بحث و بررسی در خصوص بند (7) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی

بحث و بررسی در خصوص بند (7) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی خ. م.: صورتجلسه نشست قضایی مورخ 8 مرداد 1381 در استان مازندران به بررسی بند (7) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی اختصاص یافته است. پرسش اصلی این نشست، بررسی مفاد این بند و تاثیر آن بر ورود دادگاه به ماهیت دعاوی بود. هیات عالی به این نتیجه رسید که اظهارنظر در خصوص ایراد خ. م. ب. بلااثر بودن دعوا، مستلزم ورود دادگاه به رسیدگی ماهوی است تا به علم اجمالی نسبت به فقدان اثر دعوا دست یابد. نظر اکثریت بر این نکته تاکید دارد که بند (7) این ماده قاضی را ملزم به ورود به ماهیت دعاوی می‌کند و در صورت طرح ایراد، دادگاه باید به آن رسیدگی کند. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور است که بند مذکور تنها به ایراد و دفاع شکلی مربوط می‌شود و در صورتی که قبض انجام نشده باشد، دعوا قابلیت استماع ندارد و نیازی به رسیدگی بیشتر نیست. در نتیجه، این نشست به تبیین چالش‌های قانونی و رویه‌های قضایی مرتبط با بند (7) ماده 84 پرداخته است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1381/05/08 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر موضوع بحث و بررسی در خصوص بند (7) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی پرسش بحث و بررسی پیرامون بند (7) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی؟ نظر هیئت عالی از آنجا که اظهارنظر دادگاه نسبت به ایراد خوانده، مبنی بر بلا اثر بودن دعوای مطروح از ناحیه خواهان، بر فرض ثبوت آن در دادگاه ملازمه دارد به اینکه دادگاه در خصوص مورد وارد رسیدگی ماهوی به موضوع دعوا بشود و علم اجمالی بر فقدان اثر دعوای طرح شده پیدا نماید تا قادر به اظهار نظر شود، احراز فاقد اثر بودن دعوای اقامه شده مستلزم آن است که دادگاه وارد رسیدگی ماهیتی به دعوای طرح شده بشود تا بتواند در نهایت نسبت به ایراد خوانده اظهارنظر نماید. نظر اکثریت بند (7) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی عملاً مقام قضایی را مجبور به ورود در ماهیت می کند فلذا اظهارنظر شکلی در این خصوص تحت عنوان قرار نوعی اشکال و ایراد (قانونگذاری است ولیکن چون قاضی مکلف به اجرای قانون می‌باشد، چنان چه ایراد بند (7 ماده 84 مطرح شود و ترتیبات خاص این ایراد رعایت شود دادگاه از باب تکلیف قانونی لازم است ایراد مذکور را رسیدگی کرده و نیز چنان چه جهت احراز این ایراد نیاز به رسیدگی بیشتری باشد می‌تواند رسیدگی و بررسی جامعی به عمل آورد. نظر اقلیت بند 7 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی در مورد ایر اد و دفاع شکلی است که راجع به رد شدن ماده «7» طرح دعوا بر فرض ثبوت م. ب. که به همین علت قابلیت استماع را ندارد و فرض بند فوق الذکردر جایی مطرح است که واقف عقد را منعقد ولی مورد وقف را به قبض موقوف علیه نداده است و در این فرض واقف و مدعی وقف اتفاق دارند که قبض انجام نشده است و چنان چه طرح دعوا شود و بر فرض هم که وقفیت ثابت شود ولیکن ن. ب. ا. قبض شرط صحت عقد است و قبض انجام نشده است بنابراین، اثری بر این دعوا مترتب نمی‌باشد و قابلیت استماع را ندارد، لذا به صرف اینکه قبض انجام نشده دعوا رد می‌شود و دیگر نیاز به رسیدگی ندارد.