نگارنده بر این باور است که در همه موارد گفته شده چاره

نگارنده بر این باور است که در همه موارد گفته شده چاره کار انجام ترتیبات و اقدامات تحقیقی دادگاه برای کشف حقیقت است ماده ۱۹۹ ق.آ.د.م. خوانده در دو مورد نخستین از وضعیت خود نا آگاه است و نمی داند که دین مورد ادعا پرداخت شده یا خیر اقدامات تحقیقی دادگاه برای روشن شدن موضوع و حقیقت ماجرا بهترین شیوه و تصمیم است. در مورد وضعیت سوم که خوانده حضور ندارد با قیاس اولویت و به طریق اولی، دادگاه باید به اقدامات تحقیقی برای روشن شدن حقیقت دست بزند. این طریق باعث نمی شود دادرس دادگاه در معرض اتهام تحصیل دلیل به نفع یک طرف دعوا و خروج از بی طرفی قرار بگیرد. زیرا اتهام تحصیل دلیل در جایی متصور است و به قاضی منتسب میگردد که او از مفاد دلیل و استفاده از آن به نفع یکی از اصحاب دعوا آگاه باشد؛ مانند ترغیب گواه به ادای گواهی یا راهنمایی کردن وی در کیفیت گواهی و یا کمک در بیان مطالب ماده ۲۳۹ ق.آ.د. م). در حالی که در انجام تحقیق یا اقدام برای کشف حقیقت دادگاه به نتیجه تحقیق و اقدام آگاه نیست و نمی داند آنچه در پایان تحقیقات و اقدامات او برای کشف حقیقت به دست می آید به نفع کدام یک از اطراف دعوا است. گاهی از میان همان اسناد ابرازی هم می توان دریافت که خواهان ذی حق است یا بی حق برای نمونه توجه به مواد ۲۱۳۰۲ و ۱۳۰۳ قانون مدنی از این جهت به عنوان وسیله ای برای تمیز حق، راه گشا است.