سه قسم ید وجود دارد:
۱. ید امانی ، و این در مواردی است که دو عنصر اذن و مجانیت وجود داشته باشد.
۲. ید ضمانی عدوانی ، و این در مواردی است که عنصر اذن مفقود و علاوه بر آن عنصر عدوان موجود باشد (غصب).
۳. ید ضمانی غیر عدوانی ، و این در مواردی است که یکی از دو عنصر لازم برای تحقق ید امانی مفقود است و عنصر عدوان نیز وجود ندارد.
۲ - ید بایع در فرض تلف مبیع قبل از قبض بنا بر قاعده « کل مبیع تلف قبل قبضه فهو من مال بائعه » بررسی این قاعده در مباحث آینده آمده است. (هر مبیعی قبل از قبض تلف شود از مال بایع تلف شده) اگر مبیع قبل از قبض مشتری از بین برود، مشتری میتواند به بایع مراجعه و عین ثمن پرداخت شده و در فرض تلف، عین ثمن، مثل و یا قیمت آن را مطالبه بکند، هر چند که بایع تعدی و تفریطی نسبت به مبیع و یا ثمن نکرده باشد. • قانون مدنی ایران ماده ۳۸۷: «اگر مبیع قبل از تسلیم بدون تقصیر و اهمال بایع تلف شود؛ بیع منفسخ و ثمن باید به مشتری مسترد گردد، مگر این که بایع برای تسلیم به حاکم ی. ق. م. او رجوع نموده باشد که در این صورت تلف از مال مشتری خواهد بود». ۲.
۱ - ضمان معاوضی ناگفته نماند که در فرض تلف مبیع قبل از قبض، اگر چه بایع نسبت به مبیع ضامن و مسئول است، ولی اگر تلف بدون تعدی و تفریط انجام شده باشد، نحوه مسئولیت بایع در قبال مشتری نسبت به جبران و شیوه ابراء ذمه او با موارد ضمان قهری و غصب و شبه آن متفاوت است؛ چرا که در اینجا، بایع مسئول بازگرداندن ثمن است، نه مثل و قیمت مبیع که اصطلاحا این ضمان را ضمان معاوضی مینامند. ولی اگر عین ثمن نزد بایع تلف شده باشد و بیع به علت تلف مبیع قبل از قبض منفسخ گردد، بایع ضامن پرداخت مثل یا قیمت ثمن است. ۲.
۲ - ماهیت ید بایع در هر دو مورد فوق (مسئولیت بایع نسبت به مبیع و ثمن) علی رغم آن که بایع پس از بیع در تصرف مبیع و ثمن ماذون است، ید او امانی نیست، بلکه ضمانی است؛ چرا که بایع ثمن را مجانا از مشتری تحویل نگرفته، بلکه ثمن در عوض مبیع بوده است و لذا ب. ت. ب. تعریف ید امانی، چنین یدی از مصادیق ید امانی نیست و داخل در ید ضمانی است. همچنین استیلای بایع بر مبیع مجانی نبوده تا ید او از اقسام ید امانی باشد و لذا در قبال مشتری در فرض تلف، مسئول است.
النهایه تفاوت در شیوه ابراء ذمه نسبت به مبیع آنجا که ثمن وجود دارد این است که به موجب قاعده تلف مبیع قبل از قبض، مادام که عوض المسمّی موجود است بایع باید با تحویل ذمّه خود را بری کند نه با تحویل عوض المثل ؛ ولی اگر عوض تلف شده باشد، مطابق قاعده ید ضمانی غیر عدوانی ، حسب مورد، با پرداخت مثل یا قیمت ثمن برائت ذمه حاصل میشود.
موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 3
-
رأی
هماستناد
عدم استماع دعوای استرداد ثمن قبل از ابطال بیع
مواد 387 و 1183 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجامخواهی توسط مدیر تصفیه شرکت
مواد 387 و 389 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: به انگیزه فقدان موقعیت این بخش از دعوی مطروحه بدوی و غیر قابل استماع بودن آن و صدور رأی ماهوی (حکم) بر بطلان آن در غیر موضع قانونی، لذا تجدیدنظرخ
مواد 387 ، 449 و 954 قانون مدنی و نیز مفهوم و منطوق نظریات اداره کل حقوقی و تدوین قوان
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/802 مورخ 1392/04/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص ایراد جراحت توسط فرد یا افراد ناشناس در ممّر عمومی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 387 ق.م
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
تلف مبیع قبل از قبض توسط شخص ثالث
ماده 387 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ماهیت حقوقی شرط انفساخ در بیع
قانون مدنی (مواد 387
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 387 — قانون مدنی
قانون مدنی ایران ماده 387
دکترین 31
-
مقاله
هماستناد
تسلیم مال یا سند در فرض استنکاف متعهدله — در باب تعهدات همواره این گونه نیست
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تسلیم مال یا سند در فرض استنکاف متعهدله — همین قاعده به ترتیبی دیگر در مقررات
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تسلیم مال یا سند در فرض استنکاف متعهدله — همین قاعده به ترتیبی دیگر در مقررات
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
به نتیجه را متوجه حافظ نکرده و او را در صورتی ضامن
مواد 220، 387، 612 و 614 ق.م
-
مقاله
هماستناد
به نتیجه را متوجه حافظ نکرده و او را در صورتی ضامن
مواد 220، 387، 612 و 614 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر قانون از جهت نوع تفسیر به
مواد 387 و 389 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 387 و 389 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 387 و 389 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در مورد شک در مورد صلاحیت مأموران دولتی — ه در مورد شک در توسعه دلیل
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در مورد شک در مورد صلاحیت مأموران دولتی — در مورد شک در توسعه اصول عملیه
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رک دکتر محمدی، ابوالحسن اصول استنباط ص ۱۴۵ — استقراء عبارت از بررسی جزئیات مربوط به
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رک دکتر محمدی، ابوالحسن اصول استنباط ص ۱۴۵ — منظور از تمثیل عبارت از جاری کردن
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
انواع مفهوم از حیث موافقت با منطوق — دکتر امامی حسن حقوق مدنی ج ۱
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
انواع مفهوم از حیث موافقت با منطوق — دکتر محمدی ابوالحسن پیشین ص ۵۸
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
انواع مفهوم از حیث موافقت با منطوق — دکتر محمدی ابوالحسن پیشین ص ۵۸
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مفهوم موافق بر دو قسم است — بنابراین به نظر میرسد منظور از سبب
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مفهوم موافق بر دو قسم است — البته این قسم قیاس گیری تنها در
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مفهوم موافق بر دو قسم است — البته این قسم قیاس گیری تنها در
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
انتقال ضمان معاوضی در قرارداد حمل کالای فروخته شده
مواد 387، 567، 649 و 380 قانون مدنی را در قراردادهای متضمن حمل نیز به کار برد
-
مقاله
هماستناد
لزوم تبعیت منفعت از ضمان؛ اقتضای مواد 387 و 558 قانون مدنی (مقاله علمی وزارت علوم)
مواد 387 و 558 قانون مدنی (مقاله علمی وزارت علوم
-
مقاله
هماستناد
درنگی مقایسه ای بر قاعده تلف مبیع قبل از قبض در ماده 387 قانون مدنی (مطالعه تطبیقی در فقه امامی، حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین المللی) (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 387 قانون مدنی (مطالعه تطبیقی در فقه امامی
-
مقاله
هماستناد
اثر تسلیم در انتقال مالکیّت مبیع کلّی فی الذمّه (مطالعه تطبیقی حقوق ایران، فقه اسلامی، حقوق مصر، حقوق انگلستان و کنوانسیون بیع بین المللی کالا) (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 387 ق.م
-
مقاله
هماستناد
دعوای الزام به ایفای تعهد — نکته
ماده 387 قانون مدنی - ضمان معاوضی -2-11- موقت از بین رفته باشد و تعهد وحدت
-
مقاله
هماستناد
دعوای الزام به ایفای تعهد — اگر قدرت بر انجام تعهد به طور
ماده 387 قانون مدنی - ضمان معاوضی -2-11- موقت از بین رفته باشد و تعهد وحدت
-
مقاله
هماستناد
دعوای الزام به ایفای تعهد — اگر قدرت بر انجام تعهد به طور
ماده 387 قانون مدنی - ضمان معاوضی -2-11- موقت از بین رفته باشد و تعهد وحدت
-
مقاله
هماستناد
انفساخ به دو دسته تقسیم میشود — یک انفساخ ناشی از تراضی یعنی طرفین
ماده 387 قانون مدنی یا مرگ و حجر یکی از طرفین در عقود جایز نکته آثار فسخ و
-
مقاله
هماستناد
انفساخ به دو دسته تقسیم میشود — دو انفساخ ناشی از قانون بعضاً قانون
ماده 387 قانون مدنی یا مرگ و حجر یکی از طرفین در عقود جایز نکته آثار فسخ و
-
مقاله
هماستناد
انفساخ به دو دسته تقسیم میشود — دو انفساخ ناشی از قانون بعضاً قانون
ماده 387 قانون مدنی یا مرگ و حجر یکی از طرفین در عقود جایز نکته آثار فسخ و
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید انفساخ قرارداد — نکته ۳ دکتر کاتوزیان درباره مشابهت عقد
ماده 387 قانون مدنی صراحتا عنوان شده است: اگر مبیع پیش از تسلیم بدون تقصیر
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید انفساخ قرارداد — انفساخ ناشی از قانون در برخی مواقع
ماده 387 قانون مدنی صراحتا عنوان شده است: اگر مبیع پیش از تسلیم بدون تقصیر
-
مقاله
هماستناد
دعوای تأیید انفساخ قرارداد — انفساخ ناشی از قانون در برخی مواقع
ماده 387 قانون مدنی صراحتا عنوان شده است: اگر مبیع پیش از تسلیم بدون تقصیر
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
