نکات تکمیلی درباره بحث داوری — به دلالت ماده ۴۱۸ قانون آیین دادرسی

همچنین در نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۱ مورخ ۱۳۹۸/۴/۱۷ آمده است: درخواست صدور قرار تأمین خواسته یا دستور موقت از دادگاه و اتخاذ تصمیم راجع به آن پس از شروع داوری نیز فاقد منع قانونی است.» در تأیید این نظر میتوان به تصریح این موضوع در ماده ۹ قانون داوری تجاری بین المللی مصوب ۱۳۷۶ اشاره کرد هر چند در ماده ۱۷ قانون مذکور صدور قرار دستور موقت توسط داور نیز تجویز شده است. اما با این حال دکتر شمس در جلد ۳ شماره ۹۷۶ معتقد است نه داور حق صدور این قرارها را دارد و نه دادگاه چون در داوری های داخلی از قانون آیین دادرسی مدنی چنین مجوزی برداشت نمی شود. این نظر مخالف حقوق ذی نفع است و باعث تضییع حقوق احتمالی وی خواهد شد بنابراین نظر اداره حقوقی نزدیک تر به صواب بوده و ما را از بن بست خارج میکند. آیا دعوای ورود ثالث یا جلب ثالث در داوری مجاز است؟ خیر دعوای جلب ثالث و ورود ثالث در دادگاه باید مطرح شود و اگر صدور رأی داور منوط به روشن شدن نتیجه دعوای ورود ثالث یا جلب ثالث باشد ب. ت. ب. ملاک ماده ۴۷۸ قانون آیین دادرسی مدنی رسیدگی داور و مدت داوری تا صدور رأی نهایی در این خصوص نیز متوقف میشود، مگر اینکه ثالث با طرفین در ارجاع امر به داوری و تعیین داور تراضی نماید شمس آیین دادرسی مدنی دوره پیشرفته، ج ۳، ش ۹۸۱) و بالعکس، اگر رأی دادگاه منوط به تعیین تکلیف اختلاف ارجاعی به داور باشد و نتیجه آن مستقیماً در رأی دادگاه مؤثر باشد دادگاه باید به استناد ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی قرار توقف رسیدگی صادر نماید. به دلالت ماده ۴۱۸ قانون آیین دادرسی مدنی معترض ثالث می تواند به رأی داور اعتراض کند. سؤال اینجاست مرجع رسیدگی کننده به اعتراض ثالث نسبت به رأی داور چه مرجعی است؟ اعتراض ثالث اصلی نسبت به رأی داور با رعایت مواد ۴۲۰ و ۴۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی حسب مورد در صلاحیت دادگاهی که دعوا را به داوری ارجاع نموده یا دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را داشته است م. ب.. خاطر نشان می سازد برخی ها معتقدند دادگاهی که موضوع را به داوری ارجاع می نماید و دادگاهی که داور را تعیین میکند متفاوت هستند. در خصوص تفاوت این دو به قسمت مرجع صالح در بخش ابطال رای داوری رجوع شود. ۱۰ - اگر به رأی داور اعتراض شده باشد و دادگاه بدوی آن را تأیید نموده و دادگاه تجدید نظر نیز رأی داور را مغایر با قانون ندانسته و آن را تأیید کرده باشد، چنانچه این رأی مخل شخص ثالث باشد او در چه مرجعی و با چه خواسته ای باید دادخواست تقدیم نماید؟ این سؤال را باید در دو فرض پاسخ داد: فرض اول: اگر دادگاه صرفاً رأی داور را تأیید کرده باشد، چون اعتراض به رأی داور اثر انتقالی ندارد و دادگاه وارد ارزیابی ادله نمی شود و صرفاً در جهت انطباق رأی با قانون آن را تأیید میکند، لذا اعتراض ثالث حکمی باید به رأی داور صورت پذیرد نه رأی دادگاه بدوی یا تجدید نظر. فرض دوم: اگر رأی داور به نوعی متضمن امتیازی برای شخص ثالث بوده باشد و دادگاه رأی داور را نقض کند، چون در این فرض رأی دادگاه مخل حق شخص ثالث است، بنابراین باید به رأی دادگاه تجدیدنظر اعتراض ثالث حکمی شود، برخلاف فرض اول که رأی داور مخل حق شخص ثالث بوده است.