دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 71 تا 75
⚠
۸۲ جرائم رایانهای در نظ
تر مبادلات الکتر ونیکی. از طریق
ورود. تغییرء محو و توقف داده؛ پیام و
مداخا در پردازش داده پیام ز
پستمهای رایانهای» و یا استفاده از
وسایل کاربردی سیستمهای رمزنگاری
تولید امضاء- مشل کلید اختصاصی-
امضای فاقکد سابقه ثبت در فهرست
دفاتر آسناد الکترونیکی و یا عدم انطباق
آن وسایل با نام دارنده در فهرست
مزبور و اخذ گواهی مجعول و نظایر آن
اقدام به جعل داده پیامهای دارای
ارزش مالی و اثباتی نماید. تا با ارائه آن
به مراجع اداری. فضایی, مالی و غیره
به عنوان داده پیامهای معتبر استفاده . جزای نقدی به میزان پنجاه میلیون
ربال محکوم میشود.
تبصره: مجازات شروع به این جرم. حداقل مجازات در این ماده میباشد.»
ماده ۷ .جر در تعریی جعل رایانهای
میگوید: «هر کس به قصد تقلب. ۱ ۰ ۰ ۱
دددضای راباسهای و مخسایراتی دارای
ررض آنسانی را تعیمر داده یا ایجاد. » متوفف نماید. مرتکب جرم جعل
رآیایهآی ست)» ایجار باته داد . داده. داده جایگزین شده که میتوان با
توصیف موسّع از آن» شامل هر نوع ابزار
و انتقال اطلاعات. اعم از کاغذ یا آبزار
الکترونیکی شود. (همچنان که در
حقوق انگلستان چنین است)
طبق ماده ۱۲ ق.ت.اء اسناد و ادله
اثبات دعواً ممکن است به صورت داده
پیام باشد. ماده ۱۴ این قانون بیان
میدارد: «کلیه داده پیامهایی که به
طریق مطمئن ایجاد و نگهداری شدهاند
از حیث محتویات و امضای مندرج در
آن, تعهدات طرفین یا طرفی که تعهد
کرده و کلیّه اشخاصی که قائم مقام
قانونی آن محسوب میشوند. اجرای
مغفاد آن و سایر آثار در حکم اسناد
معتبر و قابل استناد در مراجع قضایی و
حقوقی است» و ماده ۰۱۵ ادّعای جعل
نسبت به داده پیام مطمئن. سوابق
الکترونیکی مطمستن و امضای
الکترونیکی را وارد میداند. طبق ماده ۷ ق.ج.ر, مرتکب جعل
رآیانهای, علاوه بر جبران خسارت وارده»
به حبس از یک سال تا هفت سال یا به
پرداخت جزای نقدی از ده میلیون تا
پنجاه میلیون ریال محکوم خواهد شد. را ۲۰ م شمیشج سمل بر چپنشنشری پوت هرت ی
: ۱ 1 ۰ ِ ۱ ۳ ۱ : ! مشمول ماده
ق.ت.اء استفاده از علائم تجاری کهبه | ۷ ق.ج.ر است. (پگاه حوزه» ۲۲ تیر 1
صورت نام دامنه (7376 101۳۵۳) ۲ ۰۱۳۸۷ش ۲۳۵ قس مت سوم
و یا هر نوع نمایش بر خط (057.1060) | طبقهبندی و آسیب شناسی جرائم
که موجب فریب و مشتبه شدن طرف | رایانهای) ۱
به اصالت کالا و خدمات شود ممنوع ۵ ۴ یکی از موارد مبهم در مورد ۱
بوده متخلف طبق ماده ۷۶ این قانون | جرم جعل رایانهای جرمانگاری شروع ۱
به یک تا سه سال حبس و جزای نقدی | در جعل است. در این خصوص, دو ۱
از بیست میلیون تا صد میلیون ریال ماده قانونی وجود دارد؛ یکی ماده ۵۳۲ ۱
محکوم میگردد. ق.م.ا (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ است |
۲- جعل پول الکترونیکی: پول | که میگوید: «مجازات شروع به جعل و ۱
الکترونیکی چه مبتنی بر کارت | تزویر در این فصل حداقل مجازات ۱
(سختافزار) باشد يا نرمافزارء در صورت | تعیین شده همان مورد خواهد بود.»
جعل قابل پی گیری است. عبارت | دومی, احکام عام مذکور در ق.م.ا 1 8
«اسناد تمهدآور بانکی» که در مواد | جدید است که برای شروع در جرائم ۹ :
۵ و ۵۲۶ ذکر شده میتواند | مستوجب حبس تعزیری درجه پنج و ۱ ی
دربرگیرنده پول الکترونیکی بوده و | جزای نقدی درجه شش. مجازات :
جاعل آن را براساس این مواد میتوان | تعیین کرده است. شمول قانون دوم 1
مورد مجازات قرار داد. منطقیتر مینماید زیرا عموم آن شامل 1
۳- جعل داده پیام مطمئن و امضای | شروع در جعل نیز میشود. لذا قبلاً جرم بودن شروع در جرم نیاز به
مشمول مواد قانونی مربوط به جعل | تصریح قانونی داشت اما اکنون» میزان
بوده و میتوان مجازات آن را در این | مجازات ملاک است. (زراعت. شرح
موارد اجراء کرد. مختصر ق.م.اء ج ۰۲ چ ۱ء ص ۳۸۳)
ر ۱
ّ ,
۶ 8 اجرائم رایانهای در نظم حقوقی کنونی
8 ۵ جعل بیااستفاده از داده | امنیت داخلی یا خارجی کشور شود اما
مجعول. ممکن است با انگیزههای در تقسیم بندیهای مرسوم چرء جرائم
سیاسی يا اقتصادی و نظایر اینها | علیه آسایش عمومی به حساب میآید. صورت گیرد. انگیزه در صورتی به | اگر جرم جعل, مشمول عنوآأن مجرمانه
عنوان سوءنیت خاص جرم محسوب | دیگری قرار گیرد که در این قانون
معنوی جرم معرقشی شده باشد. عمل میشود. (زراعت. شرح محتصر
(زراعت. شرح محتصر ق.م.ا 3 ۲ چ ق.م.ا 3 ۲ 3 ۱( ص ۲۸۴(
۰۱.ص ۲۸۲) اگر استفاده از داده مجعول
8 ۳۳۶ قانونگذار به نحوه استفاده 9 توسط جاعل صورت گیرد بر حسب
استعمال دادههاء کارتها یا تراشههای | قواعد عمومی مستوجب دو مجازات
مجعول آشارهای ننموده؛ لذا قضات | است اما در مورد جعل رایانهای تردید
رسیدگی کننده باید راساً در این مورد | وجود دارد. (زراعت. | 8 ۲۳۰- برای تحقق جرم مذکور در
ی از ماده ۳ .ددم قضات جعلی بودن دادهها با کارتها یا
و به بهانه سکوت يا نقص | تراشهها اطلاع داشته باشد. این آگاهی
قوانم ۰ ۰
لین از رسیدگی به دعوا و صدور شرط | ۱ ۱ هلت که
حکم امتناع ورزند چون مستنکف از | است. اگر ذ ی
احقاق حق شناخته شر ر ۰ فرد بدون علم به مجعول
1 ۱ ۰ و به مجازات بودن آنها از آين وسایل استفاده کند. ن محکوم خواهند شد. راد دک ۰ مرتکب جچرم نشده است. در واقع. رح به شرط «علم به عنصر روأنی جرم که علم به تقلب
مجمول بودن» شرط زائدی است :| ار - ۱
جهل موضوع. راز ار | است. | کلب ۲
(رراعت, ,هد و مد- ۹ َ ی در نشخیص وقوع جرم
رح محتصرقما.ج ۲ چ : . ۱ص ۲۸۳ "سوب میشود. بدون اثبات علم فرد
به ۰ ۳
8 ۳۸ رم جعل با استفاده ۱. دا جعلی بودن. نمیتوان او را مجر۴
محعول, ممک ات ز داده | تلقی کرد. ی مو جيپ صدمه به
اک و ری یی هر پچ مس وی مموی ام ۱
لا
۰ ۱ ۱ ۱ ا
: ْ ! ۱ :
و ۱ ۱
۰ ۰ ۱ 1 ۱ ۱ ا ۱
۱ و
: ۱ ۱ ا ۱ : ۱ ۱
۱ ۱ 5 3 1 ۱ : ۱ ۱ ا ِْ ا
ره 1 ۳ ۱ ۱ ۱ ۱ 9 ۱ [ .۱ : ۱
۳ 1 0 1 : ۱۱ (1" ۱ ی
ی : باااصر صر ی رم گرم رای 1 ۱ ۱
ری مارا ۱۱ ار
۱ 2 رم کر را : یم ۱ ۱ 1 ۳ 1 1 ۹ ۱ ۱ ۱ ۱ 1
َ 7 9 1 ار کسام ۰ ۱ 1 1 : ۹ 3 1 ۱ ۰ ۱
ی 5 0 ی ۳ ۱ « 1 ۸|! هایند: بالگ ۱
۱
قسمت اول - از قانون جرایم رایانهای مصوب ۳ : ۸۵ 1
۵ طبق یاس علّت | 8 ۲۳۳- به موجب احکام موضوعه. 1
منصوص؟» در این تفسیر مضیق | علم به مجعول بودن شیء برای ٍ
میتوان گفت که وقتی مجازات برای استفاده کننده از آن. رکن اصلی بره
استفاده از دادهها یا کارتهای مجعول محسوب میشود ۲ مغهوم مخالف این 1
مشروط به علم به جعلی بودن آنها نظریه آن است که چنان چه کسی :
است. این قیاس به سایر اسناد یا ) بدون اطلاع از مجعول بودن شی آن را
مدارک مشابه نیر قابل تعمیم است. مورد استفاده قرار دهد مسوول 1
یعنی در صورت استفاده از سایر | نخواهد بود. (پیمانی» ضیاءالدین» جرائم ۱
جعلی هستند و فرد از این امر مطلحع ص ۰۱۲۴ تابستان ۱۳۸۹. شرح و نقل
باشد. اما شرط از: الهمی منش. محمدرضا؛ سدره نشین. محشای ق.ج.ر» چ ۰۲ ص ْ
جعلی بودن ابزارها است؛ بنابراین» علم | ۵۲)
به تقلب در سایر موارد مشابه هم جزء | 8 ۲۳۴- در اینجاء مفهوم مخالف ۱
شروط اساسی خواهد بود. استثناء به این معنا است که اگر فردی :
8 ۳ در «قیاس علّت مستنبط»» | بدون علم به جعلی بودن دادهها با
دلیل تحقق جرم در این ماده به دلیل تراشهها از آنها استفاده کند. این تقسیر بر اصل ۱ ۱
در فضای دیجیتال است. در این تفسیر | برائت استوار است که میگوید هر جا :
دادههای مجعول استفاده کند.ء حتی باشد. فرد مجرم نیست. این مفهوم
اگر علم او به جعلی بودن این دادهها از | مخالف در تفسیر مضیق بسیار
ثابت نشود. اما اثرات این استفاده به سوءاستفاده احتمالی برای محکوم
ضرر دیگران تمام شود. این قیاس علّت | کردن افراد بیگناه جلوگیری میکند. | 8 ۲۳۵- مفهوم مخالف (زمان) در ٍ
این قیاس براساس هدف قانونگذار از | اینجا به این معنااست که جرم
جلوگیری از کلاهبرداریهای دیجیتال | استفاده از دادهها یا تراشههای مجعول ۱
قابل اعمال است. 1
5
۸۶ : ائم رایانهای در نظم ۰
تنها زمانی رخ میدهد که فرد در زمان
استفاده, علم به مجعول بودن داشته
باشد. اگر علم به جعلی بودن بعد از
استفاده از این وسایل حاصل شود. مضیق میتواند در مواردی که اطلاعات
پس از وگوع استفاده فاش میشود. اهمیت داشته باشد. 8 ۲۳۶- براساس مفهوم مخالف
(عدد) استفاده از هر تعداد داده با
کارت مجعول (چه یک عدد و چه
علم به مجعول بودن آنها وجود داشته
در تحقق جرم اهمیتی ندارد. بلکه علم
به جعلی بودن است که مبنای
مسوولیت کیفری گرر میگیرد. 8 ۳۷ وق مفهوم مخالف (مقدار)
3 مینوان گفت که استفاده از هر مقدار
داده مجعول, چه اندک باشد و چه
محالف در ماده مورد بحث نشان
که قا نونگذار برای مقدار داده
یی کال نشده و صرفاً علم به
جعلی بودن و | ستفاده از آنها مدء
تحققی چرم است. اب ۰ :
۱ ۸- مطابق مشهوم مخالف ماده,
: وسف) باپد فا :
بد کانل به این شد که وصف
محصول سودن دادهضا, کارتیا ن
حقوقی کنونی
تراشهها بهعنوان عامل اصلی در تحقق
جرم محسوب میشود. اگر دادهها با
کارتها بدون وصف مجعول بودن مورد
استفاده قرار گیرند. ۵ براساس مفهوم مخالف
(مکان) استفاده از دادهها یا کارتهای
مجعول در هر مکان, چه داخل کشور و
چه خارج از آن؛ میتواند جرم باشد. مشروط بر اینکه کاربر علم به مجعول
بودن آنها داشته باشد. این تقفسیر
نشان میدهد که مکان استفاده از
دادهها تأثیری در تحقق جرم ندارد. بلکه علم و نیّت استفاده کننده ملاک
اصلی است. ۵8 عبارت «هرکس با علم به
مجعول بودن» بر اهمیت عنصر روانی
جرم (علم به مجعول بودن) تأکید دارد. در تفسیر مضیق, بهوضوح مشخص
است که بدون آگاهی از جعلی بودن
دادههاء مسژولیتی متوجه فرد نخواهد
بود. این شرط عنصر روانی به معنای
آن است که قانونگذار قصد دارد تنها
افرادی را مجازات کند که با نیت قبلی
و آگاهی کامل اقدام به استفاده از
ابزارهای جعلی کردهاند. بههمین دلیل»
بار اثبات جرم بر دوش دادگاه است که
:
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
