دکترین
نظم آدم پیرمحمدی — ص 556 تا 560
⚠
ماده ۳۵۲ - هر گاه دادگاه تجدیدنظر. داد
تشخیص دهد رأی را نقض و پرونده را به
۳۸ و ۳۰ ق.ا.د.م.)
۱.با توجه به اصول حقوقی و ملاک بند ۱
ماده ۳۷۱ همین قانونء دادگاه تجدیدنظر در
صورتی رأی صادره از دادگاه بدوی فاقد
صلاحیت محلی را به این علت فسخ میکند
که خوانده در نخستین جلسه دادرسی مرحله
بدوی ایراد کرده باشد. دادگاه تجدیدنظر در
صورتی باید رأی بدوی را به علت مزبور
فسخ کند که افزون بر این شرطء, محکوم
علیه عدم صلاحیت محلی دادگاه بدوی را از
جهات تجدیدنظر قرار داده باشد. این ماده را باید با لحاظ مواد ۰۲۷ ۲۸ و
۰ قانون آیین دادرسی مدنی تفسیر کرد. بنابراین, دادگاه تجدیدنظر باید شرایط زیر را
رعایت نماید: «.. اولاء دادگاه تجدیدنظر
پس از فسخ رأی به علت عدم صلاحیت
ذاتی دادگاه بدوی در صورتی پرونده را
مستقیما به مرجع .صالح ارسال میدارد که
مرجع صالح از مراجع قضایی غیر دادگستری
(اداره ثبت) و یا مراجع غیر قضایی استثنایی
ماده ۳۵۳-دادگاه تجدیدنظر در صورتی ک
قانونی تشخیص دهد. آن را تأیید میکند. را برای رسیدگی ماهوی به دادگاه صادر ک
۱ منظور از قرار در این ماده, قرارهای قاطع
دعوا است مانند قرار ابطال دادخواست. قرار
رد دعوا. باب چهارم: تجدیدنظر 8 ۵۶۵
گاه بدوی را فاقد صلاحیت محلی يا ذاتی
مرجع صالح ارسال میدارد.(مواد ۲۷؛ ( برای مثال مراجع حل اختلاف کارگر و
کارفرما) نباشد. در ان موارد نظر به اینکه
تعیین مرجع صالحء به موجب ماده ۲۸ در
صلاحیت دیوان عالی کشور است. دادگاه
تجدیدنظر باید پرونده را بدین منظور به
دیوان عالی کشور ارسال نماید. ثانیاء دادگاه تجدیدنظر در صورتی رأی
دادگاه بدوی را به علت عدم صلاحیت ذاتی
میتواند نقض نماید که دادگاه صادر کننده
ری راء قبل از آن» دیوان عالی کشور تعیین
ننموده باشد. ثالئاء دادگاه تجدیدنظر استان در صورتی
رأی دادگاه بدوی را به علت عدم صلاحیت
محلی میتواند فسخ نماید که دادگاه بدوی,؛ در اجرای ماده ۳۰ توسط دادگاه تجدیدنظر
(شعبه دیگر یا احتمالاً همان شعبهء در پی
اختلاف در صلاحیت بین دادگاه تجدیدنظر
و دادگاه بدوی) تعیین نشده باشد.» (شمس.,
عبداشه؛ پیشین؛ ص ۴۰۹). » قرار مورد شکایت را مطابق با موازین
در غیر این صورت پس از نقض» پرونده
نده قرار عودت میدهد. ۲منظور از « رسیدگی ماهوی» در بخش
اخیر اين ماده آن نیست که دادگاه بدوی
لزوماً باید در ماهیت دعوا حکم صادر کند. چه بسا دادگاه بدوی پس از نقض قرار
۶ لق قانون آیین دادرسی مدنی در نخ
صادره و ارجاع دوباره پرونده به آن» بنا به
علتهای دیگر( از جمله پرداخت نشدن
دستمزد کارشناس از سوی خواهان) قرار
ابطال دادخواست را صادر کند.( حیاتی» علی
عباس, آیین دادرسی مدنی در نظم حقوق
کنونی صفحه, ۶۰۱)
۲به موجب مادهی ۳۶۵ ق.آ.د.م آرای
صادره در مرحلهی تجدیدنظر جز در موارد
مقرر قانونی درماده ۳۲۶ قطعی میباشد
البته میتوان گفت ماده مزبور ناظر به آرایی
است که در دادگاه تجدیدنظر به صورت
حضوری صادر شده باشند. بر اساس ماده ی
۳ قانون آیین دادرسی مدنی» در صورتی
که رأی فسخ شده در دادگاه تجدیدنظرء قرار
بوده باشد. دادگاه تجدیدنظر بایستی پرونده
را جهت رسیدگی به ماهیت دعوا به دادگاه
بدوی صادرکنندهی قرار عودت دهد. بر این
قاعده ماده ۳۵۳ ق.آءد.م استئنایی در قانون
ماده ۳۵۶ -قرار تحقیق و معاینه محل در ۱
به دستور او توسط یکی از مستشاران شع
قرار در شهر دیگر همان استان باشد داد
دادگاه محل درخواست نماید و در صورتی
استان دیگر باشد با اعطای نیابت قضایی ۱
خواهد نمود. ۱.دادن نیابت به دادگاه همان حوزه قضایی
در اصطلاح نیابت اختیاری نام دارد و نیابت
به خارج از حوزه قضایی نیابت اجباری است. لم حقوقی کنونی
اجرای احکام مدنی وارد شده است. به
موجب ماده ۱۷۶ ق.اا.م اگر دادگاه
تجدیدنظر قرار دادگاه بدوی مبنی بر رد
درخواست اجرای حکم خارجی را فسخ کند. خود دادگاه تجدیدنظر دستور اجرا صادر
مینماید.(فلاح» علی» کمک حافظه آیین
دادرسی مدنی در نظم تطبیقی,» جلد دوم. صفحه ۶۳)
۴ اگر دادگاه بدوی در ماهیت دعوای
اعسار اظهار نظر نکرده و دادخواست مدعی
اعسار را فقط از حیث اینکه مشار الیه را
تاجر تشخیص داده رد کرده باشد. در این
صورت ورود دادگاه استان در رسیدگی به
ماهیت امر و حکم به اعسار مدعی که در
مرحله بدوی مورد رای واقع نشده مخالف
قانون و اصول خواهد بود.» (ش. ۱۳۶۶ م. ۹ شعبه یک د.ع.
ک)
ادگاه تجدیدنظر توسط رئیس دادگاه با
4 اول اجرا میشود و چنانچه محل اجرای
اه تجدیدنظر می تواند اجرای قسرار را از
که محل اجرای قرار در حوزه قضایی
دادگاه محل, در خواست اجرای قرار را
در اینجاء ارجاع تحقیقات از دادگاه بالا به
دادگاه پایین نوعی دستور انگاشته میشود. (
زراعت» عباس؛ پیشین؛ ص ۶۹۶). ماده ۳۵۵ - در صورتی که دادگاه تجدیدنا
عدم استماع دعوا به جهت یاد شده در قرا
دعوا را مردود یا غیر قابل استماع تشخیص
خواهد کرد. ماده ۳۵۹ - مقرراتی که در دادرسی بدوی
جاری است مگر اینکه به موجب قانون تر
۱پس از رسیدن پرونده به دادگاه
تجدیدنظر» دفتر کل دادگاه تجدیدنظر آن را
ثبت نموده و برای ارجاع, در اختیار مقام
ارجاع کننده» قرار میدهد. این مقام پرونده
را به هر یک از شعب دادگاه تجدیدنظر که
مصلحت بداند ارجاع مینماید پرونده در
دفتر ثبت دادخواستهای شعبهی تعیین
شده ثبت میشود و برای تصمیم گیری
شایسته به نظر قضات شعبه می-
رسد(شمس, عبداله, چلد دوم ش. ۸۰۳)
۲یا دادگاه تجدیدنظرء در مقام رسیدگی به
دعوای تجدیدنظر مکلف به تعیین جلسهی
دادرسی و دعوت اصحاب دعوا میباشد
دادخواست تجدیدنظر و پیوستهای آن به
تجدیدنظر خوانده ابلاغ و ده روز به وی
مهلت داده میشودکه پاسخ دعوای
تجدیدنظر را کتباً به دفتر دادگاه نخستین
تسلیم نماید بنابراین امکان رعایت اصل
تناظر فراهم میشود. در نتیجه شاید بشوان
گفت که دادگاه تجدیدنظر» در صورتی که
با توجه به دادخواست تجدیدنظر»
پیوست-
های آن و پاسخ احتمالی تجدیدنظر خوانده
تشخیص دهد که ایرادات و اعتراضات
تجدیدنظر خواه وارد نیست. و جهتی دیگر
باب چهارم: تجدیدنظر لا ۵۶۷
لر قرار دادگاه بدوی را در مورد رد یا
رء موجه نداند ولی به جهات قانونی دیگر
دهد. در نهایت قرار صادره را تأیید
رعایت میشود در مرحله تجدیدنظر نیز
یب دیگر مقرر شده باشد. نیز فسخ رأی تجدیدنظر خواسته را توچیه
نمینماید میتواند. بیآنکه جلسهی دادرسی
تشکیل دهد نسبت به استواری رأی
تجدیدنظر خواسته اقدام نماید. تنها ایرادی
که بر این شیوهی تصمیمگیری وارد می-
باشد محروم نمودن اصحاب دعوا از حق
جلب ثالث از این مرحله است.که مهلت آن
تا پایان اولین جلسهی دادرسی است.(همان,
ش ۸۰۹)
در مواردی که دادخواست تجدیدنظر
ناقص بوده و تکمیل نشده و یا اینکه مثلاً
ابلاغ به درستی انجام نشده به طور کلی
مواردی که از وظایف و اختیارات دادگاه
نخستین يا دفتر آن است و به درستی انجام
نگرفته, دادگاه تجدیدنظر آن را به دادگاه
نخستین جهت رفع نقص و یا اقدام قانونی
مناسب و اعمال مواد ۳۴۴ ۳۴۵ و ۳۴۶
برگشت میدهد.( فلاحء علی» کمک حافظه
آیین دادرسی مدنی در نظم تطبیقی, جلد
دوم صء ۶۰)
۴در پی تقدیم دادخواست تجدیدنظر و پس
از اینکه دادگاه صادر کنندهی رأی نخستین
به تکالیف محوله عمل نمود. پرونده ممکن
است در دو فرض به دادگاه تجدیدنظر
۸ لقً قانون آیین دادرسی مدنی در نخ
ارسال گردد. فرض اول اين است که پرونده
برای رسیدگی به اعتراض نسبت به قرار رد
دادخواست تجدیدنظر فرستاده میشود که
دادگاه تجدیدنظر فقط به اعتراضیه به
صورت خارج از نوبت رسیدگی مینماید در
صورت فسخ قرار رد دادخواست. پرونده
برای طی تشریفات و مراحل قانونی خود به
دادگاه اعاده میگردد. فرض دوم این است
که پرونده برای رسیدگی به دعوای
تجدیدنظر به دادگاه تجدیدنظر فرستاده
میشود.(همان)
ه؛دادگاه تجدیدنظر, در صورت وجود نقص
یا نواقص در دادخواست مرحله ی نخستین
و عدم رفع آنها در موعد مقررء به دادخواست
دهنده بدوی اخطار میکند که ظرف ده روز
از تاریخ ابلاغ نسبت به رفع نقص اقدام
نمایددرصورت عدم رفع نقص در موعد
مقررء دادگاه تجدیدنظر رأی صادره را نقتض
و قرار رد دعوای بدوی را صادر
نماید.همچنین در صورتی که سمت
دادخواست دهنده بدوی محرز نباشد دادگاه
تجدیدنظر رأی صادره را نقض و قرار
دعوای بدوی را صادر مینماید(همان)
موقتی دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت
و بدون عذر موجه تقدیم شده باشد ولی
دادگاه نخستین رد آن را صادر ننموده باشد
و یا آن را دارای عذر موجه دانسته و قبول
کرده ولیکن دادگاه تجدیدنظر قائل به آن
نباشد قرار رد دادخواست تجدیدنظر صادر
مینماید. (همان)
لم حقوقی کنونی
۷.بررسی و اخراز سمت دادخواست دهنده با
دادگاه تجدی دنظر است و دفتر دادگاه
نخستین در این زمینه صالح نمی باشد. کافیست دادگاه نخستین بررسی نماید
مدرک مثبت سمت, پیوست دادخواست شده
باشد(همان)
۸در صورتی که دعوا متوجّه تجدیدنظر
خواندگان نباشد دادگاه تجدیدنظر نظر
نسبت به صدور قرار رد دعوای تجدیدنظر
اقدام مینماید. (همان)
٩چنانچه رأی تجدیدنظر خواسته به هر
علّتی قابل تجدیدنظر نباشد و یا دعوای
تجدیدنظر به هر علّتی قابل استماع نباشد
دادگاه تجدیدنظر قرار عدم استماع دعوای
تجدیدنظر را صادر مینماید. برای نمونه در
صورت توصیف قطعی بودن رای در مرحله
بدوی و اعتقاد تجدیدنظر خواه بر غیر قطعی
بودن آن» و اقدام به تجدیدنظر خواهی,
اتخاذ تصمیم زمایی نسبت به قابلیت
تجدیدنظر رأی صادره با دادگاه تجدیدنظر
است که اگر آن را قطعی بداند قرار عدم
استماع دعوا صادر مینماید. (همان)
۰ چنانچه دادگاه تجدیدنظر العای
تجدیدنظر خواه در مورد قابل فسخ بودن
حکم صادره را موجّه تشخیص ندهد حکم
تجدیدنظر خواسته را تأیید میکند و چمست
اجرای حکم و بایگانی نمودن, پرونده را به
دادگاه نخستین بر میگرداند(همان)
۱ وقتی حکم بدوی متضمن هیچ اشکال
دیگری نباشد و تنها دادگاه تجدیدنظر
تشخیص دهد که باید به صورت قرار صادر
میشده و نه حکمء» نیازی به فسخ نبوده و
آن را قرار اعلام و تأیید مینماید.(ملاک
ماده ۴۰۳ ق.آ.د.
م)
۲.در صورتی که رأی تجدیدنظر خواسته
قرار باشد, (منظور قرارهای قاطع دعوا مانشد
ابطال دادخواست. رد دعوا و...) و دادگاه
تجدیدنظر آن را مخالف موازین قانونی
تشخیص دهد. آن را فسخ نموده و پرونده را
جهت رسیدگی به ماهیت دعوا به دادگاه
بدوی صادر کنندهی قرار([همان شعبه) بر
میگرداند.(ماده ۳۵۳)
۳.چنانچه دادگاه تجدیدنظر افصای
تجدیدنظر خواه را موجّه تشخیص دهد. حکم دادگاه بدوی را نقض و حکم مقتضی
صادر مینماید.( ماده ۳۵۸)
۴دادگاه تجدیدنظر در صورتی که قرار
مورد شکایت را مطابق با موازین قانونی
تشخیص دهد آن را تأیید میکند و
همچنین در صورتی که دادگاه تجدیدنظره
دعوای خواهان بدوی را مردود یا غیر قابل
استماع تشخیص دهد قرار صادره علیه
خواهان را ولو اینکه عنوان قرار دادگاه بدوی
دقیق نباشد (برای نمونه به جای قرار ابطال
دادخواست قرار رد دعوا صادر نموده باشد)
در نهایت تأیید میکند. ماده ۳۵۷ - غیر از طرفین دعوا یا قائم مة
مرحله تجدیدنظر وارد شود؛ مگر در موارد
و ۱۳۵ ق.آ.د.م.)
۱.به استناد مواد ۷ و ۳۵۷ ق.آ.د.م دخالت
اشخاص ثالث به عنوان اصحاب دعوای
۱۵
آن م
عدم |
دادخوا
۶
بدوی
برای
دادرس
اما داد
توجه
دادگاه
وتش
الرعار
دادخو
۱۳۳۹
صادر
دادگاه
صادر
۳۵۶
همان
نقص
تجدي
رفع نا
دادگا
ش. ام قانو
ی که و
تجد,
1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
