دکترین
چالش تطبیق اسناد عادی مخدوش با واقعیت فیزیکی در پروندههای فروش مال غیر
چالش تطبیق اسناد عادی مخدوش با واقعیت فیزیکی در پروندههای فروش مال غیر
بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق
سوالی توسط یکی از همکاران مطرح شده و در پاسخ راهکار مواجهه با چنین مواردی چالشی ارایه شده است:
۱. شرح چالش فنی و مستندسازی
در پروندهای با موضوع «فروش مال غیر»، با آپارتمانی مواجه هستم که با مبایعهنامههای عادی (قولنامهای) به چندین نفر فروخته شده است. مشکل اصلی اینجاست که مستندات ابرازی از سوی طرفین، از حداقل استانداردهای اسناد رسمی و فنی برخوردار نیستند:
• تضاد مشخصات: مساحتها، حدود اربعه و حتی آدرسهای مندرج در مبایعهنامهها نه با یکدیگر همخوانی دارند و نه با وضع موجود ملک در محل.
• فقدان شناسنامه ثبتی: به دلیل واقع شدن ملک در حومه شهر، معاملات فاقد پلاک ثبتی دقیق هستند و اساساً زیرساخت ثبتی معتبری در اسناد دیده نمیشود.
• مخدوش بودن فیزیکی: در متن قراردادها آثار لاکگرفتگی، قلمخوردگی و ابهامات اساسی در بخش «مورد معامله» به وضوح مشهود است.
۲. تعارض میان ادعا و مدرک
تنها وجه اشتراک در این پرونده، «اشاره انگشت» طرفین به یک واحد فیزیکی مشخص است؛ یعنی همه مدعی هستند که همین واحدِ موجود، موضوعِ قراردادهایِ متفاوت آنهاست، در حالی که کاغذهای در دست آنها (مبایعهنامهها) به لحاظ فنی بر این واحد منطبق نیست.
۳. پرسشهای کلیدی (دغدغههای کارشناس)
• مرز مسئولیت: در حالی که قاضی انتظار «اظهارنظر صریح» مبنی بر فروشِ چندبارهیِ یک ملک واحد را دارد، من چگونه میتوانم بدون داشتنِ مستندات فنیِ متقن، چنین انطباقی را تایید کنم؟
• اخلاق و عدالت: آیا اشاره به مغایرتهای فاحش میان سند و محل، باعث تضییع حق شاکی (که ممکن است واقعاً مالباخته باشد) و فرار متهم (کلاهبردار) میشود؟ یا برعکس، تاییدِ نادقیقِ انطباق، باعث میشود من در گزارشم چیزی را بنویسم که واقعاً وجود ندارد؟
• چهارچوب قانونی: روش صحیح گزارشنویسی در این شرایط «برزخی» چیست که هم سلسله ایادی و تصرفات به درستی تبیین شود و هم کارشناس از دایره صلاحیت فنی خود (به سمت قضاوت یا گزارش خلاف واقع) خارج نشود؟
• امنیت حرفهای: چگونه گزارشی تنظیم کنم که در عین شفافسازیِ گرههای پرونده برای قاضی، راه را برای سوءاستفادههای بعدی یا اتهامِ سهلانگاری علیه کارشناس ببندد؟
سلام و درود همکار گرامی. دغدغه و وسواس فکری شما نشاندهنده تعهد اخلاقی و حرفهای شماست. این چالش در پروندههای حومه شهرها که با اسناد عادی (قولنامهای) و فاقد پلاک ثبتی دقیق معامله میشوند، بسیار رایج است.
به عنوان یک همکار، نکاتی را برای برونرفت از این بنبست ذهنی و تنظیم یک گزارش «فنی، ایمن و راهگشا» خدمتتان عرض میکنم:
۱. تفکیک نقش کارشناس از قاضی
اولین قدم برای رهایی از عذاب وجدان، درک مرز مسئولیت است. شما «چشمِ فنی» دادگاه هستید، نه «قاضی». تشخیص وقوع جرم «فروش مال غیر» با دادگاه است. وظیفه شما صرفاً تطبیق ادعاها با مستندات و واقعیت خارجی است. اگر مستندات مخدوش هستند، «اعلامِ مخدوش بودن» خودِ حقیقت است، نه نادیده گرفتن حق.
۲. نحوه گزارشنویسی در موارد ابهام (تکنیک فنی)
وقتی مبایعهنامهها با هم و با محل مطابقت ندارند، شما نباید به جای بازپرس تصمیم بگیرید. بهترین روش گزارشنویسی در این حالت طبق مراحل زیر است:
توصیف دقیق وضعیت موجود: ابتدا مشخصات دقیق ملکی که در تصرف شخص (الف) هست را بر اساس نقشهبرداری و معاینه محل بنویسید (مساحت دقیق، حدود اربعه و موقعیت).
تطبیق مستندات (بدون قضاوت): بنویسید: «مبایعهنامه ابرازی آقای (X) دارای مساحت ... و پلاک ... است که با ابعاد وضع موجود در قسمتهای ... مغایرت دارد.»
اشاره به نواقص سند: صراحتاً ذکر کنید که به دلیل عدم درج پلاک ثبتی، لاکگرفتگی در بند مورد معامله یا ابهام در آدرس، امکان تطبیق قطعی و صددرصدی سند با ملک مورد تصرف از لحاظ فنی میسر نیست.
گزارش اقاریر: در گزارش بنویسید: «علیرغم مغایرتهای سندی، طرفین دعوا متفقالقول اظهار میدارند که مورد تنازع همین واحد ساختمانی است.» با این جمله، بار مسئولیت شناسایی ملک را به دوشِ اقرار طرفین میاندازید.
۳. پاسخ به سوالات سلسله ایادی
در مورد سلسله ایادی در املاک قولنامهای، شما فقط موظف به درج مواردی هستید که برای آنها مدرک ارائه شده است.
اگر زنجیره قطع شده یا مبهم است، بنویسید: «با توجه به مدارک ارائه شده، سلسله ایادی از شخص الف به ب انتقال یافته، اما انتقال از ب به ج به دلیل ابهام در تاریخ یا مشخصات، مستلزم احراز اصالت توسط مقام محترم قضایی است.»
۴. چطور راه را برای احقاق حق باز کنید؟
اگر نگران هستید که با نوشتن «عدم تطبیق»، کلاهبردار قسر در برود، این استراتژی را در پیش بگیرید:
ادامه مطلب را در بخش comment مطالعه فرمایید.
#فروش_مال_غیر
#گزارش_نویسی
1 comment
3
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
