حقوق مأمورین اجرا — مقاومت نسبت به مأمور اجرا و پیامد

بند دوم - تنظیم گزارش وقوع جرم مقاومت» و «توهین» ۴۴۵. مقاومت در برابر مأمور اجرا که مأمور دولت است حین انجام وظیفه، به قید مجازات ممنوع است. به موجب ماده ۶۰۷ ق.م.ا. (ت) هرگونه حمله یا مقاومتی که با علم و آگاهی نسبت به مأمورین دولت در حین انجام وظیفه آنان به عمل آید تمرد محسوب می شود و مجازات آن...» در همان ماده آمده است. توهین به مأمور اجرا، حسین انجام وظیفه نیز مشمول ماده ۶۰۹ ق.م. . (ت. است. پس اگر نسبت به مأمور اجراء حین انجام وظیفه مقاومت یا توهین شود مأمور اجرا با تنظیم صورت مجلس، مراتب را برای تعقیب کیفری فاعل به مقام صالح اعلام می دارد. بند سوم تنظیم گزارش وقوع جرم جلوگیری از اجرای حکم ۴۴۶. به موجب ماده ۱۷ ق.ا.ا.م. کسانی که مانع دادورز مأمور اجرا) از انجام وظیفه شوند علاوه بر مجازات مقرر در قوانین کیفری مسئول خسارات ناشی از عمل خود نیز می باشند جرمی که در این ماده به آن اشاره شده همان است که اکنون در ماده ۵۷۶ ق.م. . (ت) پیش بینی شده است. به موجب این ماده چنانچه هر یک از صاحب منصبان و مستخدمین و مأمورین دولتی و شهرداری ها در هر رتبه و مقامی که باشد از مقام خود سوء استفاده نموده و از اجرای اوامر کتبی دولتی یا اجرای قوانین مملکتی و یا اجرای احکام یا اوامر مقامات قضایی یا هرگونه امری که از طرف مقامات قانونی صادر شده باشد جلوگیری نماید به انفصال از خدمات دولتی از یک تا پنج سال محکوم خواهد شد و افزون بر آن به صراحت ماده ۱۷ ق.ا.ا. م، باشد. همان گونه که دیده می شود مشمولین ماده مزبور و... می باشند و به هر روی ماده مزبور اشخاص عادی را، یعنی آنهایی که مقام ندارند تا با سوء استفاده از آن از اجرای قوانین و یا اجرای احکام یا... جلوگیری نمایند، در برنمی گیرد. از سوی دیگر جلوگیری از اجرای حکم باید با سوء استفاده از مقام باشد تا مشمول ماده ۵۷۶ مزبور شود؛ مانند اینکه فرمانده محلی نظامی که حکم خلع ید آن صادر شده دستور دهد که اشخاص تحت امر وی مانع ورود مأمور اجرا به محل و اجرای حکم شوند و یا شهردار شهری به نگهبانان محلی که در اختیار شهرداری ا هرگاه متمرد به قصد تهدید اسلحه خود را نشان دهد حبس از شش ماه تا دو سال هرگاه متمرد در حسین اقدام دست به اسلحه برد حبس از یک تا سه سال در سایر موارد حبس از سه ماه تا یک سال تبصرہ اگر متمرد در هنگام تمرد مرتکب جرم دیگری هم بشود به مجازات هر دو جرم محکوم خواهد شده. عمر کس ب. ت. ب. سمت یکی از رؤسای سه قوه یا معلونان رئیس جمهور با وزرا با یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا نمایندگان مجلس خبرگان با اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداری ها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین نماید به سه تا شش ماه حبس و یا تا (2) ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شود. است و مالی باید در آن بازداشت شود، دستور دهد از ورود مأمور اجرا به محل جلوگیری شود. ۴۴۷ باید پذیرفت که اگرچه جلوگیری از اجرای حکم در صورت اجتماع عناصر جرم، فاعل را مستوجب مجازات می نماید اما مأمور اجرا می تواند در اجرای ماده ۱۴ ق. . . م بسته به مورد با یاری خواستن از مأمورین نیروی انتظامی یا دژبانی جلوگیری» را چاره نموده و حکم را اجرا کند؛ پس جلوگیری از اجرای حکم و جرم شمرده شدن آن نمی تواند برای همیشه مانع اجرای حکم گردد. ۴۴۸ مقاومت نسبت به مأمور اجرا و پیامد آن اگرچه جلوگیری از اجرای حکم به مفهومی که در ماه ۵۷۶ ق.م.ا. (ت) آمده تنها به صاحب منصبان و... با شرایطی که گفته شد قابل انتساب است اما بزه مقاومت نسبت به مأمور حین انجام وظیفه که در ماده ۶۰۷ ق.م.ا. (ت) پیش بینی شده و نیز توهین ۶۰۹ همان قانون تصریح شده، هم قابل انتساب به صاحب منصبان و... و هم قابل انتساب به دیگران است. البته اگرچه مقاومت در برابر مأمور اجرا حین انجام وظیفه می تواند مانع اجرای حکم شود که به هر روی مأمور اجرا در اجرای ماه ۱۴ ق. . . م. با یاری خواستن بسته به مورد از مأمورین نیروی انتظامی یا دربانی آن را چاره نموده تا حکم را اجرا کند اما توهین حین انجام وظیفه به خودی خود مانع اجرای حکم نیست تا مأمور اجرا از اختیارات خود که در ماده ۱۴ به آن اشاره شده بهره جوید. اما چون ممانعت از اجرای حکم که تنها به صاحب منصبان و... قابل انتساب است و همچنین مقاومت و نیز توهین حین انجام وظیفه به طوری که گفته شد جرم شمرده می شود مأمور اجرا ب. ت. ب. ماده ۱۶ ق.ا. ام، باید صورت مجلسی که گویای ارتکاب اعمال یاد شده است تنظیم کند تا توسط مدیر اجرا به دادسرای عمومی و انقلاب صالح فرستاده شود. ۴۴۹ صاحب منصبان و... که از اجرای حکم جلوگیری می کنند و همچنین اشخاصی که در برابر مأمور اجرا حین انجام وظیفه مقاومت نموده و مانع اجرای حکم می شوند افزون بر اینکه در معرض تحمل مجازات بزه های یاد شده قرار می گیرند مسئول خسارات ناشی از عمل خود نیز می باشند. پس چنانچه جلوگیری از اجرای حکم و یا مقاومت در برابر مأمور اجرا موجب شود که اجرای حکم به تأخیر افتد مرتکبین جرایم یاد شده چنانچه متضرر محکوم له)، دعوای خسارت اقامه کند ممکن است به پرداخت خسارات ناشی از تأخیر در اجرای حکم نیز محکوم شوند؛ مانند آنکه اجرای حکم خلع ید چندین ماه به سبب اعمال یاد شده به تأخیر افتد و از این رو ملک چندین ماه دیرتر تحویل م. ع. شود. البته روشن است که ب. ت. ب. مائه ۱۴ ق.ا.ا.م. نمی توان تصور نمود که جلوگیری از اجرای حکم یا مقاومت در برابر دادورز مأمور اجرا برای همیشه اجرای حکم را غیر ممکن نماید.