موضوع تفسیر قرارداد — (الف) تفسیر وضعیت حقوقی قرارداد از حیث

موضوع تفسیر قرارداد عبارت از مفاد عبارات و ماهیت و خصوصیات قرارداد است. این که آیا اساساً از بررسی عبارات تبادل بین اشخاص و شواهد دیگر معلوم میشود که ایشان قصد انشای قراردادی داشته و عقدی را انشاء کرده اند یا خیر و بر فرض اراده انشای قرارداد آیا قرارداد در عالم حقوق تحقق یافته یا مانع قانونی اراده انشایی اشخاص مذکور را به جهتی خنثی کرده است خود تفسیری است که در مرحله نخست ممکن است به عمل آید؛ اما آن را نمی توان تفسیر قرارداد در معنی حقیقی معرفی کرد. هر چند همه مصادیقی که در حوزه تفسیر قرارداد میشوند به نوعی می تواند موضوع تفسیر قرار گیرد با این حال موضوع تفسیر را می توان تحت عناوین کلی زیر تبیین کرد. (الف) تفسیر وضعیت حقوقی قرارداد از حیث اینکه آیا این قرارداد صحیح یا باطل، قابل فسخ و یا غیر نافذ است و یا در صورت ادعای غین و اعمال آن به فوریت نسخ شده و یا در صورت تلف موضوع عقد منفسخ گردیده است و ... ب تفسیر ماهیت حقوقی قرارداد از حیث اینکه قرارداد تحت عنوان عقد بیع، معاوضه اجاره هبه صلح و ... و یا عنوان حقوقی دیگری است. (ج) تفسیر مورد یا موضوع عقد منظور از مورد عقد همان موضوع و توابع عرفی آن م. ب. مانند اینکه هرگاه ساختمانی بفروشند و در داخل آن درختی باشد آیا جزء مبیع محسوب است یا خیر و یا لوازم ماشین جزء مبیع هست یا خیر؟ اگر اختلافی در این خصوص بروز نماید در وجود یا عدم وجود آن با توجه بر عرف رفع اختلاف می شود. د تفسیر طرفین قرارداد گاه ممکن است در مورد اطراف قرارداد ابهام و اجمال وجود داشته باشد. مانند خرید یا فروش کالایی توسط وکیل شرکت و یا خرید کالایی به صورت فضولی ... <a class="artref" href="/ماده/ماده-196-a_0815110235841">ماده ۱۹۶ ق.م</a> مقرر میدارد کسی که معامله میکند آن معامله برای خود آن شخص محسوب است. مگر این که در موقع عقد خلاف آن را تصریح نماید یا بعد خلاف آن ثابت شود. مع ذلک ممکن است در ضمن معامله که شخص برای خود میکند تعهدی هم به نفع شخص ثالثی بنماید. ه) تفسیر کیفیت قرارداد منظور از کیفیت قرارداد این است که آیا قرارداد به صورت مطلق یا مقید و منجز و یا معلق مشروط و یا بدون شرط و .... منعقد شده است. در اینجا در اصل عقد بحث و تردیدی نیست بلکه چگونگی و کیفیت آن محل نزاع است. لذا اگر دلیلی بر ر اثبات کیفیت قرارداد وجود نداشته باشد. به استناد اصل صحت نمی توان تحقق اراده طرفین را بر انشای قرارداد بنحو معلق یا منجز و یا مطلق یا مفید کشف کرد. مگر با تمسک به عرف آن را بدست آورد. و تفسیر شرایط ضمن قرارداد هرگاه در ضمن قرارداد شرط یا شروطی در خصوص وضعیت شرط از حیث بطلان یا صحت و همچنین تأثیری که در ماهیت عقد میگذارد از حیث اینکه شرط باطل و مبطل است یا صحیح و همچنین چگونگی آن ممکن است نزاع و اختلاف بروز نماید. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. و تفسیر شرایط ضمن قرارداد هرگاه در ضمن قرارداد شرط یا شروطی در خصوص وضعیت شرط از حیث بطلان یا صحت و همچنین تأثیری که در ماهیت عقد میگذارد از حیث اینکه شرط باطل و مبطل است یا صحیح و همچنین چگونگی آن ممکن است نزاع و اختلاف بروز نماید. ) تفسیر تغییر در شرایط قرارداد گاه بروز حادثه عدم امکان اجرای قرارداد تغییر اوضاع و احوال زمان انعقاد و به هم خوردن تعادل و توازن طرفین قرارداد وضعیتی ایجاد می کند که اقتضای تفسیر و تطبیق اوضاع و احوال جدید با شرایط قرارداد را می طلبد.