وضعیت حقوقی طفل متولد از لقاح مصنوعی

وضعیت حقوقی طفل متولد از لقاح مصنوعی نویسندگان: محمد روشن منبع: خانواده پژوهی سال اول تابستان 1384 شماره 2 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق گرایش های جدید حقوقی حقوق فناوری های زیستی دریافت مقاله تعداد دانلود : ۲۱۳۷ آرشیو آرشیو شماره‌ها: ۸۱ سال ۱۴۰۴ (۱) - خانواده پژوهی سال 21 تابستان 1404 شماره 82 سال ۱۴۰۳ (۴) - خانواده پژوهی سال 20 زمستان 1403 شماره 80 - خانواده پژوهی سال 20 پاییز 1403 شماره 79 - خانواده پژوهی سال 20 تابستان 1403 شماره 78 - خانواده پژوهی سال 20 بهار 1403 شماره 77 سال ۱۴۰۲ (۴) - خانواده پژوهی سال 19 زمستان 1402 شماره 76 - خانواده پژوهی سال 19 پاییز 1402 شماره 75 - خانواده پژوهی سال 19 تابستان 1402 شماره 74 - خانواده پژوهی سال 19 بهار 1402 شماره 73 سال ۱۴۰۱ (۴) - خانواده پژوهی سال هجدهم زمستان 1401 شماره 72 - خانواده پژوهی سال هجدهم پاییز 1401 شماره 71 - خانواده پژوهی سال هجدهم تابستان 1401 شماره 70 - خانواده پژوهی سال هجدهم بهار 1401 شماره 69 سال ۱۴۰۰ (۴) - خانواده پژوهی سال هفدهم زمستان 1400 شماره 68 - خانواده پژوهی سال هفدهم پاییز 1400 شماره 67 - خانواده پژوهی سال هفدهم تابستان 1400 شماره 66 - خانواده پژوهی سال هفدهم بهار 1400 شماره 65 سال ۱۳۹۹ (۴) - خانواده پژوهی سال شانزدهم زمستان 1399 شماره 64 - خانواده پژوهی سال شانزدهم پاییز 1399 شماره 63 - خانواده پژوهی سال شانزدهم تابستان 1399 شماره 62 - خانواده پژوهی سال شانزدهم بهار 1399 شماره 61 سال ۱۳۹۸ (۴) - خانواده پژوهی سال پانزدهم زمستان 1398 شماره 60 - خانواده پژوهی سال پانزدهم پاییز 1398 شماره 59 - خانواده پژوهی سال پانزدهم تابستان 1398 شماره 58 - خانواده پژوهی سال پانزدهم بهار 1398 شماره 57 سال ۱۳۹۷ (۴) - خانواده پژوهی سال چهاردهم زمستان 1397 شماره 56 - خانواده پژوهی سال چهاردهم پاییز 1397 شماره 55 - خانواده پژوهی سال چهاردهم تابستان 1397 شماره 54 - خانواده پژوهی سال چهاردهم بهار 1397 شماره 53 سال ۱۳۹۶ (۴) - خانواده پژوهی سال سیزدهم زمستان 1396 شماره 52 - خانواده پژوهی سال سیزدهم پاییز 1396 شماره 51 - خانواده پژوهی سال سیزدهم تابستان 1396 شماره 50 - خانواده پژوهی سال سیزدهم بهار 1396 شماره 49 سال ۱۳۹۵ (۴) - خانواده پژوهی سال دوازدهم زمستان 1395 شماره 48 - خانواده پژوهی سال دوازدهم پاییز 1395 شماره 47 - خانواده پژوهی سال دوازدهم تابستان 1395 شماره 46 - خانواده پژوهی سال دوازدهم بهار 1395 شماره 45 سال ۱۳۹۴ (۴) - خانواده پژوهی سال یازدهم زمستان 1394 شماره 44 - خانواده پژوهی سال یازدهم پاییز 1394 شماره 43 - خانواده پژوهی سال یازدهم تابستان 1394 شماره 42 - خانواده پژوهی سال یازدهم بهار 1394 شماره 41 سال ۱۳۹۳ (۴) - خانواده پژوهی سال دهم زمستان 1393 شماره 40 - خانواده پژوهی سال دهم پاییز 1393 شماره 39 - خانواده پژوهی سال دهم تابستان 1393 شماره 38 - خانواده پژوهی سال دهم بهار 1393 شماره 37 سال ۱۳۹۲ (۴) - خانواده پژوهی سال نهم زمستان 1392 شماره 36 - خانواده پژوهی سال نهم پاییز 1392 شماره 35 - خانواده پژوهی سال نهم تابستان 1392 شماره 34 - خانواده پژوهی سال نهم بهار 1392 شماره 33 سال ۱۳۹۱ (۴) - خانواده پژوهی سال هشتم زمستان 1391 شماره 32 - خانواده پژوهی سال هشتم پاییز 1391 شماره 31 - خانواده پژوهی سال هشتم تابستان 1391 شماره 30 - خانواده پژوهی سال هشتم بهار 1391 شماره 29 سال ۱۳۹۰ (۴) - خانواده پژوهی سال هفتم زمستان 1390 شماره 28 - خانواده پژوهی سال هفتم پاییز 1390 شماره 27 - خانواده پژوهی سال هفتم تابستان 1390 شماره 26 - خانواده پژوهی سال هفتم بهار 1390 شماره 25 سال ۱۳۸۹ (۴) - خانواده پژوهی سال ششم زمستان 1389 شماره 24 - خانواده پژوهی سال ششم پاییز 1389 شماره 23 - خانواده پژوهی سال ششم تابستان 1389 شماره 22 - خانواده پژوهی سال ششم بهار 1389 شماره 21 سال ۱۳۸۸ (۴) - خانواده پژوهی سال پنجم زمستان 1388 شماره 20 - خانواده پژوهی سال پنجم پاییز 1388 شماره 19 - خانواده پژوهی سال پنجم تابستان 1388 شماره 18 - خانواده پژوهی سال پنجم بهار 1388 شماره 17 سال ۱۳۸۷ (۴) - خانواده پژوهی سال چهارم زمستان 1387 شماره 16 - خانواده پژوهی سال چهارم تابستان 1387 شماره 14 - خانواده پژوهی سال چهارم بهار 1387 شماره 13 - خانواده پژوهی سال چهارم پاییز 1387 شماره 15 سال ۱۳۸۶ (۴) - خانواده پژوهی سال سوم زمستان 1386 شماره 12 - خانواده پژوهی سال سوم تابستان 1386 شماره 10 - خانواده پژوهی سال سوم بهار 1386 شماره 9 - خانواده پژوهی سال سوم پاییز 1386 شماره 11 سال ۱۳۸۵ (۴) - خانواده پژوهی سال دوم پاییز 1385 شماره 7 - خانواده پژوهی سال دوم زمستان 1385 شماره 8 - خانواده پژوهی سال دوم تابستان 1385 شماره 6 - خانواده پژوهی سال دوم بهار 1385 شماره 5 سال ۱۳۸۴ (۴) - خانواده پژوهی سال اول زمستان 1384 شماره 4 - خانواده پژوهی سال اول پاییز 1384 شماره 3 - خانواده پژوهی سال اول تابستان 1384 شماره 2 - خانواده پژوهی بهار 1384 شماره 1 چکیده این مقاله به بررسی فقهی و حقوقی ابعاد مختلف تلقیح مصنوعی خارج از رحم با اسپرم شوهر و اجنبی می پردازد. تلقیح مصنوعی با نطفه شوهر، امروزه مشکل حقوقی و شرعی ندارد و از لحاظ نسب، آثار و تبعات متفرع برآن، مشکلی ایجاد نمی کند. بچه ای که این گونه متولد می شود، متعلق به زن و شوهر است و همه آثار مربوط به نسب صحیح و مشروع را در بر می گیرد. عمل مزبور علی الاصول فاقد جنبه کیفری و ماهیت جرم و حرمت شرعی است مگر اینکه در طریق اعمال این روش، عمل حرام و یا احیاناً جرم صورت گیرد که فقط همان عمل، جرم یا حرام است و تاثیری در صحت عمل ندارد. فقهای بسیاری اصل تلقیح را عملی جایز دانسته و برای نزدیکی قائل به موضوعیت برای مشروعیت طفل نمی باشند. بین حقوق دانان نیز نظر مخالفی مشاهده نمی شود. ب. ت. ب. قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور،(1) جنین های حاصله از تلقیح خارج از رحم زوج های قانونی و شرعی پس از طی تشریفات مندرج در آن قابل انتقال به رحم زنانی است که پس از ازدواج و انجام معاینات پزشکی ناباروری آنها مسلم شده است. لیکن چنانچه صرفاً از اسپرم مرد اجنبی استفاده شود قانون گذار در این خصوص ساکت است. از این رو به استناد اصل 167 قانون اساسی بایستی به فتاوی معتبر و آرای فقها مراجعه کرد. مضافاً آنکه در ماده 1167 قانون مدنی زنا استثناء شده است، ب. ت. ب. اصل تعمیم به قدر متیقن و تفسیر مضیق نمی توان موارد A.I.D را استثناء نمود. پس باید گفت نسب طفل متولد از A.I.D قانونی است. تبلیغات