نظم آدم پیرمحمدی — ص 646 تا 650

باب پنجم: فرجام خواهی 8 ۶۵۵ برای رسیدگی و تصمیم‌گیری, به دادگاه | را ندارد. دیوان عالی کشورء با ارجاع صادر کننده‌ی حکم ارجاع نماید.این ترتیب ]| درخواست اعاده ی دادرسی به مرجع پایین. موجب می‌شود که یکی از اصول مهم | خود جواز فسخ رأیی را که ابرام نموده صادر دادرسی نقض نگردد: اصلی که به موجب | کرده است(همان) آن مرجع پایین حق نقض رأی مرجع عالی ماده 2۳۵ -در دادخواست اعاده دادرسی مراتب زیر درج می‌گردد: ۱- نام و نام خانوادگی و محل اقامت و سایر مشخصات درخواست کننده و طرف او ۲ - حکمی که مورد درخواست اعاده دادرسی است. ۳ - مشخصات دادگاه صادر کننده حکم. -جهتی که موجب درخواست اعاده دادرسی شده است. در صورتی که درخواست اعاده دادرسی را وکیل تقدیم نماید باید مشخصات او در دادخواست ذکر و وکالتنامه نیز پیوست دادخواست گردد. تبصره - دادگاه صالح بدواً در مورد قبول یا رد درخواست اعاده دادرسی قرار لازم را صادر می‌نماید و در صورت قبول درخواست مبادرت به رسیدگی ماهوی خواهد نمود. ۱.با توجه به اینکه قابلیت پذیرش درخواست | ۲. علت محدودیت دادگاه فقط در رسیدگی اعاده ی دادرسی را فقط با توجه به | به جهت قید شده در دادخواست. آن است دادخواست ارائه شده و پیوستهای آن | که اعاده ی دادرسی از شیوه‌های فوق العاده می‌توان تشخیص داد و اين امر نیز مستلزم | ی شکایت از حکم است و به سادگی نباید دفاع طرف مقابل نیست و ابلاغ دادخواست ‏ | مورد استفاده قرار گیرد. همین موضوع نیز که باید همراه با ابلاغ وقت جلسه ی | ایجاب می‌کند که دادگاه در اعاده ی رسیدگی ماهوی باشد. در صورتی:باید انجام | دادرسی فقط به آن بخش از حکم رسیدگی شود که قرار پذیرش درخواست صادر شده | کند که مورد درخواست اعاده ی دادرسی باشدء دادگاه باید بدون ابلاغ به طرف» قرار | واقع شده است و به بخش دیگر حکم نباید رد یا پذیرش درخواست را صادر کند. تعرض کند. ( مهاجری, علی؛ پیشین؛ ج۳. ص ۲۴۱ ۶ قا قانون آیین دادرسی مدنی در نظ ماده ۶۳۹ - در اعاده ی دادرسی به جز آن ذکر شده است جهت دیگری مورد رسیدگ مقاطع رسیدگی در آعاده دادرسی: ۱-مقطع اول: مقطع قبول یا رد دادخواست اعاده دادرسی, دادگاه پس از دریافشت دادخواست, در صورت تکمیل بودن یا شدن. بدوا در مورد قبول یا رد دادخواست اعاده دادرسی قرار لازم را صادر می‌نماید. صدور قرار قبول یا رد دادخواست آعاده دادرسی بدون نیاز به ابلاغ و تشکیل جلسه صورت می‌گیرد. زیرا در این مقطع, رسیدگی ماهوی صورت نمی گیرد بلکه شرایط شکلی از قبیل رعایت مهلت» صحت و اصالت ادعا و مدارک تقدیمی» تحقق جهات اعاده دادرسی... بررسی می‌شود. ماده ۶۳۷ -با در خواست اعاده دادرسی و اقدام می‌گردد: الف - چنانچه محکوم به غیر مالی باشد !+ ب -چنانچه محکوم به مالی است و امکان باشد به تشخیص دادگاه از محکوم له تا می‌یاید. ج در مواردی که درخواست اعاده دادر سر ۱ با مقایسه بند (ب) ماده ۴۳۷ و تبصره ۲ ذیل ماده ۳۰۶ همین قانون بدست می‌آید که تأمینی که اخذ می‌شود نه تنها باید اعاده عملیات اجرای به حالت قبل از اجراء را م حقوقی کنونی جه که در دادخواست اعاده ی دادرسی ی قرار نمی گیرد. ۲-مقطع دوم: مقطع رسیدگی ماهوی» چنانچه دادگاه پس از بررسی اولیه دادخواست و پیوست‌های آن. قرار قبولی دادخواست را صادر نمایدء دستور تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ داده و مبادرت به رسیدگی ماهوی خواهد نمود. بر خلاف تجدید نظر و فرجام, در جلسه دادرسی تعیین شده برای رسیدگی به اعاده دادرسی» جهات ذکر شده است و جهت دیگری میورد رسیدگی قرار نمی گیرد. طرف مقابل نیز می‌تواند تمامی طرق دفاعی راء در همان محدوده اعمال نماید.(فلاح, علی, کمک حافظه آیین دادرسی مدنی در نظم تطبیقی, جلد دوم ص۳() پس از صدور قرار قبولی آن به شرح ذیل رای حکم متوقف خواهد شد. اخذ تأمین و جبران خسارت احتمالی مين مناسب اخذ و اجرای حکم ادمه دام می‌گردد. امکان پذیر نماید بلکه « خسارت احتمالی» ناشی از ادامه عملیات اجرائی از تاریخ درخواست ادامه عملیات اجرانی تا اجرای کامل حکم را پوشش دهد. ۲قرار قبولی اعاده دادرسی, در هر حال اجرای حکم را به درخواست محکوم‌علیه تا روشن شدن نتیجه‌ی قطمی اعاده دادرسی متوقف می‌نماید. در عین حال, چنانچه محکوم به مالی باشد. پس از اخذ تأمین از محکوم‌له, عملیات اجرایی به درخواست محکومله از توقیف خارج شده و ادامه می‌یابد. (شمس, عبداله؟ پیشین؛ چ۲. ص ۴۹ ۳.اعاده دادرسی بر خلاف فرجام خواهی, دارای ار انتقالی است البته فقط در محدوده‌ی جهت ادعا شده. بدین مفهوم که دادگا در صورت فسخ حکم مورد شکایت باید دوباره نسبت به آمور موضوعی و حکمی که آن هم در محدوده‌ی جهت ادعایی اعاده دادرسی, رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید(همان) ۴.اعاده دادرسی به وحدت ملاک فرجام خواهی (ماده۴۰۴) تجدید نظر خواهی (ماده۵۹ ۳) و واخواهی (ماده۳۰۸)» دارای آثری نسبی است که رأی صادره در مقام اعاده دادرسی نمی تواند مورد استفاده غیر طرفین اعاده‌ی دادرسی قرار بگیرد. مگر در ماده 4۳۸ - هر گاه پس از رسیدگی, داد تشخیص دهد. حکم مورد اعاده دادرسی , صورتی که در خواست اعاده دادرسی راجع قسمت نقض يا اصلاح می‌گردد. این حکم مقررات مربوط خواهد بود. ۱.رأیی که بر اساس اعاده دادرسی صادر می‌شود. از حیث تجدیدنظر و فرجام خواهی باب پنجم: فرجام خواهی 8 ۶۵۷ مواردی که رأی یاد شده قابل تجزیه و تفکیک نباشد که در این صورت نسبت به اشخاص دیگر که مشمول حکم قطعی بوده ولی درخواست اعاده دادرسی نکرده‌انده تسری خواهد شد.(شمس, دکترعبداشه, جلد دوم ش۱۰۰۰) ۵. این ماده منصرف به ارتباط اعاده ی دادرسی به حکمهایی که جنبه ی اجرایی داشته و نیز حکمهایی که فقط جنبه اعلامی دارندء است و با پذیرش اعاده ی دادرسی. بحث اجرای آنها منتفی است. ( مهاجری» علی؛ پیشین؛ ج۳. ص ۲۴۲). ۶ در مورد بند الف این ماده این پرسش مطرح می‌شود که آیا محکوم له می‌تواند از دادگاه درخواست کند که با گرفتن تأمین از وی, حکم غیر مالی با وجود صدور قرار پذیرش اعاده ی دادرسی آجرا شود یا خیر, در پاسخ باید گفت که دادگاه چنین اجازه ای ندارد. زیرء رسیدگی دادگاه باید بر مبنای ضوابط و قواعد دادرسی مدنی باشد و در قانون آیین دادرسی مدنی چنین اقدامی تجویز نشده است. (همان). گاه درخواست اعاده دادرسی را وارد | نقض و حکم مقتضی صادر می‌نماید. در به قسمتی از حکم باشد. فقط همان از حیث تجدیدنظر و فرجام خواهی تابع ٍ تابع مقررات مربوطه خواهد بود... اگر حکم قابل تجدیدنظری از دادگاه بدوی صادر شده ۸ ل8ً قانون آیین دادرسی مدنی در دظا و نسبت به آن تجدیدنظر خواهی گردیده و منتهی به صدور حکم دادگاه تجدیدنظر شده باشد. نظر به این که چنین حکمی باید در دادگاه تجدیدنظر مورد درخواست اعاده دادرسی قرار گیرد» حکمی که این دادگاه بر اساس اعاده دادرسی صادر می‌نماید قابل تجدیدنظر نخواهد بود. در مورد قابلیت فرجام نیزء با توجه به مواد ۳۶۷ و ۳۶۹ همین قانون باید به همین گونه نتیجه گیری کرد. ( حیاتی» علی:عباس, آیین دادرسی مدنی در نظم حقوق کنونی» صفحه ۶۸۷ ۲.رأیی که بر اساس اعاده دادرسی صادر می‌شود؛ باید به صورت دادنامه تنظیم و به اصحاب دعوا ابلاغ شود. تصحیح سهو قلم یا اشتباهاتی که رأی متضمن آن است در دو حالت صورت می‌گیرد: الف)پیش از شکایت رأی صادر» تصحیح با دادگاه صادر کننده رأی خواهد بود.(رأساً یا به درخواست هر یک از طرفین) ب) پس از شکایت رأی صادره» تصحیح با مرجع صالح شکایت از رأی خواهد بود. ‏ (رآساً یا به درخواست هر یک از طرفین) (شمس, عبدالله, جلد دوم صفحه ۴۵۷ و ۴۵۸ ۳رأی صادره بر اساس اعاده دادرسی, از حیث تجدید نظر و فرجام خواهی تابع مقررات مربوط خواهد بود. (اخیر ماده ۴۳۸) طبق عمومات قانون آیین دادرسی مدنی» قابلیت شکایت از آرای صادره بر اساس اعاده دادرسی, از هر مرحله ای که صادر م حقوقی کنونی شده باشد به منزله رأیی است که ابتداناً صادر شده و از لحاظ قابلیت تجدید نظر خواهی و عدم آن» در ردیف رأی بدوی صادر در آن دعوا می‌باشد و اگر از مرحله‌ی تجدید نظر صادر شده باشد. از حیث قابل فرجام بودن یا نبودن مانند رأیی است که از آن مرحله در اصل دعوا صادر گردیده باشد.(همان) ۴صدور حکم غیابی و واخواهی از آن در مرحله شکایت از رأیء تنهاء تحت شرایطی, در مرحله‌ی تجدید نظر پیش بینی شده است (ماده ۴۳۶ق.آدم). به نظر می‌رسد صدور حکم غیابی و واخواهی از آن در سایر مراحل شکایت از آراء مانند اعاده دادرسی منتفی باشد. هنسبت به حکمی که پس از اعاده دادرسی صادر می‌شود. دیگر اعاده دادرسی از همان جهت پذیرفته نخواهد شد(ماده ۴۴۰) در صورتی که پس از اعاده دادرسی, حکم مورد درخواست اعاده دادرسی فسخ گردد. در خصوص بازگشت عملیات اجرایی در ۲ حالت می‌توان نظر داد: الف- حکم فسخ شده کامل اجرا نشده: در این حالت اقدامات اجرایی؛ تا آن حدی که اجرا شده باید به در خواست ذی‌نفع و دستور دادگاه اجرا کننده حکم»ء به حالت پیش از اجرا برگردد. ب- حکم فسخ شده کامل اجرا شده: بازگشت عملیات اجرایی به حالت پیش از اجراء منوط به نهایی شدن حکمی است که پس از اعاده دادرسی صادر شده است. ماده 2۳۹ - اگر جهت اعاده ی دادرسی م اعاده ی دادرسی حکم دوم را نقض و حکر ۱ با توجه به بخش انتهایی ماده ی ۰.۴۳۵ پذیرش آعاده ی دادرسی,» وقت رسیدگی تعیین و طرفها را دعوت کند و پس از آن» رسیدگی ماهوی کند( مهاجری, علی؛ پیشین؛ ج۳. ص ۲۴۵). ۲ اطلاق این ماده مبنی بر اعتبار حکم نخست. درست تشخیص داده می‌شود. نیز شامل می‌شود. ولیء این اطلاق محل تامل بوده و بر خلاف ملاک ماده ی ۷ همین قانون است. ( زراعت, عباس؛ پیشین؛ ص دادرسی از همان جهت پذیرفته نخواهد نی ۱.با توجه به این ماده, اگر چمت اعاده ی دادرسی به دست آمدن اسناد و مدارکی باشد که در اختیار درخواست کننده ی اعاده ی دادرسی نبوده است. حکمی که براین اساس صادر می‌شود. این حکم را دیگر از جهت به دست آمدن اسناد و مدارک نمی توان مورد درخواست اعاده ی دادرسی قرار داد. ولیء این حکم می‌تواند به چمت جدیدی مورد درخواست اعاده ی دادرسی دادرسی مدنی در نظم حقوق کنونی, صفحه ۸۸ع) باب پنجم: فرجام خواهی ل ۶۵۹ نایرت دو حکم باشد. دادگاه پس از قبول » اول به قوت خود باقی خواهد بود. ۹). منظور از «به قوت خود باقی گذاشتن» رأی نخست این است که اصولا دادرس نسبت به رأی نخست رسیدگی ماهوی نمی کند تا باطل بودن آن را احراز کند. - آیین دادرسی مدنی در نظم حقوق کنونی» ص۶۸۷ اده ی دادرسی صادر می‌گردد. دیگر اعاده د. ۲این پرسش مطرح است که چنانچه حکم مورد درخواست آعاده ی دادرسی پس از اعاده ی دادرسی مستند دعوایی قرار گرفته و بر اساس آن حکمی صادر و نهایی شده باشد, تکلیف چیست؟ باید گفت که بی اعتبار شدن مستند حکم بر خلاف جعلی اعلام شدن آن جزو جهات اعاده ی دادرسی نیست. بنابراین, تنها روشی که باقی می‌ماندء مطالبه ی خسارت است مگر اینکه با لحاظ حکم جدیده یکی دیگر از چهات اعاده ی دادرسی را بتوان اثبات کرد. (همان)