دکترین
موارد عزل و انعزال ولی قهری — ضم امین به ولی قهری به دلیل
اطفال و غیر رشید یعنی افراد تا سن ۱۸ سال شمسی و همچنین محجورینی که حجر آنان اعم از سفاهت یا جنون متصل به صغر باشد تحت ولایت پدر و پدربزرگ پدری خود هستند. اما اگر حجر آنها پس از ۱۸ سالگی یا به عبارتی منفصل از صغر باشد، پدر یا پدر بزرگ نیز میتوانند به عنوان قیم فرد تعیین شوند ولی پدر نسبت به سایرین در اولویت است.
اختیارات ولی قهری حسب مواد ۱۱۸۳، ۱۱۸۸ و ۱۲۲۵ قانون مدنی مربوط به کلیه امورات مالی و غیر مالی محجور است اعم از ازدواج، طلاق، معاملات و غیره. ولی قهری، برخلاف قیم، نسبت به اختیارات خود از محدودیت خاصی برخوردار نیست و اعمالی که برای مولی علیه انجام میدهد نیاز به تأیید یا تصویب هیچ مقام یا مرجعی ندارد و فلسفه آن اعتماد به آنها است. حتی ولی قهری میتواند با خود معامله کند، یعنی مال محجور را به خود بفروشد یا مال محجور را از وی بخرد، مگر اینکه عدم غبطه و مصلحت یا خیانت وی ثابت گردد.
وضعیت ولی قهری در صورت تخلف یا ناتوانی یا غیبت به چهار حالت تقسیم میشود: - عزل ولی قهری به جهت عدم رعایت غبطه مولی علیه یا ارتکاب خیانت در امانت و تعیین قیم: سابقاً مقرره ای مبنی بر عزل ولی قهری صراحتاً در قانون مدنی وجود نداشت که به نظر می رسید به علت احترام به این جایگاه بود، اما قانون گذار در سال ۱۳۷۹ دست به اصلاح ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی زد و در بند اول این ماده صراحتاً بیان داشت در صورت عدم رعایت غبطه صغیر توسط ولی قهری و اثبات آن در دادگاه، ولی قهری عزل و فرد صالحی به عنوان قیم تعیین میشود. این مقرره خود به خود در ماده ۱۱۸۶ که مربوط به خیانت در امانت ولی قهری بود نیز اثر گذاشت، لذا با این وصف در صورتی که خیانت وی اثبات شود مقرره فوق (بند اول ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی) جاری میشود.
۲- انعزال ولی قهری به دلیل محجور شدن و تعیین قیم برای مولی علیه به دلالت مواد ۱۱۸۲ و ۱۱۸۵ قانون مدنی اگر ولی قهری طفل محجور شود، پس از اثبات این مسئله خود به خود منعزل و دادستان امور سرپرستی فرد صالحی را جهت نصب قیم به دادگاه خانواده پیشنهاد میدهد. هرچند ماده ۱۱۸۵ قانون مدنی صرفاً از محجوریت ولی قهری طفل سخن گفته اما نسبت به سایر محجورین نیز تسری دارد و رویه عملی محاکم نیز مؤید همین نظر است.
ضم امین به ولی قهری به دلیل ناتوانی ناشی از کهولت سن یا بیماری مطابق قسمت دوم ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی در صورتی که ولی قهری به علت کبر سن و یا بیماری و یا امثال آن قادر به اداره اموال مولی علیه نباشد و شخصی را هم برای این امر تعیین نکرده باشد، دادگاه خانواده با درخواست و پیشنهاد دایره امور سرپرستی فردی را به عنوان امین در کنار ولی قهری قرار میدهد.
سؤال ۱ اقدامات و اعمال حقوقی ولی قهری و امین در این حالت چگونه باید انجام شود؟ قانون وظیفه امین را به صراحت تعیین نکرده است، اما ولی قهری دیگر آزادی و اختیار ندارد که به تنهایی امور محجور را اداره کند و اعمال حقوقی به نمایندگی او انجام دهد، بلکه باید با مشارکت امین و کارهای مولی علیه را اداره کند، لذا هیچ یک به تنهایی نمی توانند اقدام کنند صفایی مختصر حقوق خانواده، ش ۴۳۱).
- تعیین امین موقت برای محجور به دلیل غیبت یا حبس ولی قهری به دلالت ماده ۱۱۸۷ قانون مدنی هرگاه ولی قهری منحصر یا تنها بوده و به واسطه غیبت یا حبس یا به هر علتی نتواند به امور مولی علیه رسیدگی کند و کسی را هم از طرف خود معین نکرده باشد، دادگاه خانواده به پیشنهاد اداره امور سرپرستی یک نفر را به عنوان «امین موقت معین میکند.
سؤال ۲ وظایف و اختیارات امین موقت چگونه است؟ وظایف و اختیارات امین موقت در قانون مدنی روشن نشده، ولی ب. ت. ب. مادة ۱۱۹ قانون امور حسبی، می توان گفت مقررات راجع به وظایف و اختیارات قیم درباره امین موقت هم قابل اجرا خواهد بود، بنابراین اختیارات امین موقت محدودتر از اختیارات ولی قهری خواهد بود صفایی مختصر حقوق خانواده ش ۴۳۲).
سؤال ۳ سرنوشت معاملاتی که ولی قهری بر خلاف مصلحت محجور و به نمایندگی از او انجام داده چه وضعیتی دارد؟ (مثلاً خانه مولی علیه را به قیمت نازل به خود یا دیگری انتقال دهد.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط 36
آرای مرتبط 3
-
رأی
هماستناد
رعایت غبطه مولی علیه در اقرار به حقوق دیگران
مواد 1184 و 1278 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت معاملات سفیه و شخص عاجز از اداره اموال
ماده 1184 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت معاملات سفیه و شخص عاجز از اداره اموال
ماده 1184 قانون مدنی
نظریات مشورتی 18
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1404/14 مورخ 1404/06/09
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/435 مورخ 1401/08/14
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/434 مورخ 1401/10/28
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/435 — 1401/08/14
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/434 — 1401/10/28
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1404/14 — 1404/06/09
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/551 مورخ 1392/03/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/79 مورخ 1397/01/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی دادگاه حکم به عزل ولی قهری صادر نکرده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/164 مورخ 1378/04/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/73 مورخ 1397/01/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین مدیران سازمان بهزیستی به عنوان نماینده قانونی کودکان بدسرپرست و امین موقت کودکان رها شده با اصلاحات و الح
ماده 1184 قانون مدنی دادگاه حکم به عزل ولی قهری صادر نکرده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4511 مورخ 1378/08/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/164 مورخ 1378/04/29 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اصول و تفاوتهای اختیارات ولی و قیم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5264 مورخ 1366/09/12 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صحت اقدامات ولی قهری و عدم امکان صدور حکم بر بطلان معاملات پس از فوت ولی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/435 مورخ 1401/08/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی شرایط اجرا و نحوه تعیین امین موقت موضوع مواد 1187 و 1184 قانون مدنی و حدود اختیارات وی با اصلاحات و ال
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/808 مورخ 1374/02/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/880 مورخ 1362/02/31 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اختیارات ولی قانونی و محدودیتهای آن بر اساس مواد 1183، 1184، و 1186 قانون مدنی و حق مادر در افتتاح حساب پس انداز
مواد 1184 و1186 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/434 مورخ 1401/10/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی تکلیف دادستان به نظارت بر عملکرد امین منضم به ولی قهری و امین موقت با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4111 مورخ 1378/08/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 ق.م
نشستهای قضایی 7
-
نشست قضایی
هماستناد
قیومت مادر با وجود ولی قهری
مواد 1184 و 1185 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ادعای طفل در خصوص عدم رعایت غبطه توسط ولی قهری
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
اعتبار گذشت ولی در صدمه بدنی به طفل زیر 18 سال و عدم رضایت طفل
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تاثیر تغییر جنسیت (از مذکر به مونث) در ولایت قهری پدر
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
نگهداری اموال کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی و بحث قیمومت آنان
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
دخالت دادستان در امور اداری و قضایی محجورین بدون تامین نظر ولی قهری
ماده 1184 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ضم امین برای اداره اموال شخصی که از اداره اموال خود عاجز است
ماده 1184 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 1184 — قانون مدنی
ماده 1184 قانون مدنی در صورتی که ولی قهری به علت کبر سن و یا بیماری و یا ام
مقرراتِ مرتبط 2
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل نحوه حمایت از حقوق اشخاص دارای معلولیت و سالمند در فرایند دادرسی
ماده 1184 قانون مدنی
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل نحوه حمایت از حقوق اشخاص دارای معلولیت و سالمند در فرایند دادرسی
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1184 قانون مدنی
دکترین 4
-
مقاله
هماستناد
کتاب البیع
ماده 1184 ق.م
-
مقاله
هماستناد
کتاب البیع
ماده 1184 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قانونی در اقامه دعوا تصریح شده است
ماده 1184 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قانونی در اقامه دعوا تصریح شده است — آیا صغیری که قصد طرح دعوای تنفیذ
ماده 1184 ق.م
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
استفاده از نظریات بنیاد شهید در خصوص پرونده های مربوط به صغار و محجورین و بازماندگان شهدا در صدور رای توسط محاکم
ماده 1184 قانون مدنی هر گاه ولی قهری لیاقت اداره کردن اموال مولی علیه را ند
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
