موارد عزل و انعزال ولی قهری — اداره حقوقی قوه قضائیه وضعیت عقد را

دکتر صفایی در این باره بیان می دارد می توان گفت که عمل وی غیر نافذ است و مولی علیه بعد از خروج از حجر و یا شخص دیگری که بعداً عهده دار سرپرستی محجور و اداره اموال او میشود، می تواند با رعایت مصلحت محجور معامله را تنفیذ یا رد کند و معامله به استناد ماده ۲۴۷ قانون مدنی غیر نافذ است. برخی ها در فقه به بطلان نظر داده اند. به هر حال به نظر می رسد که قول به بطلان با مصلحت محجور سازگارتر است؛ لیکن قول به عدم نفوذ با اصول حقوقی بیشتر وفق میدهد صفایی، مختصر حقوق خانواده، ش ۴۳۶). دکتر کاتوزیان معتقد است حتی اگر پدر مال فرزند را به خود منتقل کند و یا با آن وام بگیرد، بر مبنای غلبه فرض این است که عمل پدر با انگیزه نیک و به قصد حمایت از او است، چراکه ایثار پدر نه حدیثی است که مشکل خوانند. لذا تجاوز از حدود مصلحت فرزند امری است خلاف قاعده که باید اثبات شود. تنها در مورد اعمالی که برحسب ذات و طبیعت خود ضرری است، مانند بخشیدن و در رهن گذاردن و وقف کردن این اصل نیروی اثباتی خود را از دست می دهد و آنگاه پدر است که باید ثابت کند چه مصلحتی را به چنین اعمالی ترغیب کرده است کاتوزیان، قواعد عمومی قراردادها، ج ۲، ش ۳۴۱). دکتر … حتی اگر پدر مال فرزند را به خود منتقل کند و یا با آن وام بگیرد، بر مبنای غلبه فرض این است که عمل پدر با انگیزه نیک و به قصد حمایت از او است، چراکه ایثار پدر نه حدیثی است که مشکل خوانند. لذا تجاوز از حدود مصلحت فرزند امری است خلاف قاعده که باید اثبات شود. تنها در مورد اعمالی که برحسب ذات و طبیعت خود ضرری است، مانند بخشیدن و در رهن گذاردن و وقف کردن این اصل نیروی اثباتی خود را از دست می دهد و آنگاه پدر است که باید ثابت کند چه مصلحتی را به چنین اعمالی ترغیب کرده است کاتوزیان، قواعد عمومی قراردادها، ج ۲، ش ۳۴۱). شیخ طوسی در این باره می نویسد: تمام کسانی که بر اموال صغیر ولایت دارند، تصرفات و دخالت آنان صحیح نیست، مگر اینکه با حفظ احتیاط و سود صغیر و مولی علیه انجام شود، زیرا ولایت آنان به همین دلیل قرار داده شده است، بنابراین اگر تصرفات آنان به سود صغار نباشد، باطل و غیر نافذ است، چون برخلاف فلسفه ولایت م. ب.» (طوسی، المبسوط، (۲، ص ۲۰۰). ابن ادریس در سرائر این دیدگاه را مقتضای مذهب تشیع می داند (ابن ادریس حلی السرائر، ج ۱، ص ۴۴۱). سیاری از فقها مانند علامه حلی محقق حلی، شهید اول و شهید ثانی، محقق کرکی و دیگران بر لزوم رعایت این شرط تصریح نموده اند برگرفته از سایت . اداره حقوقی قوه قضائیه وضعیت عقد را با فرض عدم مصلحت صغیر به منابع معتبر اسلامی ارجاع داده است نظریه مشورتی شمارهٔ ۷/۱۴۰۰/۸۲۸ مورخ ۱۴۰۱/۲/۲۶). سؤال ۴ وضعیت گذشت ولی قهری در قصاص بدون دریافت وجه چگونه است؟ اداره حقوقی در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۹۷۸ مورخ ۱۳۹۸/۳/۱۱ بیان داشت ب. ت. ب. مواد ۱۱۸۰، ۱۱۸۳ و ۱۱۸۴ قانون مدنی ولی قهری نماینده قانونی مولی علیه است و طبق ماده ۳۵۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در صورتی که برخی از اولیای دم صغیر باشند، ولی آنان با رعایت مصلحتشان حق قصاص مصالحه و گذشت دارد. ... توجه قانون گذار به موضوع رعایت غبطه و مصلحت صغار در ماده اخیر الذکر تأکیدی است در جهت تکلیف ولی قهری در احراز غبطه و مصلحت صغیر و این به معنی احراز آن احراز غبطة مصلحت صغیر از طرف مرجع قضایی نیست مگر اینکه خلاف آن ثابت شود؛ لذا در فرض سؤال که ولی قهری غبطه و مصلحت صغار را در اعلام رضایت بدون دریافت وجه تشخیص داده است اقدام وی معتبر و نافذ خواهد بود. سؤال ۵ چنانچه ولی قهری طفل در خصوص مال وی به دیگری وکالت بدهد و قبل از انجام مورد وکالت طفل رشید شود، وضعیت وکالت نامه چگونه است؟ این پرسش را باید در دو فرض پاسخ داد. اول وکالتی که ولی قهری از طرف خود به وکیل میدهد و دوم وکالتی که ولی قهری از طرف مولی علیه به وکیل اعطا می نماید. چنانچه ولی قهری برای انجام وظایف خود وکیل بگیرد با پایان ولایت، وکالت منفسخ می شود، زیرا خودش قانوناً حق مداخله در اموال مولی علیه را ندارد و بر همین مبنا وکیل او نیز از مداخله ممنوع است، اما اگر وکالت برای مولی علیه باشد انقضای ولایت در آن مؤثر نخواهد بود. زیرا زمان اعطای وکالت ولی قهری صلاحیت گرفتن وکیل را داشته و اراده او جانشین اراده صغیر شده، لذا همانند آن است که اصیل برای خود وکیل انتخاب کرده است. جانشین اراده صغیر شده، لذا همانند آن است که اصیل برای خود وکیل انتخاب کرده است. بنابراین، به صرف رشید شدن صغیر موجبی برای انحلال وکالت نیست. بنابراین، قرارداد موصوف نیز همانند سایر عقود مثل بیع اجاره یا مزارعه پس از رشید شدن محجور معتبر خواهد بود. جهت تأیید و توضیحات بیشتر رجوع شود به کانوزیان، حقوق خانواده، ج ۲، ش ۴۲۸ و زیرنویس ۱ و ۲ ماده ۱۱۸۳ نظم کنونی. در خصوص شائبه کد ۴۸۵ مجموعه بخشنامه های ثبتی در بخش «عزل وکیل - انفساخ مواد ۱۱۸۲ ۱۱۸۳، ۱۱۸۴، ۱۱۸۵، ۱۱۸۶، ۱۱۸۷، ۱۱۸۸ و ۱۲۲۵ قانون مدنی تعیین امین برای فرد ناتوان و دیگر موارد تعیین امین