Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد

#قانون_آیین_دادرسی_کیفری #آیین_دادرسی_کیفری #مجازات #حبس #دادرسی #رای_وحدت_رویه #اکثریت #آزادی_مشروط #دیوان_عالی_کشور #استقلال_قضایی #اقلیت #تأسیس #تفسیر #عفو #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #تفکیک_قوا #قوانین #صورتجلسه #هیئت #محکومیت #تفکیک #رای_صادره #دادگاه_انقلاب #جنایت #قرینه #اصلاح_قانون #مواد_مخدر #حبس_ابد #آیین_دادرسی #تخفیف #تعزیری #قضایی #استان #نفع #نزاع #تأیید #احتساب

خلاصه

این پرسش مطرح شد که آیا می‌توان ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری را در مورد مجازات حبس ابد اعمال کرد یا خیر. هیات عالی و نظر اکثریت بر این است که امکان اعمال این ماده در حبس ابد وجود ندارد زیرا این مجازات فاقد غایت مشخص و درجات تعزیری معین است. اصل حقوقی: امکان اعمال تخفیف موضوع ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد وجود ندارد. مستند: ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری، رأی وحدت رویه شماره 756 دیوان عالی کشور، رأی وحدت رویه شماره 764 دیوان عالی کشور. کلیدواژه‌ها: حبس ابد، ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری، تخفیف مجازات، مجازات تعزیری، رأی وحدت رویه.

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1396/08/01 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع بررسی امکان اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد مطرح گردید. هیات عالی به نظر اکثریت رسید که امکان اعمال این ماده در مجازات حبس ابد وجود ندارد. این نظر با استناد به رای وحدت رویه شماره 756 دیوان عالی کشور و اصل تفکیک قوا و استقلال قضایی توجیه شد. اکثریت اعضای هیات استدلال کردند که ماده 442 به کسر یک چهارم مجازات اشاره دارد و از آنجا که حبس ابد فاقد غایت مشخصی است، نمی‌توان آن را کاهش داد. همچنین، حبس ابد به عنوان مجازاتی تعزیری در قانون مجازات اسلامی در درجات مختلف قرار ندارد. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که امکان اعمال ماده 442 در مورد حبس ابد وجود دارد، زیرا این ماده به عنوان یک تاسیس ارفاقی باید به نفع متهم تفسیر شود و می‌توان با استناد به قرائن قانونی، میزان تخفیف را محاسبه کرد. به عنوان مثال، بند 3 ماده 24 آیین‌نامه کمیسیون عفو و نیز قوانین دیگر، تخفیف حبس ابد را مستلزم تبدیل آن به مدت معین دانسته‌اند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1396/08/01 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نجف آباد
موضوع
اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد
پرسش
آیا امکان اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد وجود دارد؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت مستدل م. ب. ضمن اینکه از مفاد رای وحدت رویه شماره 764- 1396/8/9 هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز درستی عقیده اکثریت قابل استنباط است.
نظر اکثریت
امکان اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در محکومیت به حبس ابد وجود ندارد، چرا که اولاً مفاد رای وحدت رویه شماره756 دیوان عالی کشور راجع به امکان اعمال ماده 442 در مجازات‌های قابل فرجام، هیچ دلالتی بر امکان اعمال ماده 442 در خصوص مجازات حبس ابد ندارد. مفاد رای وحدت رویه صرفاً در خصوص محل نزاع لازم‌الاجراست و اصل تفکیک قوا، استقلال قضایی و فقدان خصیصه الزام‌آوری رای یک شعبه برای شعبه دیگر در نظام حقوقی رومی ژرمن و اسلام اقتضای آن دارد که آرایی که رای وحدت رویه آنها را تایید می‌کند، فقط در محل موضوع رای وحدت رویه که در هیأت عمومی دیوان عالی کشور راجع به آن بحث شده الزام‌آور باشد. ثانیاً ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری از عبارت «تا یک چهارم مجازات تعیین شده را کسر می‌نماید» استفاده نموده که این موارد حاکی از آن است که دادگاه در اعمال ماده 442 مجاز به تقلیل است و امکان تبدیل را ندارد. با مداقه در نصوص قانونی مشخص می‌شود در جایی که مجازات دائمی و مادام‌العمر مقید به غایت می‌شود از نظر قانونگذار تبدیل اتفاق افتاده و نه تقلیل. برای مثال ماده 37 قانون مجازات اسلامی در بحث تخفیف انفصال دائم به موقت از عبارت تبدیل استفاده نموده است. نمی‌توان گفت که این استعمال مجاز بوده یا ناشی از سهو بوده است، چرا که مقنن در این ماده به تمایز تقلیل و تبدیل نظر داشته و تاکید بر آن داشته که حبس قابل تبدیل نباشد. ثالثاً در فرض پذیرش امکان اعمال ماده 442 در مجازات حبس ابد مشخص نیست که حبس ابد در فرض تقلیل به چه میزان تقلیل یابد و مدت آن چند سال است که قاضی بتواند تا یک چهارم آن را کسر نماید. بدون غایت بودن خصیصه ذات حبس ابد است و نمی‌توان با قیاس برای حبس ابد غایت مشخص کرد و چون این حبس غایت ندارد به تبع مبنای احتساب یک‌چهارم وجود ندارد. رابعاً تعزیری بودن حبس ابد هم خود محل نزاع است، به فرض هم که حبس ابد تعزیری محسوب شود، قرائنی در قانون مجازات اسلامی وجود دارد که حبس ابد در درجه‌بندی نبوده و نمی‌توان گفت حبس ابد درجه یک است؛ به عنوان مثال بندهای الف و ب ماده 25 قانون مجازات اسلامی و بند الف ماده 122 و ماده 127 قانون مجازات اسلامی حبس ابد را از حبس درجه یک جدا کرده است.
نظر اقلیت
امکان اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مجازات حبس ابد هست چون: اولاً رای وحدت رویه در تایید رای صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان صادر گردیده است و تلویحاً امکان اعمال ماده 442 در حبس ابد را پذیرفته است. ثانیاً ماده 442 یک تاسیس ارفاقی است و تفسیر به نفع متهم اقتضا دارد امکان اعمال آن در حبس ابد وجود داشته باشد. ثالثاً می‌توان قرائنی را به دست آورد که با آن میزان تخفیف در حبس ابد را محاسبه کرد. برای مثال ماده واحده راجع به آزادی مشروط زندانیان مصوب 1337 برای استفاده از آزادی مشروط در جنحه حداقل 3 ماه و در جنایت گذشت دو سوم مجازات را شرط می‌دانست. این ماده واحده مقرر می‌داشت که محکومین به حبس و بعد از گذشت 12 سال می‌توانند از آزادی مشروط استفاده کنند. با این قرینه دو سوم حبس ابد 12 سال و سه سوم آن 18 سال است. یا ماده 38 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر که در مقام بیان تجویز تخفیف تا نصف حداقل مجازات است، تخفیف را در حبس ابد تبدیل آن به 15 سال می‌دانند. پس کل آن سی سال است و یک‌ چهارم آن قابل احتساب است. بند 3 ماده 24 آیین نامه کمیسیون عفو و نیز تخفیف در حبس ابد را مستلزم تبدیل آن به 15 سال می‌داند.

موارد مرتبط 91

آرای مرتبط 20

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 11

مواد مرتبط 5

دکترین 11

نکته‌های مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین