پرداخت محکوم به در اقساط

گفته شد که در غالب موارد دادگاه ها در برخورد با دعوای اعسار از پرداخت محکوم به به تجویز ماده ۱۱ ق.ن.ا.م.م حکم به پرداخت در اقساط معین ماهیانه صادر می نمایند. این حکم مانند حکم غیر قطعی اعسار موجب آزادی داد باخته از حبس یا عدم حبس او می شود. وفاداری داد باخته به این حکم و پرداخت پیش قسط یا نخستین قسط موجب رهایی حتمی از حبس یا خطر حبس موضوع ماده ۳ ق.ن.ا.م.م می شود. اما چنانچه مبلغ پیش قسط پرداخت نشود و به این سبب داد باخته حبس شود، برابر تبصره ماده ۱۷ آیین نامه نحوه اجرای محکومیتهای مالی، آزادی او در گرو معرفی مال یا شناسایی مال برابر مبلغ پیش قسط خواهد بود. در صورت برقراری اقساط برای پرداخت محکوم به و خودداری داد باخته از پرداخت اقساط برابر ماده ۱۸ ق.ن.ا.م.م به درخواست داد برده دادگاه دستور حبس داد باخته را صادر می نماید. در این صورت آزادی او موکول به معرفی مال معادل اقساط پرداخت نشده یا جلب رضایت داد باخته خواهد بود. از آن جا که دعوی اعسار غیر مالی است (ماده ۱۴ ق.ن.ا.م. م) تمام تصمیمات پایانی دادگاه اعم از قرار و حکم برابر بند (ب) ماده ۳۳۱ و ماده ۳۳۲ ق.آ.د.م قابل تجدیدنظر است. اما رای دادگاه پیرامون اعسار پیامد ناهمگون برای هر یک از دو طرف دارد؛ داد برده برای بهره مندی از رای دادگاه در رد یا بطلان دعوای اعسار نیازمند سپری شدن مهلت شکایت یا تایید از سوی دادگاه تجدید نظر و در نتیجه قطعیت رای است. اما داد باخته برای بهره مندی از آن به حکم غیر قطعی و درخور اعتراض می تواند استناد نماید.