موقوفات — الف نباید از ظاهر ماده استنباط شود

الف نباید از ظاهر ماده استنباط شود که در عقد وقف، فقط عین مال از مالکیت مالک خارج می شود. واقعیت این است که ماهیت حقوقی وقف و روح ماده مذکور و به ویژه بخش اخیر آن در مورد تسبیل منافع حکایت از خروج مؤید منفعت مال به همراه عین آن از مایملک مالک و مصون داشتن آن از انتقال نیز می کند. درست است که به تعبیر برخی از استادان استفاده از منفعت مال با تلف تدریجی آن ملازمه دارد و قابلیت حبس دائم در آن نیست و در نتیجه وقف منفعت باطل است اما واقعیت این است که چون بر مبنای بخش اول <a class="artref" href="/ماده/ماده-57-a_0815110235701">ماده ۵۷ قانون مدنی</a> واقف باید مالک مال موقوف باشد، پس با تحقق وقف، واقف صرف نظر از تصرف در عین مال در منفعت آن نیز تصرف حقوقی می کند. نتیجه این که با تحقق وقف مالک سابق حتی حق مالکیت خود بر منفعت مال موقوف را نیز واگذار می کند و حق انتفاع به طور مؤبد برای صاحبان آن برقرار می شود. به همین جهت رابطه حقوقی مالک که پس از وقف دیگر مالک نیست و واقف خوانده می شود، با مال وقف شده به طور کامل قطع می گردد. با تحقق وقف هیچ شخصی اعم از مالک سابق و موقوفه علیهم نمی توانند عین موقوفه را منتقل نمایند و به طریق اولی، متولی نیز فاقد چنین حقی است. قانونگذار فروش موقوفه را منحصراً در مواردی که در معرض خرابی باشد و آباد کردن ا قربانی، فرج الله - مجموعه آراء وحدت رویه دیوان عدالت اداری همان منبع، صفحة ۲۴۴. کاتوریان دکتر ناصر - دوره عقود معین، جلد سوم، همان منبع، صفحه ۲۰۷. آن ممکن نشود و یا بیم و و احتمال خونریزی بین موقوف علیهم برود به طور استثنایی مجاز شمرده است.