م. ع. و وی در اقامه دعوای سمت ندارد ن. ب. ا. بیمه گر متعهد به پرداخت دیه به زیان دیده م. ب. و خواهان زبان دیدگان یعنی اولیاء دم مقتول را طرف دعوا قرار نداده تا اینکه بر فرض صحت ... دادگاه خوانده را به پرداخت دیه د. ح. اولیاء دم محکوم نماید لذا دعوای مذکور به کیفیت مطروحه قابل رسیدگی نیست و خواهان به تقدیم دادخواست مجدد و طرف دعوا قرار دادن اولیاء دم علاوه به شرکت بیمه ارشاد می گردد مستنداً به ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوا صادر و اعلام می گردد. دادگاههای انگلستان به گونه ای قانون حقوق زیاندیده علیه بیمه گر مصوب ۱۹۳۰ را تفسیر و اجرا نموده اند که در هیچ موردی حقوق زیاندیده نمی تواند بیش از حقوق خود بیمه گذار باشد و تمام ایرادات و استثنائات ناشی از عقد بیمه و روابط بیمه ای علیه زیاندیده نیز قابل استناد شناخته شده است... ولی وابستگی دعوای زیاندیده به موقعیت و حقوق بیمه گذار به افراط کشیده شده و در مواردی با پیش بینی شرایطی در عقد بیمه زیاندیده عملاً از دعوا علیه بیمه گر طرفی نخواهد بست. نمونه بارز این امر در مورد شرط لزوم پرداخت خسارت توسط بیمه گذار به زیاندیده جهت ایجاد تعهد بیمه گر در مقابل بیمه گذار دیده میشود مطابق این شرط که در بسیاری از بیمه های دریایی قید شده بیمه گذار تنها در صورتی حق خواهد داشت برای اخذ مبلغ بیمه به بیمه گر مراجعه کند که نه تنها مسئولیت او در مقابل ثالث ثابت شده باشد بلکه خسارت را به زیاندیده پرداخته باشد. مجلس لردهای انگلستان در دو دعوا تصریح نمود مادام که بیمه گذار خسارت زباندیده را پرداخت ننموده حق مراجعه به بیمه گر وجود نخواهد داشت. این مرجع عالی از آنجا که دعوای مستقیم زیاندیده علیه بیمه گر را به عنوان قائم مقامی از سوی بیمه گذار میداند دعوای زبان دیده علیه بیمه گر را به علت عدم تحقق شرط مذکور و ایجاد نشدن حق مراجعه بیمه گذار علیه بیمه گر رد نمود ارتباط در حقوق کشورهای دیگر نظیر فرانسه با این شدت دیده نمی شود. در حقوق فرانسه در موردی که هنگام وقوع فعل زیانبار و حدوث مسئولیت بیمه گذار و به تبع آن بیمه گر، تعهدات بیمه گر کامل است ولی متعاقباً با اعمال بیمه گذار، طبق قرارداد بیمه این مسئولیت و تعهدات زائل می شود زوال تعهدات در مقابل زیاندیده قابل استناد نیست. برای مثال اگر طبق قرارداد شرط شده باشد که عدم اعلام وقوع حادثه و آگاهی نرساندن آن به بیمه گر، باعث رفع مسولیت بیمه گر می شود. این شرط در مقابل زیاندیده قابل استناد نخواهد بود. ۸۳۹ همان، ص ۱۹۰ در رویه قضایی ایران به تحلیل استقلال یا وابستگی دعوای مستقیم به لزوم اثبات مسئولیت مسئول حادثه توجه شده است. دادنامه شماره ۸۶۰۹۹۷۰۰۵۶۱۰۰۳۶۹ - ۸۶/۳/۳۱ شعبه ۲ دادگاه عمومی حقوقی گرگان موضوع پرونده شماره ۲/۸۵۰۹۹۸۰۰۵۶۱۰۱۰۰۵ در این خصوص بیان می دارد: در خصوص دادخواست خ. ه. ... .. ... با وکالت آقای... به طرفیت خواندگان ... ۲- خانم... . ... - شرکت بیمه ایران استان گلستان منحصراً صدور حکم بر محکومیت خواندگان به پرداخت یک نقره دیه کامل مرد مسلمان بابت تقصیر مورث خ. ر. ا. تا سوم به نام مرحوم ... در حین رانندگی منتهی به قتل غیر عمدی مرحوم ... مورت خ. ه. با احتساب خسارت دادرسی م. ب.. با بررسی و مداقه در محتویات پرونده ملاحظه می گردد خ. ه. مدعی گردیده اند در تصادف رانندگی در حوزه قضایی بخش فاضل آباد بین دو دستگاه پراید به رانندگی آقایان ... و ... که به لحاظ بی احتیاطی از سوی راننده پراید به شماره... به علت تجاوز به چپ ناشی از سبقت غیر مجاز به رانندگی ... رخ داد مورتشان مرحوم ... فوت کرد. خودروی مذکور دارای بیمه شخص ثالث نزد بیمه ایران بوده است بیمه ایران دفاعاً طی لایحه ای اعلام داشت هیچ رابطه قراردادی فی مابین خ. ه. و شرکت بیمه ایران وجود ندارد و بیمه گذار ظرف مهلت پنج روز مقرر در قانون بیمه اجباری وسائط نقلیه موتوری مصوب ۱۳۱۶ مراتب وقوع حادثه را به بیمه گر اعلام ننمود مضافاً بر اینکه مسئولیت شرکت بیمه یک مسئولیت تبعی است یعنی اینکه چنانچه در اثر تقصیر بیمه گذار به اشخاص ثالث خسارتی وارد آید پس از احراز مسئولیت و میزان آن خسارت پرداخت میگردد ابتدا باید مسئولیت بیمه گذار به موجب حکم مقامات صالح قضایی مشخص شود لهذا دادگاه با عنایت به اینکه ۱- خلاصه رونوشت وفات و نظریه افسر کاردان فنی و گزارش معاینه جسد و جواز دفن و سایر محتویات پرونده استنادی به کلاسه ۸۴/۱۲۶۷ شعبه اول دادگاه عمومی بخش فاضل آباد دلالت بر وقوع حادثه و تقصیر مرحوم... در ایجاد آن و همچنین فوت مورث خ. ه. دارد. ۲ قرارداد بیمه ارایه شده در پرونده دلالت بر وجود رابطه قرار دادی بین شرکت بیمه ایران و اتومبیل تحت رانندگی شخص مقصر دارد... - عدم اعلام وقوع حادثه در مهلت پنج روزه موجب اسقاط حق مراجعه زیان دیده نمی شود بلکه بیمه گر می تواند چنانچه خسارتی از این تاخیر به وی وارد شده است مطالبه نماید. ۴ در پاسخ به ایراد اساسی شرکت بیمه ایران مبنی بر تبعی بودن مسئولیت بیمه ذکر این نکته ضروری است که هر چند به تبع تقصیر بیمه گذار یا راننده اتومبیل تحت پوشش بیمه مسئولیت شرکت بیمه هویدا می شود و لکن پس از وقوع حادثه و تقصیر بیمه گذار یا راننده اتومبیل مسئولیت بیمه مسئولیت مستقلی تلقی میشود زیرا تعهد شرکت بیمه از وقوع تعهد به نفع شخص ثالث م. ب. به محض ایجاد ارکان تعهد متعهدله می تواند مستقیماً به متعهد مراجعه کند.