مواد ۷۶ و ۲۰ قانون حمایت خانواده — آیا دادگاه خانواده می تواند منفق

۱ - مرجع صالح: اگر دعوا صرفاً تعیین نفقه باشد، این دعوا غیر مالی محسوب و از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است. اما اگر مطالبه نفقه باشد، دعوا مالی و حسب مورد در صلاحیت دادگاه خانواده یا شورای حل اختلاف است. شورای حل اختلاف در هیچ صورتی نمیتواند انفاق کننده را برای پرداخت نفقه آینده محکوم کند. - آیا دادگاه خانواده می تواند منفق انفاق کننده را از زمان تقدیم دادخواست تا زمان آینده محکوم کند؟ بر خلاف نفقه زوجه که عده ای از محاکم صرفاً نفقه گذشته تا حال حاضر (تا زمان صدور رأی را حکم میدهند و در خصوص نفقه آینده فقط تعیین مبلغ میکنند، چون استحقاق زن بابت نفقه منوط به تمکین او است و در زمان صدور رأی احراز تمکین وی برای آینده ممکن نیست در نفقه اقارب معمولاً محاکم خانواده حکم بر محکومیت منفق از زمان تقدیم دادخواست تا آینده صادر میکنند، زیرا <a class="artref" href="/ماده/ماده-1206-a_0815110236866">ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی</a> صراحتاً به این مر اشاره کرده است. همچنین زوجه در صورت استنکاف شوهر از پرداخت نفقه می تواند نفقه گذشته خود را مطالبه کند، اما این حق برای اقارب وجود ندارد. بنابراین درباره صدور حکم نسبت به نفقه آینده اقارب اختلاف نظری وجود ندارد، اما درباره نفقه آینده زوجه بین حقوق دانان و محاکم اختلاف نظر است. در نظریه مشورتی شماره ۷/۳۵۹۲ مورخ ۱۳۸۸/۶/۱۴ آمده است: .. رابعاً، قسمت اخیر <a class="artref" href="/ماده/ماده-1206-a_0815110236866">ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی</a> فقط دلالت بر استحقاق اقارب در مطالبه نفقه نسبت به آتیه را دارد، آن هم به جهت اینکه اقارب قانوناً حق مطالبه نفقه گذشته را ندارند و قسمت مذکور فاقد مفهوم موافق است یعنی نمی توان از آن نتیجه گرفت که زوجه هم می تواند نفقه آینده را مطالبه کند .... - نفقه دوران دادرسی نفقه دوران دادرسی قابل مطالبه است و می تواند موضوع حکم قرار گیرد و نباید آن را مطالبه نفقه گذشته شمرد کاتوزیان، زیرنویس ۱ <a class="artref" href="/ماده/ماده-1206-a_0815110236866">ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی</a>). ۴- در صورتی که نفقه به طور مستمری و برای آینده مقرر شود، یک بار صدور اجرائیه برای اجرای حکم کافی است و مأموران اجرا مکلف اند عملیات اجرایی را مادامی که دستور دیگری از دادگاه صادر نشده است، ادامه دهند (کاتوزیان، زیرنویس ۲ <a class="artref" href="/ماده/ماده-1206-a_0815110236866">ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی</a>). ۵ نفقه فرزندان تا چندسالگی بر عهده پدر است؟ دختر در صورتی که شغلی نداشته و ازدواج نیز نکرده و در منزل پدر سکونت داشته باشد مستحق نفقه است، هر چند از ۱۸ سالگی عبور کرده باشد. بنابراین، سن نفقه گیرنده ملاک پرداخت نفقه نیست بلکه ملاک و معیار همان شرایطی است که در <a class="artref" href="/ماده/ماده-1197-a_0815110236857">ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی</a> بیان گردیده نداری فرد و اینکه نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم نماید. دکتر کاتوزیان در زیرنویس ۲ <a class="artref" href="/ماده/ماده-1197-a_0815110236857">مادهٔ ۱۱۹۷ قانون مدنی</a> در نظم حقوق کنونی بیان میدارد: اگر دختری از شوهر کردن امتناع کند و به خواستگاران شایسته خود پاسخ رد بدهد این اقدام استحقاق او را بر نفقه گرفتن از بین نمی برد.»