وسعت تعهد ضامن — برای مثال

هر چند تعهد ضامن تضامنی است؛ از آنجا که او عنوان ضامن دارد و نه مسئول اصلی، تعهدش همان وسعتی را دارد که تعهد مضمون عنه دار است. قسمت اخیر ماده ۲۴۹ قانون تجارت، این نکته را به صراحت بیان می کند: ضامنی که ضمانت برات دهنده یا محال علیه یا ظهر نویسی را کرده، فقط با کسی مسئولیت تضامنی دارد که از او ضمانت نموده است. منظور قانونگذار از عبارت "با کسی مسئولیت تضامنی دارد این است که مسئولیت ضامن، مشابه مضمون عنه است. نخست اینکه حق مراجعه دارنده به ضامن در حدود حق مراجعه او به مسئولی است که ضامن از او ضمانت کرده است. برای مثال: هرگاه ضامن از ظهر نویس ضمانت کرده باشد، دارنده در صورتی می تواند به ضامن مراجعه کند که مهلت های مقرر در قانون تجارت را برای مراجعه به ظهر نویس رعایت دوم اینکه ضامن به جانشینی مضمون عنه، حق دارد به تمام ایراداتی که مضمون عنه می تواند در مقابل دارنده برات بکند، متوسل شود. همان طور که گفتیم، اگر چه مسئولیت ضامن تضامنی است لکن تعهد او مانند تعهد مسئولان اصلی برات، از استقلال برخوردار نیست. بنابراین، هرگاه ضامن از برات گیر ضمانت کرده و محل برات در دست صادر کننده باقی مانده باشد، ضامن می تواند در مقابل صادر کننده، به عدم وجود محل نزد برات گیر استناد کرده و از پرداخت وجه برات به او خودداری کند. سوم اینکه اگر دین مضمون عنه به نحوی ساقط شود، ضامن نیز بری خواهد شد (ماده ۴۰۸ قانون تجارت). بنابراین اگر دارنده برات، مضمون عنه را ابرا کند، ضامن نیز بری می شود. بر عکس هرگاه مضمون عنه به سبب عدم اهلیت و عدم رضا مسئول نباشد، مسئولیت ضامن منتفی نیست. در حقوق فرانسه به صراحت قید شده است که تعهد ضامن معتبر است، حتی در صورتی که تعهد ضمانت شده به دلیلی جز نقص شکلی، باطل باشده (بند ۸ ماده ۲۱-۵۱۱... این راه حل قانون متحد الشکل ژنو است (بند ۲ ماده ۳۲) راه حل اخیر از اصل استقلال امضائات کلیه مسئولان برات ناشی میشود. قانون تجارت ما در این باره ساکت است؛ ولی به نظر می رسد که ب. ت. ب. ماده ۶۸۷ قانون مدنی همین راه حل را در حقوق ما نیز می توان پذیرفت. ب. ت. ب. مواد ۲۴۹ و ۳۰۹ و ۳۱۴ قانون تجارت، متعهدان اسناد تجاری را که با امضاء آن برای خود مسئولیت ایجاد می کنند را می توان به شرح زیر دانست: ۱ - صادر کننده سند تجاری اعم از سفته، برات و چک