نقدی بر حکم فقهی «مهلت دو ساله پرداخت دیه قتل شبه عمد» (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: صدیقه حاتمی محمدرضا علمی سولا علی اولیایی نژاد
منبع: پژوهش های فقه و حقوق اسلامی سال 20 پاییز 1403 شماره 77
چکیده
در باب مهلت پرداخت دیه قتل شبه عمد، فتاوای اصحاب امامیه متفاوت است؛ به طوری که تتبع جستار حاضر در آثار مکتوب فقهی، وجود چهار نظریه را در فرض مسئله مورد شناسایی قرار داده است: 1 وجوب پرداخت دیه قتل شبه عمد ظرف مدت دو سال (دیدگاه مشهور) 2 وجوب پرداخت دیه ظرف مدت یک سال(دیدگاه شیخ طوسی در خلاف) 3 در صورت تمکن مالی جانی، وجوب پرداخت دیه ظرف مدت یک سال و در صورت عدم تمکن مالی وی، وجوب پرداخت دیه ظرف مدت دو سال(دیدگاه ابن حمزه) 4 وجوب پرداخت دیه ظرف مدت سه سال (دیدگاه آیت ا... خوئی و برخی از معاصران). گرچه قانونگذار در ماده 488 قانون مجازات اسلامی از میان آرای موجود، دیدگاه مشهور را برگزیده است، اما برآیند پژوهش حاضر حاکی از ضعف دیدگاه مزبور است. نوشتار فرارو در پژوهشی توصیفی-تحلیلی و با نگاهی مسئله محورانه، پس از تبیین اقوال موجود در مسئله و ارزیابی و تحلیل مستندات آن ها، قول به «وجوب پرداخت دیه ظرف سه سال» را قابل دفاع و صائب دانسته است؛ این نظریه اگرچه مخالف برداشت مشهور فقیهان امامی است؛ لکن تعداد زیادی از فقهای معاصر را با خود همراه نموده است.
متن
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 25
-
رأی
هماستناد
بی احتیاطی در رانندگی منتهی به دو فقره قتل غیر عمدی
ماده 488 ، 549 ، 550 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به محکومیت متهم از باب شرب خمر
-
رأی
هماستناد
افراد مجاز به تجدیدنظرخواهی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 به مستندات رای و این که از لح
-
رأی
هماستناد
مسئول پرداخت دیه در صورت فوت متهم حین تعقیب
مواد 488 و 492 و 448 و 449 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
جنبه عمومی ایراد ضرب و جرح عمدی در محیط منزل
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 استناد می گردید و در این مورد
-
رأی
هماستناد
دعوای اعسار از پرداخت دیه
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
لغو قرار تعلیق اجرای مجازات
ماده 488 و 549 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و همچنین ماده 616 از قانون تعزیرات
-
رأی
هماستناد
درخواست اعسار یا تقسیط محکوم به دیه پیش از اتمام مهلت قانونی
مواد 488 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مسئول پرداخت مابه التفاوت دیه در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به فوت
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
تایید حکم دادگاه بدوی: محکومیت به جزای نقدی، دیه، حبس و شلاق تعلیقی به دلیل فحاشی و ضرب و جرح عمدی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1 متهم می بایستی ظرف یک سال از زمان
-
رأی
هماستناد
تخریب مال در فرض عدم خروج آن از حیز انتفاع
مواد 488، 453، 559، 709، 710، 714 و 715 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
پذیرش دادخواست اعسار از پرداخت دیه
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
عدم ارائه قرارداد وکالت در مرحله تجدید نظر
ماده 488 و 653 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به محکومیت م
-
رأی
هماستناد
تخریب مال در فرض عدم خروج آن از حیز انتفاع
مواد 488 و 453 و559 و709 و710 و 714 و 715 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 متهمان نامبرده رامشترکا به پرداخت چ
-
رأی
هماستناد
دادخواست اعسار و تقسیط دیه
قانون مجازات اسلامی در ماده 488
-
رأی
هماستناد
اعمال مقررات تعدد جرم در جرایم با مجازاتهای یکسان
مواد 488و709و714 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با رعایت مواد 19و134 قانون اخیرالذک
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 488قانون مجازات اسلامی مصوب 92/2/1متهم می بایستی ظرف یکسال از زمان ا
-
رأی
هماستناد
درخواست اعسار یا تقسیط محکوم به دیه پیش از اتمام مهلت قانونی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 یعنی در عمد ظرف یکسال قمری
-
رأی
هماستناد
بی احتیاطی در رانندگی منتهی به دو فقره قتل غیر عمدی
ماده 488 ، 549 ،550 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به محکومیت متهم از باب شرب خمر
-
رأی
هماستناد
مسئول پرداخت مابه التفاوت دیه در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به فوت
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
مهلت پرداخت دیه ناشی از ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از تصادفات رانندگی از سوی شرکت بیمه
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به شرکت بیمه تسری ندارد
-
رأی
هماستناد
افراد مجاز به تجدیدنظرخواهی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/1392 به مستندات رای و این که از لحاظ
-
رأی
هماستناد
صدور حکم به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت به مدت کمتر از نود و یک روز
ماده 488و489و555و556قانون مجازات اسلامی مصوب 1392نظر به اینکه قتل واقع شده خطای محض ب
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
مواد 488 و 550 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1 / 2 / 1392
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 488 و 492 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
مصداق جرم غیر قابل گذشت
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/1392 استناد می گردید و در این مـورد
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/481 مورخ 1398/06/12
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/321 مورخ 1399/03/31
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 خارج است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/390 مورخ 1400/09/16
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به مهلت های مقرر در این ماده مشروط
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1039 مورخ 1400/09/15
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1152 — 1398/10/17
مواد 488 و 489 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1039 — 1400/09/15
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نشستهای قضایی 7
-
نشست قضایی
هماستناد
طرح شکایت توسط مستأجر در جرم تخریب
قانون مجازات اسلامی و ماده 488
-
نشست قضایی
هماستناد
مسئولیت بیمه در پرداخت مابه التفاوت دیه پرداختی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
پرداخت دیه قبل از صدور کیفرخواست و بریالذمه شدن بیمهگر
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 خارج است
-
نشست قضایی
هماستناد
مهلت پرداخت دیه - نشست قضایی استان خراسان رضوی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
دعوای اعسار از پرداخت دیه در اقسام جنایات (عمدی، غیرعمدی یا خطای محض)
ماده 488 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
پرداخت فاضل دیه
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مهلت برای پرداخت دیه را از زمان وقو
-
نشست قضایی
هماستناد
موضوع ضرب وجرح بر اساس مواد 488 و 489 قانون مجازات اسلامی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مبنی بر اعطای مهلت به محکوم علیه در
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 488 — قانون مجازات اسلامی
ماده 488 قانون مجازات اسلامی از میان آرای موجود
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
مسئول پرداخت دیه در صورت فوت متهم حین تعقیب
مواد 488 و 492 و 448 و 449 قانون مجازات اسلامی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
