۱ - اهمیت نخستین جلسه دادرسی — نداشته باشد

پرسش مهم آن است که جلسه دادرسی برای رسیدگی به دادخواست است یا دعوا؟ جلسه رسیدگی به باور نگارنده برای رسیدگی به دعوا است. یعنی دعوایی که بر مبنای ۱ دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۲۱۶۰۲۰۰۸۲۶ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۱ صادره از شعبه ۳۷ دادگاه عمومی حقوقی تهران به نقل از دکتر حسن محسنی مقاله یک رأی و دو دیدگاه متفاوت در موضوع ضرورت یا اختیار برای تشکیل جلسه دادرسی، فصلنامه رأی مطالعات آرای قضایی، شماره ۱۰، بهار ۱۳۹۴، صص ۹۴ و ۹۵. نداشته باشد. بهترین ضابطه در این خصوص مفاد ماده ۹۵ ق.آ.د.م است. این مستند از آن جهت وضع شده که از مفاد دادخواست نمی توان به ماهیت دعوا و جایگاه موضوعی و قانونی آن پی برد. به همین علت لازم است از اصحاب دعوا به ویژه خواهان اخذ توضیح به عمل .آید. اما پرسشی که مطرح میشود آن است که اگر این گونه است چرا مقنن در پایان آن مستند قانونی و در جلسه رسیدگی مقرر میدارد که دادخواست ابطال میشود؟ به باور نگارنده و همان طور که پیش از این نیز گفته شد علت صدور قرار ابطال دادخواست از آن روی است که دادگاه در این مقطع از دادرسی اگر چه جلسه رسیدگی را تشکیل داده است ولی چون هنوز نتوانسته خواسته خواهان را به درستی دریابد و به تعبیری خواسته مندرج در دادخواست روشن و منجز نیست به همین جهت از خوانده دعوا نیز انتظار ندارد پاسخ دعوا را بدهد. در نتیجه در چنین مواردی صدور قراری مانند رد دعوا تناسبی با وضعیت دادخواست خواهان ندارد. از همین روی است که قانونگذار مقرر می دارد از قرار ابطال دادخواست برای خروج پرونده از دادگاه استفاده شود. رأی مورد نقد به آن علت نادرست است که دادگاه در رسیدگی به اعتبار و درستی خواسته جلسه دادرسی را تشکیل نداده و پیش از تعیین و تشکیل جلسه دادرسی و حتی بدون اخذ توضیح از خواهان رأساً دعوا را غیر قابل استماع تشخیص داده و قرار عدم استماع دعوا را صادر نموده است. تنها موردی که به موجب قانون به دادگاه اجازه داده شده پیش از دعوت طرفین و قبل از تشکیل جلسه دادرسی، راجع به دادخواست و خواسته مندرج در آن، تصمیم بگیرد و رأی صادر کند، احراز عدم صلاحیت است؛ برابر ماده ۶۵ ق.آ.د.م در صورتی که دعوا یا دعاوی موضوع دادخواست به تشخیص دادگاه خارج از صلاحیت وی باشد، نسبت به آنچه صلاحیت ندارد قرار عدم صلاحیت خود را صادر و پرونده را به مرجع جلسه دادرسی صادر میشود و لازم نیست دادگاه برای احراز صلاحیت یا عدم صلاحیت بدون تشکیل جلسه دادرسی اتخاذ تصمیم نماید. الف - ۴ - بیان ادعا و موضوع اختلاف در حقوق کامن لا اصطلاح اعلامات دعوا یا بیان قضیه موضوع اختلاف ناظر به اسناد رسمی مورد استفاده در دعوا است که حاوی هرگونه اظهاری است که هر طرف دعوا در باره موضوع اختلاف به دادگاه می گوید. اصطلاح گفتن و بیان دعوا در معنای عام آن در قواعد دادرسی مدنی انگلستان تعریف شده و مشتمل بر همه اسناد زیر است: